وارد 175 سالگي شديم! شايد باورش سخت باشد اما روزنامهنگاري ايران امروز وارد يكصد و هفتاد و پنجمين سالروز خود شد؛ 175 سالي كه با انتشار روزنامه كاغذ اخبار در 25 محرم سال ۱۲۵۳قمري برابر با ۱۱ ارديبهشت ۱۲۱۶ خورشيدي آغاز شد و با بيمها و اميدهاي فراوان به 1390 رسيده است.
در تمام طول اين سالها روزنامهنگاري ايران كوشيده است تا با توجه به اقتضائات زمانه و روزگار، تريبوني باشد براي مردماني كه روزنامهها اساسا براي آنها و با توجه به درك اهميت وجود آنها بوده است كه منتشر ميشد. روزنامهها و روزنامهنگاران ايراني در اين سالها گام به گام پيش آمدند و در هر دوره كوشيدند تا با رويكردي متفاوت با رويكردهاي سابق خود، ايفاگر نقشي پررنگتر در فرآيند توسعه و مدرن شدن جامعه خود باشند؛ جامعهاي كه با توجه به تاريخ خود، بيش از هر چيز به شفافيت ناشي از فعاليت آزادانه مطبوعات نياز مبرم داشت و همين ويژگي هم بود كه به آنها عنوان ركن چهارم دموكراسي را اطلاق كرده بود.
امروز اما آينده پيش روي ماست و ميتوان با مرور تجربهها و دستاوردهاي گذشته، مانع از تكرار وقايع تلخ در تاريخ مطبوعات ايران شد. ميگويند پرسش پارسايي انديشه است و ما روزنامهنگاران نيز بايد بيش از هر قشر ديگري به دنبال ديدي نقادانه به عملكردها و جايگاه واقعي خود در ايران و جهان باشيم؛ به واقع آيا از خود پرسيدهايم كه روزنامهنگاري ايران كجا ايستاده است؟ روزنامهنگاري ايران امروز در چه شرايطي قرار دارد؟ روزنامههاي ايران آيا اساسا جايگاهي در بين رسانههاي منطقه دارند؟ علت اصلي غيبت ايران در روزنامهنگاري بينالمللي چيست؟ از چه رو حتي يك نشريه منطقهاي هم متعلق به ايران نيست؟ چرا تيراژ واقعي مطبوعات تا به اين حد پايين است؟ آيا روزنامهنگاران ايراني با پشتوانهاي آكادميك به امر روزنامهنگاري مشغولند و آيا اساسا اين موضوع امري است لازم و ضروري؟ و در يك كلام آيا اينجا كه ايستادهايم جاي ما هست يا خير؟ اينها و سوالات بيشمار ديگر در شرايطي همچنان بيپاسخ مانده است كه دنياي جديد ارتباطات و وسايل جديد ارتباط جمعي، روزنامهنگاري ايران را بيش از هميشه با خطرات مسلمي روبهرو كرده است؛ خطراتي كه اگر با تغيير رويكرد روزنامهها و روزنامهنگاران همراه نشود، بيشك به حذف آنها از سپهر اطلاعرساني كشور منجر خواهد شد. خطر حذف روزنامهنگاري مكتوب در عصري كه انواع رسانههاي مجازي و ديجيتال و ماهوارهها، كاربران و مخاطبان بالقوه روزنامهها را احاطه كردهاند، بيش از هر زمان ديگري پررنگ شده است و اگر نباشد تغيير رويكرد روزنامهنگاري ايران، حذف از گردونه رقابتها نتيجه محتوم اين بيتوجهي خواهد بود. آنچه مسلم است، اين است كه در روزگار جديد، حركت به سمت روزنامهنگاري بينالمللي و ايفاگري نقشي ملموس در تحولات ملي و منطقهاي از آنچنان جايگاهي برخوردار شده است كه توليد يك روزنامه حرفهاي و فرهنگي براي مخاطبان داخلي تاكنون و همچنان براي ما مهم بوده است. مهم اين است كه به اين باور رسيده باشيم كه اينجا كه ايستادهايم، جاي ما نيست...
منبع:
روزنامه شرق
