آزمايش های موشکی، نشانه ضعف ایران؟
گزارش کريستين ساينس مانيتور به کارآيی تحريم ها - سه شنبه 25 تیر 1387 [2008.07.15]
هوارد لافرانچی
به نظر می رسد ايران با اعلام دومين روز از آزمايش های موشکی خود در هفته گذشته، به دنبال هشدار به دشمنانش- آمريکا و اسرائيل دروهله نخست - در مورد آمادگی پاسخگويی به تحريکات و حمله نهايی باشد.
اما نمايش قدرت روز پنچشنبه که شامل شليک تعدادی موشک از کشتی های مستقر در خليج استراتژيک و حساس فارس می شد، ممکن است بخشی از تلاش های ايران برای سرپوش گذاشتن بر ضعف خود و دور کردن توجهات از اثرات تلاش های بين المللی درزمينه محدود کردن برنامه هسته ای آن کشور باشد.
رخداد مهمی که در ادامه جنگ های لفظی پنجشنبه- از جمله گوشزد کردن کاندوليزا رايس به تهران در مورد دفاع آمريکا از منافع هم پيمانان خود- از نظرها دور ماند، بيانيه ای بود که از سوی شرکت انرژی فرانسوی توتال منتشر شد. توتال از قصد خود برای فسخ کردن برنامه های سرمايه گذاری در بخش انرژی ايران در توسعه يکی از ميدان های گازی آن کشور خبر داد.
شرکت های اروپايی نظير توتال و بانک هايی که صاحب منافعی در معامله با ايران هستند، تحت فشارهای سنگينی قرار گرفته اند تا به تلاش های بين المللی جهت تعليق برنامه غنی سازی اورانيوم بپيوندند. از جمله اين تلاش ها، تحريم های سازمان ملل و نيز تحريم های جداگانه اتحاديه اروپايی است.
يک ديپلمات ارشد آمريکايی روز چهارشنبه به کميته روابط خارجی سنا گفت جامعه جهانی در جهت کند کردن آهنگ برنامه هسته ای ايران پيش می رود. برنامه ايران شامل تلاش های مربوط به فن آوری کامل توليد اورانيوم غنی شده است که می تواند در توليد تسليحات هسته ای به کار گرفته شود.
نيکلاس برنز معاون وزيرخارجه آمريکا گفت: «پيشرفت واقعی برنامه ايران که عميقاً مشکل ساز بوده، کمتر ازمیزانی است که آن کشور ادعای آن را دارد.»
تعدادی از تحليلگران ايرانی می گويند آزمايشهای موشکی ايران، قسمتی از تمرينات نظامی سالانه ای است که به آمريکا – با تعداد زيادی از نيروهای مستقر در همسايگی ايران در افغانستان و عراق- نشان دهد ايران راه های دردسر آفرينی برای آن کشور را می شناسد.
اما به گفته آنها، امسال ايران بيشتر بر روی ارسال علائم به اسرائيل تمرکز کرده است. به نظر می رسد اسرائيل ظرف ماه های گذشته جای آمريکا را در محتمل ترين کشور برای ترتيب دادن حملات نظامی عليه تأسيسات هسته ای ايران گرفته باشد. تمرينات نظامی ايران که شامل شليک آزمايشی موشک هايی با دسترسی به اسرائيل است، پس از مانور جنگی اسرائيل برفراز دريای مديترانه صورت می گيرد که به اعتقاد برخی از مقامات آمريکايی، تمرينی برای حمله احتمالی به ايران بوده است.
ايلن برمن معاون سياست شورای روابط خارجی آمريکا در واشنگتن گفت: «ايران اميدی به اعمال فشار مستقيم به اسرائيل ندارد. بنابراين کاری که آنها سعی می کنند انجام دهند، آگاه ساختن بقيه جامعه جهانی نسبت به شديد بودن پاسخ به هرگونه حمله به ايران است.»
