پرزیدنت اوباما گفت که فرصت ایران براي امضاي قرار داد حمل اورانیوم غني سازي شده به خارج از کشور براي فرآنید تولید سوخت هسته اي رو به پایان است و دیمیتري مدودف، رئیس جمهور روسیه گفت که او همچنان امیدوار است که ایران را تشویق کند تا اورانیوم غني سازي شده اش را به خارج از کشور بفرستد.

با این حال مدودف گفت که اگر این راه حل به نتیجه نرسد، گزینه هاي دیگر همچنان مطرح است. اگرچه او اعلام نکرد که درباره کدام گزینه ها صحبت مي کند، اما اعلام کرد که اگر ایران دست بازرسان آژانس را براي بازرسي برنامه هاي اتمي اش باز نگذارد، اعمال تحریم هاي بیشتر درباره این کشور احتمال دارد.

اوباما و مدودف در جریان نشست سران کشورهاي آسیا- اقیانوسیه گفتند که ایران یکي از موضوعات بحث در این نشست بود.

اوباما گفت: "متاسفانه ایران هنوز قادر نیست به آنچه او طرح خلاقانه جامعه جهاني براي کاستن از نگراني ها درباره ماهیت برنامه هسته اي ایران خواند، پاسخ مثبت دهد. ما داریم زمان را براي رسیدن به چنین دیدگاهي از دست مي دهیم".

روسیه و آمریکا درمیان شش کشوري هستند که تلاش مي کنند تا مطمئن شوند برنامه هاي اتمي ایران صلح آمیز است و به ساخت بمب اتم منتهي نمي شود. اما روسیه با ایران روابط نزدیکي دارد و در ساخت اولین رآکتور اتمي به این کشور مي کند.

ترس از ماهیت برنامه هاي اتمي ایران، در ماه سپتامبر همزمان با کشف سایت اتمي در نزدیک شهر قم، افزایش پیدا کرد. بازرسان سازمان ملل ماه گذشته از این سایت بازدید کردند و این درحالي بود که آمریکا در تلاش بود تا تحریم هاي بیشتري از سوي شوراي امنیت یا از طرف خودش اعمال کند.

ایران با در جریان یک نشست تاریخي با آمریکا و سایر قدرت هاي جهان در اوایل ماه گذشته در ژنو قبول کرد که اوراینوم را براي فرآیند تبدیل شدن به سوخت، به روسیه بفرستد.

طبق این برنامه ایران باید دوهزار و چهارصد و بیست پاونداورانیوم نیمه غني سازي شده را تا آخر سال به روسیه مي فرستاد و در مقابل سوخت اتمي مورد نیاز براي رآکتور هاي تحقیقاتي اش که ایزوتوپ هاي دارویي مي سازند، دریافت مي کند.

آمریکا از چنین استفاده سودمندي از فن آوري هسته اي استقبال مي کند اما مدت هاي طولاني است که به توسعه اتمي ایران مشکوک است و تردید دارد که این برنامه ها به قصد تولید سلاح اتمي است یا نه.

تولید ایزوتوپ راهي است براي خرید زمان لازم و ایجاد اعتماد متقابل. طبق محاسبه غربي ها این برنامه باعث مي شود که ایران تنواند با اورانیوم غني سازي شده اي که ذخیره کرده است، به سوخت لازم براي تولید سلاح اتمي دست یابد.

این برنامه تضمین نمي کند که اگر ایران بخواهد نتواند به سلاح اتمي دست پیدا کند اما گمان مي رود که آن را با تاخیر بیاندازد. امسال این توافق مي توانست ملموس ترین موفقیت اوباما در ایجاد روابط با ایران با ایران باشد، یک گشایش دیپلماتیک که مي توانست خشونت هاي سیاسي و تنش هایي که بعد از انتخابات ماه ژوئن در ایران بوجود آمد است را کاهش دهد.

ساختار سیاسي ایران، بعد از انتخابات و اعتراضات خیاباني که به دنبال آن صورت گرفت، دچار بي نظمي شد. ایران که در میان مخالفان داخل کشور و فشارهاي بین المللي بر سر مسائل اتمي اش فشرده شده است سیگنال هاي متناقضي نشان مي دهد.

سیاستمداران ایران پیشنهاد غرب را رد کردند اما دولت مي گوید که این پیشنهاد را همچنان مدنظر دارد.

علي لاریجاني، رئیس مجلس روز یکشنبه اعلام کرد: "اقدام اخیر آمریکا، ارائه دادن یک پیشنهاد پیش پا افتاده درمورد مسائل اتمي که خودشان آن را صحیح و منصفانه مي دانند، نشان داد که همه وعده هایشان چیزي جز فریب سیستمداران ساده لوح نبود".

اوباما گفت که "مدودف موافقت کرده است تا در کنار آمریکا ایران را تشویق کنند تا راهي را که به منجر رسیدن به یک توافق مي شود، برگزینند".

وي افزوو: "ما نمي توانیم روي این موضوع حساب کنیم و گفتگوهایمان را درباره  راه حل هاي دیگر با یکدیگر ادامه خواهیم داد".

مدودف گفت که روسیه و آمریکا  از روند این تلاش ها راضي نیستند و با اوباما به این نتیجه رسیده اند که براي پایان دادن به این روند اقدام کنند.

او گفت: "در این صورت هدف ما مشخص است: برنامه اتمي ایران باید شفاف، به روز شده و صلح آمیز باشد، نه برنامه اي سووال برانگیز که باعث نگراني جامعه جهاني شود. ما آماده اقدامات بیشتر هستیم و من امیدوارم همکاري ما به نتایج مثبت برسد. در صورت عدم موفقیت، گزینههاي دیگري هم وجود دارد که روند گفتگو ها را به سمت دیگري مي کشاند".

مایک مک فول، یک مقام امنیتي کاخ سفید در نشست سنگاپور به خبرنگاران گفت که درباره تعیین ضرب الاجل تحریم ایران، صحبتي به میان نیامد.

دولت آمریکا ترجیح مي دهد که ایران را تحریم کند و کاملا از این لایحه اي که به تصویب کنگره آمریکا رسیده است، حمایت مي کند که بر مبناي آن بخش هاي تولید انرژي ایران را با تنبیه کردن شرکت هاي خارجي که مواد خام نفتي از ایران مي خرند و حمل مي کنند،فلج کند.

طبق این مصوبه به دولت این اختیار داده شده است که تا شرکت هایي که نفت کش ها را بیمه مي کنند، تحت تعقیب قرار بدهد. همچنین آمریکا مي تواند شرکت هایي که فن آوري و ابزار لازم براي سرکوب اعتراضات خیاباني را در اختیار دولت  ایران قرار مي دهند، هدف تحریم قرار بدهد.

 

منبع: بوستون گلاب 15 نوامبر