‏

ويليام براود

تحليلگران نظامي روز جمعه خاطر نشان کردند که رزمايش اين هفتۀ ايران بيش از آنکه نمايش يک قدرت جديد ‏تهديدآميز باشد، اغراق و بلوف بود. به گفته تحليلگران، اين رزمايش که نصف آن صحت داشت، نه تنها دربرگيرندۀ ‏تصوير دستکاري شدۀ يک موشک در حال پرتاب بلکه اظهاراتي گمراه کننده دربارۀ برد بزرگ ترين موشک و دو ‏بخش تصويري بود که شليک موشک ها را بيشتر و هولناک تر از واقعيت آنها نشان مي داد.‏

چارلز ويک کارشناس برنامۀ موشکي ايران در سازمان امنيت جهاني، يک گروه تحقيقاتي در ايالت ويرجينياي آمريکا، ‏مي گويد: "حقه (در اين رزمايش) فراوان است. خلاصۀ کلام اينکه ايرانيان دارند ما را مي پيچانند."‏

شليک موشک ها در روز چهارشنبه و پنجشنبه بازارهاي نفت را تکان داد و بهاي نفت خام را از 136 دلار در هر ‏بشکه به بيش از 147 دلار رساند. ادامۀ افزايش بهاي نفت به اين معناست که ميلياردها دلار ديگر عايد ايران، يکي از ‏بزرگترين صادرکنندگان نفت جهان، خواهد شد. ‏

گراهام آليسون مدير مرکز علوم و روابط بين الملل بلفر در مؤسسه آموزش عالي کندي در هاروارد ارزيابي کرده است ‏که افزايش بهاي نفت، 25 ميليون دلار در هر روز به اقتصاد ايران اضافه خواهد کرد. وي در عين حال نسبت به ‏عمدي يا تصادفي بودن اين امر ابراز تعجب کرده است. ‏

گذشته از نمايش شليک موشک ها و چشم انداز درآمدهاي بادآوردۀ نفتي، آليسون مي گويد: "مسأله اين است که آيا ‏رزمايش نشان دهندۀ پيشرفت قابل توجه توان مطرح نظامي ايران براي زدن هرگونه ضربه است؟ فکر مي کنم بهترين ‏قضاوت در اين باره منفي باشد. ايرانيان در هارت و پورت کردن يد طولاني دارند." ‏

به گفته تحليلگران، عکس منتشر شدۀ ايران در روز چهارشنبه که نمايانگر چهار موشک در حال پرتاب بود، به گونه ‏اي تغيير داده شده بود تا شليک سه موشک را چهار موشک نشان دهد. اين تصوير در صفحات نخست بسياري از ‏روزنامه ها و سايت هاي خبري به چاپ رسيد. روز پنجشنبه ايرانيان عکسي را منتشر کردند که بنظر مي رسيد همين ‏صحنه باشد، اما در اين تصوير يک موشک روي زمين افتاده بود که احتمالا ً شليک آن موفقيت آميز نبوده است.‏

شبکۀ تلويزيوني العالم برد موشک شهاب-3 ايران را 2000 کيلومتر عنوان کرده است. به گفته تحليلگران، اين خبر ‏دربارۀ موشک شهاب-3 بي صحت دارد، اما موشکي که ايرانيان روز چهارشنبه پرتاب کردند، شهاب-3 اي بود که در ‏مقايسه با نوع بي کمتر پيشرفته است و بردي حدود 1500 کيلومتر دارد.‏

جفري فوردن کارشناس موشکي مؤسسۀ فناوري ماساچوست در خصوص توصيف هاي ايران دربارۀ موشک شهاب ‏مي گويد: "آنها مرتبا ً تلاش مي کنند برد اين موشک را گنده کنند." وي در عين حال خاطر نشان کرد، موشک شهاب-‏‏3 اي قابليت "هدف گيري اسرائيل" را دارد. اما به گفته تحليلگران، شهاب-3 اي ديگر در ايران توليد نمي شود.‏

چارلز ويک با ذکر دو مورد از تصاوير پرتاب موشک توسط ايران، تهديد آنها را عمدا ً يا تصادفا ً اغراق آميز ‏توصيف کرده است. مورد اول پرتاب شبانۀ موشکي بود که مسير مشخصي از آتش بدنبال خود بجاي گذاشته بود. او مي ‏گويد: "تلويزيون ايران دو يا سه صحنۀ مختلف از اين قسمت پخش کرد که اين تصور غلط را ايجاد مي کرد که چندين ‏شليک همزمان صورت گرفته است." ‏

ويک مي گويد، مورد دوم پرتاب موشک شهاب-3 اي در روز چهارشنبه بود که چند لحظۀ بعد پرتاب دوم نيز صورت ‏گرفت. پرتاب دوگانۀ موشک، يک پيشرفت مهم در مسائل نظامي بشمار مي رود. تحليلگران در ابتدا تصور مي کردند ‏که موشک دوم نيز از نوع شهاب بوده، اما بررسي هاي دقيق تر نشان داد که موشک دوم يک اسکاد- سي بوده است که ‏به مراتب برد کمتري دارد. ويک مي گويد: "تصاوير ايران موشک اسکاد – سي را مثل شهاب نشان مي دهد. تنها ‏مشخصۀ آنها رنگشان است، اسکاد سبز و شهاب خرمايي روشن است."‏

ويک رويهم رفته نتيجه گيري کرد که دو روز پرتاب موشک، هيچگونه پيشرفتي را نسبت به رزمايش هاي قبلي ايران ‏نشان نمي دهد. او مي گويد: "من تحت تأثير قرار نگرفتم." ‏

منبع: نيويورک تايمز، 12 زوئيه