قراردادهاي محرمانه نفت و گاز ايران
رضا تقي زاده Rtaghizade@aol.com - پنجشنبه 21 شهریور 1387 [2008.09.11]

ايراد اتهام حسين شريعتمداري سردبير کيهان به کردان، و زير کشور دولت احمدي نژاد ومحمد رضا رحيمي معاون حقوقي او، داير بر گرفتن رشوه از شرکت اماراتي کرسنت بمنظور واگذاري امتياز فروش ارزان گاز ايران، درکنار اصل ماجرا ي رشوه گيري در نفت، حاکي از دونکته بسيار مهمتر است: 1- سوء استفاده گسترده ازمحرمانه بودن تمامي قرار دادهاي نفت و گازايران2-ادامه مبارزه از بالا ودر درون نظام، با عوامل دولت احمدي نژاد، عليرغم حمايتهاي قراردادي و ظاهري از او.
نفت طي يک سال گذشته منبع تامين حدود 90% کل درامد هاي خارجي ايران و معادل 30% توليد ناخالص ملي بوده است. اين دو رغم به تنهايي و باندازه کافي گوياي اهميت مستقيم نفت در زندگي روزانه مردم و همچنين وضعيت عمومي دولتي است که اداره آنرا بد ست گرفته. ارقام نجومي قراردادهاي نفت، دست در کاران آنرا هميشه در موقعيتي قرار داده که ازاين خان گسترده بهره اي جانانه بگيرند. بهمين دليل حضور در وزارت نفت ونحوه اداره آن بخصوص طي دوران دوم رهبري جمهوري اسلامي يکي ازعرصه هاي حساس تقسيم قدرت در داخل نظام سياسي ايران محسوب ميشده. به اين دليل حتي در دوران معروف به اصلاحات نيز عوا مل منسوب به جناح راست ( بيشتر موئتلفه) و يا نزد يک به رهبري اداره اين وزارتخانه را عهده دار بوده اند.
قراردادهاي نفت و گاز ايران، چه درزمينه فروش و يا اکتشاف و يا پيمانکاري بخصوص از20 سال پيش به اين سو همواره مسئله دار بوده اند. اگر چه ساختار اقتصاد بسته و دولتي ايران عامل اصلي فساد و نقطه شروع گرفتن و دادن رشوه درجريان تمامي تمامي خريد و فروش هاي خارجي بوده اما قرار دادهاي نفتي در ضمن اشتراک در فساد عوامل دولتي دست در کار، بدليل بزرگ بودن ميزان قرارداده،ا همواره جلب نظر بيشتري کرده است. سالهاي جنگ هشت ساله با عراق نقطه عطف تازه اي بود براي يافتن سوراخ دعا و داخل شدن عوامل خودي در معاملات پنهان فروش نفت. در همان سالها گفته ميشد که تانکرهاي نفت خام ايران را دست در کاران جنگ و هدايت و فرماندهي جبهه آسانتر از ساير کارگزاران انقلابي دولت بفروش ميرسانند. نزديکي مناطق نفت خيز ايران به خطوط جبهه نيز بنوعي در اشاعه اين فساد موثر بود بطوريکه تدريجا عوامل کار کشته دست در کار فروش قاچاق نفت خام ايران، در فروش نفت قاچاق صدام حسين نيزدر طول سالهاي اعمال تحريم عليه عراق داخل شدند.
در آغاز دوران دولت احمدي نژاد، قصد او براين بود که حتي پيش از کنترل وزارت خارجه و يا گماردن يک عامل خودي در وزارت کشور، وزارت نان و آب دار نفت را در اختيار بگيرد. اما سه بارزدن دست رد مجلس هفتم به سينه نامزدهاي مورد نظر احمدي نژاد براي تصدي وزارت نفت نشان داد که جناح هاي قدرت خواه با ساني آماده دست کشيدن از نفوذ در وزارت نفت نيستند. سر انجام با تغيير وزارت ماهانه وزيري هامانه، با وزارت مستمر، نوعي سازش بر سر تقسيم قدرت در نفت حاصل و مشکل ظاهرا و موقتا حل شد، حال آنکه مبارزه براي گرفتن سهم بيشتر از سفره نفت همچنان ادامه يافت.