از نظر تحليلگران ديگر، حکومت ايران حداقل يک گوشه چشمی هم به اوضاع داخلی دارد. آلکس وطنخواه کارشناس امور ايران از سازمان مشاوره جينز در الکساندريای ويرجينيا، می گويد: «برای رهبری ايران، عکس العمل نشان ندادن به تحرکات و تهديدات اسرائيل و بی تفاوت بودن نسبت به آن، ريسک در داخل تلقی می شود.» او گفت: «آنها ممکن است نيمه ديکتاتوری باشند، اما به افکار عمومی داخلی نیز حساس هستند.»
آقای وطنخواه گفت: به خاطر داشتن اين نکته مهم است که محمود احمدی نژاد، رئيس جمهور بحث انگيز ايران « تنها يک رهبر پوپوليست نيست، بلکه ناسيوناليست هم هست و طرفداران او مايلند ببينند که آيا بايد به حمايت از او ادامه بدهند يا خير.»
همانطور که نيکلاس برنز در جلسه روز چهارشنبه سنا اعلام کرد، ايران ممکن است در حال دست و پنجه نرم کردن با تورم بالا، بيکاری و ناگوار شدن شرايط زندگی باشد، اما به گفته وطنخواه، هم آقای احمدی نژاد و هم رهبران دينی حاکم می توانند از تنش های امنيتی برای منحرف ساختن توجه افکار عمومی از شرايط ناگوار داخلی استفاده کنند.
وطنخواه گفت: «موضوع اين است که بسیاری از ايرانی ها خواهند گفت: ملاها آنقدر هم بی مصرف نيستند. آنها می توانند ضرب شست نشان دهند و از ما دفاع کنند.»
او گفت از اينها گذشته، گفتمان خشن رژيم مخصوصاً در مورد استفاده از زور در صورت نياز، به مخالفان داخلی اين پيغام را می فرستد که قدرت حاکمان ضعيف نشده است.
او گفت: «اين حکومتی است که می داند بدون استفاده از زور در داخل، بر سرکار نخواهد ماند. آنها می گويند: مشکل ما با آمريکا و اسرائيل، باعث نمی شود که از پس شما بر نياييم.»
تحليلگران می گويند يکی از خطرات موجود سر راه ايران، زياده روی و اعمال بيش از حد خشونت است. آقای برمن با اشاره به اينکه ايرانی ها توانسته اند ضمن پافشاری بر حق دراختيار داشتن انرژی هسته ای، خود را پذيرای دموکراسی نشان دهند، گفت: «ايرانی ها اخيراً در نگه داشتن همه چيز در حد وسط، خيلی خوب عمل کرده اند.»
مسؤولان ايرانی همين اواخر به ارائه پاسخ دلگرم کننده ای درقبال بسته پيشنهادی مشوق های غرب در ازای تعليق غنی سازی دست زدند.
مناقشه ايران و جامعه بين المللی بیشتر جنبه یک جنگ افکار عمومی را به خود گرفته است. از يک سو ايران با سرسختی در کسب حق خود در انرژی هسته ای و رهبری مبارزه طلبی برای فن آوری های ممنوعه، و از سوی ديگر قدرت های غربی در دفاع از امنيت بين المللی و مبارزه با اشاعه سلاح های خطرناک کشتار جمعی.
ايران با افراط در این موضع و ایستادگی بر روی آنچه «درست» به نظر می رسد ممکن است جنگ را ببازد. وطنخواه می گويد: «آگر آنها اشتباه متوجه شوند، اگر افکار عمومی دنيا فقط به شليک اين موشک ها نگاه کند و آنرا دررابطه با این موضوع که ايرانی ها خود را درخطر می بينند نگاه نکند، ممکن است افکار عمومی به اين نتيجه برسد: اين رژيم واقعاً يک تهديد است و بايد کاری درمورد آن انجام بشود.»
منبع: کريستين ساينس مانيتور- 11 ژوئيه
