هاروي موريس ‏

قرار است اعضاي دائم شوراي امنيت سازمان ملل ، دور جديدي از تحريم ها عليه ايران را در ماه آينده به ‏بحث بگذراند. اين تحريم ها براي جلوگيري از بلندپروازي هاي هسته اي ايران تنظيم شده است، موضوعي که ‏بحران گرجستان در مقايسه با آن، فقط يک طوفان تابستاني گذرا محسوب مي شود. ‏

سرانجام اين گفتگوها بستگي به اين دارد که اقدامات روسيه در قفقاز و پاسخ غرب به آن، تا چه حد به توافقات ‏بين المللي (بر سر مسأله ايران) لطمه بزند.‏

موضع روسيه در قبال ايران و ساير مسائل- اعم از اينکه عليرغم ترديدهاي موجود هنوز به عنوان عضوي ‏از کميته چهارگانه صلح خاورميانه باقي خواهد ماند- خود تأثيرات زودرسي بر هرگونه تحريم جديد خواهد ‏گذاشت. ‏

موضع مسکو در شوراي امنيت پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي، معمولاً از نوع همکاري مشروط با ‏شرکاي غربي بوده است.‏

روسيه براي باقي ماندن در عرصه، به دفعات از خود فروتني نشان داده است. مثلاً روسيه در خاورميانه، از ‏رويکرد سازمان ملل در همراه شدن با آمريکا و اعضاي اروپائي کميته چهارگانه براي شروع تماس ها با ‏حماس- گروه اسلامي حاکم بر غزه- ناخشنود بود. درهرصورت، حتي پيش از بحران گرجستان نيز خط مشي ‏کشورهاي غربي- که به زعم روسيه مداخله گرانه بوده- دربرابر چيدمان جديد کرملين در روابط خارجي قرار ‏گرفته است. ‏

روسيه به عنوان يک عضو محتاط در استفاده از زور عليه تهران بعنوان اهرمي براي تعليق غني سازي ‏اورانيوم- خصوصاً پس از بحران گرجستان- همواره قادر به وتوي تنبيهات جهاني بيشتر از سوي شوراي ‏امنيت خواهد بود و اين براي ساير اعضاي سازمان ملل نيز الزام آورد محسوب مي شود. ‏

منافع روسيه به عنوان همسايه نزديک ايران، در ابراز اطمينان از اين مطلب است که ايران به بمب هسته اي ‏دست پيدا نکند. اما سطح همکاري روسيه به اين بستگي خواهد داشت که در صورت روبرو شدن با نتايج ‏اقداماتش در قفقاز ، روابطش را در چه وضعيتي ببيند. ‏

پشت پا زدن روسيه به خط مشي تحريمي فعلي سازمان ملل، تلاش ها براي خروج از بن بست پديد آمده با ‏ايران را به باد خواهد داد. هرگونه خروج از کميته چهارگانه خاورميانه نيز به عنوان علامتي ازبازگشت به ‏دوران سياست بازي قدرت هاي رقيب در اين منطقه ارزيابي خواهد شد. ‏

ديپلمات هاي سازمان ملل درباره مغشوش نمودن صحنه سياسي در نتيجه بازگشت به سياست هاي زمان جنگ ‏سرد هشدار مي دهند. امروز رابطه دروني شوراي امنيت در مقايسه با دوره اتحاد جماهير، کمتر از جنس ‏سياه و سفيد است. براي مثال، کشورهاي اروپائي پيش نويس زودرس قطعنامه سازمان ملل را که از سوي ‏آمريکا درباره بحران گرجستان تنظيم شده بود و روسيه را در گوشه اي به دام مي انداخت و در نهايت، چاره ‏اي جزء استفاده آن کشور از حق وتو باقي نمي گذاشت، نپذيرفتند. ‏

عليرغم موضع متحد موجود دربرابر اقدام نظامي روسيه در گرجستان، برخي کشورهاي اروپائي به زحمت ‏توانستند نارضايتي خود را از نقش گرجستان در به راه انداختن اين بحران مخفي کنند. يکي از سفراي اروپائي ‏گفت محکوم نمودن پاسخ «نا متناسب» روسيه با دقت بسياري براي انتخاب کلمات همراه بود، و بر اين دلالت ‏مي کرد که اگر واکنش روسيه دربرابر آنچه تجاوز گرجستان ناميده شد متناسب مي بود، مي توانست قابل ‏اغماض باشد. ‏

منبع: فايننشيال تايمز- 26 اوت ‏