امضاء قرار داد 2.5 ميليارد دلاري پيمانکاري نفت آنهم از راه ترک مناقصه و بدون هيچ پيش شرط و يا نظارت به قرار گاه خاتم انبياء سپاه پاسداران اولين مزد کلاني بود که در جهت تقسيم سهم، وزير تازه با هدايت رييس جمهورمجبور به پرداخت شد. بعد از واگذاري اين امتياز بزرگ و نان و آب دار به شرکتي که تا آن تاريخ در هر کارپر صرفه اي مداخله داشت بجز پيمانکاري نفت، اشتها براي گرفتن سهم بيشتر از نفت افزايش يافت.
با افزايش توليد گاز در حوزه پارس جنوبي، عقد قراردادهاي گاز نيز در کنار نفت جاذبه بيشتري يافت و بخصوص افزايش قيمت نفت و گاز در بازار هاي جهاني، انگيزه تاراج " بهينه" از اين ثروت ملي را نزد دولتمردان انقلابي افزايس داد.
اعتراف شرکت استات اويل نروژ داير بر پرداخت 10 ميليون دلار رشوه به يک شرکت صوري مشاوره اي ثبت شده در دوبي، با هدف بدست آوردن امتياز مشارکت در بهره برداري از منابع گاز، رسما نام مهدي فرزند اکبر هاشمي بهرماني ( رفسنجاني) را در معاملات نفت بميان آورد. سه سال بعد سيروس ناصري در حالي که نماينده ارشد مذاکره کننده هسته اي ايران بشمار ميرفت به اتهام فساد مالي در مقام معاون مدير عامل شرکت اورينتال اويل کيش و بجرم همکاري با شرکت هالي برتن که به ايران خدمات فني ميفروخت توسط دولت احمدي نژاد دستگير شد. گفته ميشد که جناب آقاي ناصري در ماجراي عقد قرار داد فروش گاز به کرسنت امارات با قيمت ترجيحي نيز دست داشته است. اتهام ظاهري او ترديد در دادن اطلاعات هسته اي ايران به ديک چيني معاون رييس جمهور امريکا و مدير پيشين هالي برتن بود که کيش اورينتال با آن قرارداد کاري داشت.
با آمدن نوذري به وزارت نفت و در ادامه نبرد قدرت در آن وزارتخانه، جايگزيني عوامل محرم و پاکسازي وابستگان ساير جناحها با هدف اعمال نفوذ بيشتر دولت بر وزارتخانه نان و آبدار و قرارداهاي آن همچنان ادامه يافت. گنار گذاشتن نژاد حسينيان معاون بين المللي و سرپرست مذاکرات مربوط به صدور گاز به پاکستان و هند چند ماه پس از روي کار آوردن نوذري بعنوان وزير تازه و جانشين هامانه، اولين گام بزرگ دولتاحمدي نژاد براي تامين نفوذ بيشتر در نفت بود. جانشين نژاد حسينيان در مذاکرات صدور گاز به هند ( که تصادفا همين امروز اعلام شد که پيگيري و آينده آن قرارداد موضوع سوال 7 نماينده مجلس از نوذري بوده است)، حجت الله غنيميفرد بود که تا ان تاريخ بمدت 14 سال عقد قراردادهاي فروش نفت را بر عهده داشت. غنيمي فرد نيز بعد از آنکه تحت فشار دولت ظاهرا ناگزير از رسيدن به توافق با هند و قبول تعهد فروش گاز ايران با فيمت ترجيحي و تا حدود نصف قيمتي که ترکمنستان براي صادرات گاز خود به ايران طلب ميکند به آن کشور شه بود ظاهرا بعد از انجام ماموريت و به تن خريدن انتقادهاد، از کار کنار گذاشته شد. غنيمي فرد همراه برادرش که در اتاق تجارت است همسنگر آقاي رحيمي معاون حقوقي جناب آقاي احمدي نژاد، در جبهه موئتلفه و از عوامل شناخته شده منسوب به راست محسوب ميشود. کنار گذاشتن غنيميفرد هم براي دولت، پس از واگذاري يک مسئوليت تازه باو که بيش از هر چيز پوست خربزه محسوب ميشد، يک پيروزي چشمگير بود که علي رغم اهميت آن با تبليغ و انعکاس خبري کمتري مواجه شد.
