ايران کليه روابط فرهنگی خود با موزۀ بريتانيا را به دليل خودداری اين مؤسسه از به امانت دادن يک قطعۀ باستانی ايرانی، قطع کرد.

در بطن اين بحران ديپلماتيک، يک کتيبه 2500 ساله ميخی به نام کتيبۀ کوروش قرار گرفته، که نخستين منشور حقوق بشر در جهان شناخته می شود.

قرار بود متصديان موزه بريتانيا اين کتيبه را ماه گذشته به ايران امانت بدهند، اما با  بدست آمدن لوح های ديگری که می تواند به تحقيقاتشان کمک کند، اعلام کردند اين کتيبه را ديرتر تحويل خواهند داد. تأخير ياد شده سبب خشم و عصبانيت مسؤولان ايرانی شده است. آنها ديروز اعلام کردند در اعتراض به تصميم اين موزه که به گفته آنها دارای انگيزه های سياسی است، به مذاکرات خود پايان می دهند.

حميد بقائی رئيس سازمان جهانگردی و ميراث فرهنگی ايران گفت، اقدام آنها برای نگهداشتن کتيبه غيرقابول بوده است. او گفت: "سازمان ميراث فرهنگی تمام روابط و همکاری های خود با موزه بريتانيا را قطع کرده است."

 آقای بقائی افزود سازمان تحت مديريت وی نامه اعتراضی را به يونسکو، نهاد فرهنگی سازمان ملل،  خواهد فرستاد. وی تهديد کرد نامه هائی نيز به ساير موزه های دنيا فرستاده خواهد شد و به آنها در برابر همکاری با موزه بريتانيا هشدار داده خواهد شد.

موزه بريتانيا نسبت به واکنش ايران و تصميم آن کشور برای پايان دادن به چندين دهه دوستی عليرغم بحران های سياسی چند دهۀ اخير، "ابراز شگفتی" کرد.

موزه بريتانيا شب گذشته با صدور اطلاعيه ای اعلام کرد، اين موزه طی تماس تلفنی چند روز پيش خود با مسؤولان ايران، بر قصد خود برای به امانت دادن کتيبه و لوح های خشتی ضميمه به موزه ملی ايران در نيمه دوم ژوئيه آينده تاکيد کرده است. به دنبال اين تماس، يک ایميل و نيز يک نامه از طريق فکس برای  آقای بقائی فرستاده شده است.

"بنابراين اظهارات جديد آقای بقائی مايه شگفتی بسيار است. موزه بريتانيا همواره با حسن نيت و ارزش گذاری بسيار برای روابط خوب خود با ايران رفتار کرده است. اميدواریم که اين مشکل هرچه زودتر حل و فصل شود."

در اين اطلاعيه آمده است: "موزه بريتانيا همواره از اين سياست پيروی کرده که اشيای بی نظير خود را تا سرحد امکان به کشورهای دنيا امانت دهد. چنين مبادلات فرهنگی، بخش حياتی از تعهد موزه بريتانيا به عنوان موزه ای برای تمام دنياست... و امکان برقراری و توسعه گفتمان ارزشمند، فارغ از ملاحظات سياسی را فراهم آورده است."

تنش فرهنگی موجود ميان ايران و انگلستان در بحبوحۀ بحران اخير ميان دو کشور بر سر فعاليت های هسته ای تهران رخ داده است.

هنگاميکه نيل مک گرگور مدير موزه بريتانيا و آقای بقائی توافق به امانت دادن اشيای تاريخی را در ژانويه گذشته، يعنی شش ماه پيش از بروز خشونت ها بر سر انتخابات رياست جمهوری در ايران، امضا کردند، اين روابط فرهنگی  نوعی گشايش ديپلماتيک محسوب شد. در آن زمان، حتی سفير انگستان در تهران نيز برای انجام يک گفتگو دچار مشکل بود.

سنگ نوشته استوانه ای که پس از کشف در سال 1879 تحت مالکيت موزه بريتانيا قرار گرفته است، به دستور کوروش کبير پادشاه ايران و پس از پيروزی وی بر بابل در سال 539 قبل از ميلاد، به زبان ميخی بابلی نوشته شده است. اين کتيبه در تاريخ ايران، عراق و يهود، از اهمیت چشمگيری برخوردار است.

شيرين عبادی وکيل حقوق بشر ايرانی که در سال 2003 برنده جايزه صلح نوبل شد، اين اثر را "يکی از مهمترين اسنادی می خواند که بايد در زمينه تاريخ حقوق بشر مورد مطالعه قرار بگيرد."  وی کوروش را فرمانروائی خواند که "آزادی برای همگان را تثبيت کرد." وی هفته گذشته با تکرار خواست خود برای به امانت دادن اين اثر به ايران گفت: "هرآنچه در ايران رخ می دهد، ربطی به فرستادن سنگ نوشته استوانه ای به تهران ندارد."

 

منبع: تايمز آنلاين- 8 فوريه 2010