‏هلن کوپر

روس ها از اوباما مي خواهند مانع از استقرار سپر موشکي در لهستان شود. اروپاييان از او مي خواهند از طرح ‏‏"تغيير رژيم" ايران صرفنظر کند و در همين حال، اسرائيلي ها مي خواهند مطمئن شوند که او به ايران اجازه نخواهد ‏داد سلاح هاي اتمي داشته باشد. اما طالبان را فراموش نکنيم که در هفتۀ جاري با صدور بيانيه اي به اوباما تأکيد کردند ‏که "به همۀ سياست هاي حزب مخالف خود يعني جمهوريخواهان پايان دهد و نظاميان آمريکايي را از عراق و ‏افغانستان خارج کند."‏

باراک اوباما است و يک دنيا نصيحت. مشاوران او مي گويند، ظرف چند دقيقه پس از پيروزي او در انتخابات، ‏درخواست هاي دولت هاي خارجي شروع شد و هنوز متوقف نشده است. اگرچه اولين مکالمات تلفني اوباما و رهبران ‏خارجي به وعدۀ همکاري هاي آتي و دعوت هاي ملاقات محدود شد، اما اين رهبران و مشاوران آنها با مشاوران اوباما ‏و جانشينان آنها نيز تماس گرفته و به آنها پيشنهاد داده اند که دولت اوباما چگونه بايد سياست خارجي آمريکا را هدايت ‏کند و تغيير دهد. ‏

از قرائن چنين برمي آيد که برخي از دولت هاي خارجي تلاش مي کنند حتي قبل از روي کار آمدن اوباما، شرايط بازي ‏را تغيير دهند. روز چهارشنبه کرۀ شمالي اعلام کرد، اجازه نخواهد داد از خاک و پسماندهاي هسته اي مجتمع مهم اتمي ‏اين کشور نمونه برداري شود؛ ايران نيز اعلام کرد با موفقيت موشک دوربرد جديدي را آزمايش کرده است که قابليت ‏هدف گيري جنوب شرقي اروپا را دارد؛ و در همين حال، روسيه نيز پيشنهاد آمريکا را براي کاهش نگراني هاي مسکو ‏در خصوص استقرار سپر موشکي در لهستان و جمهوري چک رد کرد. ‏

به گفتۀ کارشناسان سياست خارجي، تلاش هاي کشورهاي خارجي براي تغيير نظر دولت جديد در هنگام انتقال قدرت ‏رياست جمهوري امري طبيعي است، اما اين تلاش ها بخاطر ماهيت تاريخي انتخاب اوباما و مسير کاملا ً متفاوتي که ‏رهبران دنيا از او انتظار دارند در حوزۀ سياست خارجي آمريکا دنبال کند، شدت يافته اند.‏

دنيس مک داناف مشاور اوباما در امر سياست خارجي مي گويد، "ما از دوستان و متحدانمان خيلي نظرات مهم شنيده ‏ايم. همزمان با اينکه رئيس جمهور منتخب دستور کار خود را براي پيشبرد منافع آمريکا از اولين روز کاري اش تعيين ‏مي کند، ما آنها (نظرات مهم) را به دقت بررسي مي کنيم." مک داناف خاطر نشان کرد، اما تا آن روز تيم اوباما تنها ‏به اين نظرات گوش خواهد داد. ‏

به گفتۀ ديپلمات هاي اروپايي، حتي قبل از انتخابات آمريکا نيز مشاوران بلندپايۀ اوباما – از جمله آنتوني ليک مشاور ‏اسبق امنيت ملي آمريکا – با مقامات اروپايي ديدار کرده بودند. در حال حاضر، مقامات انگليسي و فرانسوي به تيم ‏اوباما تأکيد مي کنند که قبل از مذاکره با ايران روي لحن خود و فضاي مذاکره کار کنند. آنها نگرانند که وعدۀ اوباما ‏براي برگزاري مذاکرات با ايران بدون پيش شرط مشکل ساز شود. ‏

دولت بوش بارها انکار کرده که بدنبال تغيير حکومت ايران است. اما کاندوليزا رايس وزير امور خارجۀ آمريکا و ‏ديگر مقامات بلندپايۀ اين کشور علنا ً اعلام کرده اند که در خصوص برنامۀ هسته اي ايران، همۀ گزينه ها براي مقابله ‏با تهران در دستور کار است.‏

جوزف بايدن معاون رئيس جمهور منتخب آمريکا اعلام کرده است که دولت بوش بايد به نظام رهبري ايران اطمينان ‏خاطر دهد که بدنبال تغيير رژيم اين کشور نيست و اين اقدام بخشي از مشوق ها و تحريم هايي است که ايالات متحده و ‏اروپا به اميد منصرف کردن ايران از برنامۀ هسته اي خود ارائه داده اند.‏

اوباما نيز به نوبۀ خود شفاف عمل نکرده است. او در مصاحبۀ خود در ماه سپتامبر خاطر نشان کرد، "تصور مي کنم ‏براي ما مهم است نشان دهيم که ما مصمم به تغيير رژيم (ايران) نيستيم، بلکه انتظار تغييراتي در رفتار (اين رژيم) را ‏داريم و ايرانيان براي اين تغييرات رفتاري هم با هويج و هم با چماق روبرو هستند."‏

برنارد کوشنر وزير امور خارجۀ فرانسه در هفتۀ جاري در واشنگتن به خبرنگاران گفت، تصور مي کند در خصوص ‏موضوع ايران "شخصيت باراک اوباما مي تواند تغييري ايجاد کند." اما کوشنر در عين حال به اوباما تأکيد کرد احتياط ‏پيشه کند. ‏

اسرائيل نيز فشارهاي خود را اعمال کرده است. يک مقام بلندپايۀ اسرائيلي اعلام کرده است، دولت اسرائيل با مشاوران ‏نزديک اوباما، به ويژه با دنيس راس کاردار اسبق کلينتون در خاورميانه، ارتباط دارد. اين مقام خاطر نشان کرده است، ‏اسرائيل مي خواهد مطمئن شود که اوباما به محض به قدرت رسيدن به حل موضوع ايران خواهد پرداخت. ‏

منبع: نيويورک تايمز، 13 نوامبر