‏ان گيران ‏

هرچند ايران و کره شمالي دوحلقه از محور شرارت قديمي بوش هستند، اما وقتي نوبت به صرفنظر کردن از ‏برنامه هاي هسته اي مي رسد اين دو حکومت استتبدادي در دو قطب متضاد قرار مي گيرند.‏

کره شمالي اسرار زرادخانه خودرا در زمينه سوخت لازم براي توليد بمب هسته اي فاش کردو تخريب بخشي ‏از تأسيسات هسته اي را در ازاي وعده هاي اقتصادي و سياسي آمريکا، هفته گذشته در تلويزيون به نمايش ‏گذاشت. اين يک علامت اميدوارکننده از صرفنظر کردن کشوري کمونيستي و اسرارآميز از توليد بمب، به ‏همراه پيروزي چشمگير ديپلماسي قديمي گفتگو با دشمن بود که همواره از سوي افراطي هاي دولت بوش به ‏ديده ترديد نگريسته مي شد. ‏

اما عليرغم گفتگوهاي بوش و پيشينيان اش با ايران، هيچ نشانه اي در دست نيست که تهران را نيز مي توان ‏وارد اين روند کرد. ‏

کره شمالي فقير و درون گرا و به کمک هاي پيشنهادي دنيا احتياج دارد. درحاليکه ايران به عنوان کشوري که ‏تحت سنگين ترين مجازات هاست، کره شمالي حداقل در احتمال دستيابي به سيستم مالي جهاني با بهاي نسبتاً ‏اندکي به پيروزي دست يافته است. ‏

دست آخر اينکه براي کره شمالي فن آوري هسته اي به عنوان يک کالا بسيار گرانبها تر از تسليحات هسته اي ‏بوده است. ‏

تهران بادرآمد 140 دلار براي هر بشکه نفت و حضوري گسترده در پهنه دنيا، دربرابر کشورهاي غربي و ‏پيشنهاد اخير و مشروط آمريکا ايستاده است. اين پيشنهاد شامل مشوق هاي اقتصادي و تسريع توسعه فن آوري ‏هسته اي (صلح آميز) است. ‏

کره شمالي تنها درقالب گفتگوهاي پر سروصداي چند مليتي به دنبال جلب توجه مستقيم آمريکا بوده، و آنرا ‏بدست آورده است. هم قدم شدن بوش با وزارت خارجه اش براي معامله با کره شمالي، استراتژي نيست که ‏وي براي ايران درنظر گرفته باشد. ‏

جان ولفستال کارشناس سلاح هاي هسته اي از مرکز مطالعات استراتژيک و بين المللي که از تأسيسات هسته ‏اي هر دو کشورديدار کرده است، مي گويد: "من فکر مي کنم اين تشخيص جورج بوشدرست است که مانند ‏آنچه درباره کره شمالي ديديم يا درباره ايران مي بينيم، از کنار برخي مسائل نمي توان به سادگي گذشت."‏

هر دو کشور ايران و کره شمالي يک درس مهم را از ساير قدرت هاي هسته اي آموخته اند: بمب هسته اي يا ‏تهديد به آن، بليط برنده در مناسبات بين المللي است. پيگيري برنامه هاي هسته اي در داخل کشوربراي ‏هردوي آنها تنبيهات اقتصادي و انزواي ديپلماتيک را به همراه آورده است، اما درعوض پيشنهاداتي از غرب ‏و نيز وجهه اي در درون کشورشان را نيز کسب کرده است. ‏

کره شمالي به ظاهرسازي در برنامه اش دست نزد و دراختيار داشتن بمب را با آزمايشي که دو سال انجام داد ‏به اثبات رساند. پيشنهادات ارائه شده از سوي غرب به مرور با پيشرفت فن آوري کره در تجهيز موشک هاي ‏هسته اي ارتقا پيدا کرد. ‏

اما از سوي روحانيون حاکم برايران، به برنامه هسته اي شکل وشمايل وطن پرستانه داده شده است. دولت ‏رئيس جمهور تندروي ايران، محمود احمدي نژاد اصرار دارد که از غني سازي اورانيوم به عنوان حقي که ‏ساير کشورها بدست آورده اند، دست برنخواهد داشت. حتي ايراني هايي که دل خوشي از اين دولت ندارند نيز ‏نسبت به اين موضوع که غرب و خصوصاً ابرقدرت هسته اي آمريکا مي بايد کليد ورود به باشگاه هسته اي ‏را به هرکشوري که مايل است بدهد، ابراز نارضايتي مي کنند. ‏

تحليلگران بعضي اوقات از اين نگران مي شوند که با بدست آوردن بمب توسط ايران، وزنه اين کشور مانند ‏کره شمالي سنگين تر شود.‏

برنامه کمتر توسعه يافته هسته اي ايران هرگز مشابه آزمايش هسته اي نيست و به همين دليل مهلتي در اختيار ‏آمريکا و ساير کشورها قرار مي دهد تا مانع از دستيابي دولت روحانيون به تسليحات هسته اي شوند.‏

کريم سجادپور کارشناس ايران درموسسه صلح بين المللي کارنگي مي گويد: "سياست ايران درمقايسه به کره ‏شمالي احتمالاً از دو نظر سخت تر است: نفت و اسرائيل. ما اهرم هاي اقتصادي ضعيف تري در قبال ايران ‏داريم، ولي در عين حال تحمل کمتري نسبت به سلاح هسته اي آنها دربرابر اسرائيل داريم. شما مي توانيد ‏اورانيوم را غني سازي کنيد و خواستار نابودي اسرائيل شويد، اما عملاً نمي توانيد هردو کار را به طور ‏همزمان انجام دهيد."‏

کره شمالي سه سال پيش با اصول لازم براي توقف برنامه هسته اي خود در ازاي پاداش هاي اقتصادي و ‏سياسي موافقت کرده بود. هرچند کارها چندان مطابق نقشه انجام نشد، اما ارائه گزارش هسته اي از سوي اين ‏کشور، درحاليکه مدت ها در انتظارش بوديم، نشان داد معامله در حال پاسخ دادن است. ‏

بوش پنج شنبه گفت: "ديپلماسي سفت و سخت چند جانبه مي تواند به نتايج دلخواه برسد، هرچند اقدام ‏ديپلماتيک خود به معناي تنها اقدام ممکن نيست.» او سريعاً به پاداش هاي ارائه شده از سوي آمريکا اشاره ‏کرد ازجمله پايان دادن به برخي تنبيهات تجاري و اشاره به طرح خروج نام کره شمالي از فهرست حاميان ‏تروريسم.‏

تام کيسي سخنگوي وزارت خارجه آمريکا اعلام کرد: «آنها موافقت کرده اند به تمامي سؤالات ما درباره ‏برنامه هسته اي شان- از جمله پلوتونيوم، اورانيوم و تکثير سلاح هاي هسته اي- پاسخ دهند. معني ديگرش اين ‏است که اگر قصد ديدار از هر مکاني را داشته باشيم، آنها اجازه خواهند داد، و اجازه خواهيم داشت با هرکسي ‏که مايليم گفتگو کنيم."‏

دشوار است تصور کنيم ايران با مسائلي از اين دست موافقت کند.‏

منبع: سانفرانسيسکو کرونيکل- 29 ژوئن ‏