بعد از کنار گذاشتن غنيميفرد از هر دوپست عقد قرار دادهاي فروش نفت وهمچنين مذاکرات فروش گاز به به هند و پاکستان، و گماردن او در منصب بي مسمي جلب سرمايه گذاري خارجي، مسئوليت عقد قرار داد فروش نفت به معاون جشن ساز که خود تازهبعنوان مدير عامل به نفت آورده شده بود واگذار گرديد. اداره امور عقد قرارداد فروش گاز نيز به رحيم مشائي معاون آقاي احمدي نژاد و خويش تازه او سپرده شد که در امور گردشکري معا ون رييس جمهور است.
شايد انتصاب رحيم مشائي در منصب اداره کننده گفتگوهاي فروش گازايران به هند پاسخ لازم به سوال آقاي شريعتمداري رادر جهت توجيه نشستن علي کردان وزير کشور آقاي احمدي نژاد، که رفقا هنوز دست از گريبان او براي اتهام داشتن مدرک تقلبي از اکسفورد و سابقه تجاوز و ازاله بکارتمنسوب به او در گذشته بر نداشته اند، ودليل حضور او در جلسه ملاقات واداره گفتگو با ضياء حميد جعفر مدير عامل شرکت اماراتي کرسنت را بدهد. آقاي کردان فارغ از تخصص( که در نفت ديگر شرط ضروري براي تصدي محسوب نميشود) محرم کنوني دولت است، از همين لحاظ همراه آقاي مشائي و رحيمي براحتي ميتواند در فروش و صادرات گاز ايران به ايفاي نقش موثر بپردازد. توجيه حضور آقاي محمد رضا رحيمي در همين گفتکوها نيز، با فراموشي اتهام چند ميلياردي که شخص او به مذاکره کنند گان قبلي با شرکت کرسنت وارد کرده بود دليل ديگري است در توجيه حضور آقاي کردان در ميز مذاکره.
نکته اين جا است که قرارداهاي نفت ايران تماما بصورت محرمانه مورد مذاکره و تصويب قرار ميگيرد و دولت مکلف به بردن متن قرارداد به مجلس و تصويب آنها نيست. کميسيون انرژي مجلس نيز در اين جهت محلي از اعراب بشمار نميرود. در حالي که مجلس هرازگاهي با دولت بر سر نحوه استفاده از صندوق ذخيره ارزي ودرامد هاي رسمي ناشي از صادرات نفت خام مشغول جنگ زرگري است، حفره بسيار بزرگتري در نفت همچنان گشوده مانده است که دولت با پنهان شده در آن ميتواند از کيسه ذخاير ملي به عوامل و سازمانها داخلي و حتي کشور هاي خارجي نظير هند ( که وزير خارجه آن موضوع را در جريان خريد گاز ارزان از ايران رسما در پارلمان آن کشور مورد تائيد قرار داد) از محل آن ببخشد. دليل اشتياق خارق العاده جناحها ي سياسي حاکم بر ايران براي نفوذ در نفت نيز و جود همين سفره گسترده است که ابعاد آن به ميلياردها ميرسد.
نکته قابل توجه دوم در حاشيه ماجراي اخير و اقدام آقاي شريعتمداري در رو کردن دست کردان و رحيمي، پايگاه سياسي سردبير گيهان است. اظهارات قبلي آقاي شريعتمداري در مورد نحوه به تصويب رساندن وزارت علي کردان در مجلس که بنوبه خود بسيار بحث برانگيز بود به هيچ وجه مورد تکذيب قرار نگرفت، علي رغم آنکه بعدا ظاهرا با توصييه و در خواست دولت، مطالبي از سوي اشخاص دست سوم دفتر رهبري در جهت تائيد نيم بند و ضمني بخشي از اظهارات رييس جمهور در جهت پايين کشيدن ماجرا در مطبوعات مطرح شد.
مطلب روز سه شنبه حسين شريعتمداري داير بر طرح اتهام دست داشتن کردان و رحيمي در گرفتن رشوه از شرکت کرسنت بمنظور فروش گاز ايران با قيمت ارزان به آن شرکت اقدامي در جهت عريانتر ساختن وجه تازه اي است از ادامه جنگ قدرت در درون نظام سياسي ايران که تنها يکي از جبهه هاي آن در کنار چاهها نفت و گاز قرارگرفته است. فراموش نکنيم که منبع اطلاعاتي و خبري آقاي شريعتمداري نيزدر اين ماجرا به هيچ وجه کم اهميت نيست. شنود کردن محرمانه مذاکرات وزيرکشور کاري نيست که از روزنامه نويسان عادي ساخته باشد. انجام اين مهم تنها با ياري از ما بهتران ممکن خواهدبود!
