از ايتاليا تا 18 تير
جنگ خيابانها بين رم و تهران - پنجشنبه 3 مرداد 1387 [2008.07.24]

شيرين کريمي
ماجرا از سفر احمدي نژاد به رم جهت شرکت در نشست سازمان "فائو" آغاز شد. سفر پر حاشيه اي که مخالفين زيادي داشت، در واقع جز چند تن از فاشيست هاي برجسته ي ايتاليايي که ديداري هم با محمود احمدي نژاد داشتند کسي از سفر رييس جمهور ايران به ايتاليا خوشحال نبود. و درست همين موقع بود که کليد جنگ خيابان ها زده شد.
در آن موقع پيشنهاد روزنامه ي "ايل رفورميستا" براي نامگذاري خياباني در حوالي سفارت ايران در ايتاليا به نام يکي از فعالان شناخته شده ي دانشجويي عضو دفتر تحکيم که چند نوبت به دليل انتقاداتش به محمود احمدي نژاد بازداشت و زنداني شده بود با استقبال محافل دانشجويي و روشنفکري در کشور ايتاليا و همچنين جيانو آلمانو شهردار رم مواجه شد.
پس از آن دفتر تحکيم وحدت بزرگترين طي نامه اي به شهردار رم خواهان اين شد که خيابان مورد نظر به ياد مقاومتها و مبارزات دموکراتيک جنبش دانشجويي ايران " 18 تير" ناميده شود. تعدادي از فعالين دانشجويي و زندانيان سياسي سابق در تبعيد نيز طي نامه اي به شهردار رم از اين پيشنهاد پشتيباني کردند تا قضيه صورتي جدي تر به خود بگيرد. آنها در بخشي از نامه ي خود نوشته بودند:
"بي شک مبارزات دانشجويي در ايران به حمايتهاي بين المللي نيازمند است.همانگونه که چندي پيش دانشجويان ايتاليايي با راه اندازي تطاهراتي گسترده، حمايت خود را از همتايان ايراني اشان که بسياري از آنان با احکام زندان و ممانعت از تحصيل مواجه شده و برخي نيز ناچار به ترک سرزمينشان شده اند، اعلام کردند.در همين راستا، ما جمعي از فعالان دانشجويي و زندانيان سياسي پيشين ايران ضمن اعلام حمايت از اين پيشنهاد دفتر تحکيم وحدت و تجليل از تمامي دانشجوياني که هم اکنون در زندان بسر مي برند و ياد آوري مبارزات دوستان دانشجويمان، عزت ابراهيم نژاد و اکبر محمدي که جان خود را در راه آزادي ايران فدا کردند، از شما در خواست داريم که با اين پيشنهاد موافقت نمائيد"
پس از آن نامه ي تعدادي از دانشجويان زنداني در ايران به شهردار رم باعث شد که جيانو آلمانو رسما تصميم خود را براي ارائه ي اين پيشنهاد به شوراي شهر رم اعلام کند. اين تصميم البته با ناخرسندي شديد مقامات دولتي جمهوري اسلامي و گروههاي سياسي محافظه کار در داخل ايران مواجه شد. در واقع رفتار دولت ايتاليا با محمود احمدي نژاد و حذف نام او از فهرست مدعوين به ضيافت شام "سيلويو برلوسکوني" وقتي در کنار اين اقدام شهرداري رم قرار گرفت خشم محافل محافظه کار ايران را بيش از پيش برانگيخت. اينگونه بود که همفکران رييس جمهور در شوراي شهر تهران در اقدامي تلافي جويانه تغيير نام خيابان "ايتاليا" را در دستور کار خود قرار دادند.آنها تصميم دارند اين خيابان را به "شهيد ادواردو آنيلي" تغيير نام دهند. "ادواردو آنيلي" فرزند يک سناتور ايتاليايي و از خانواده ي ثروتمند و معروف آنيلي ـ مالک مجموعه کارخانجات فيات- بود که بنابه ادعاي محافل محافظه کار جمهوري اسلامي طي سفري به ايران و پس از بازديد از شهر مذهبي قم به اسلام گرويده بود. اين محافل مدعي هستند که بر خلاف نظر پليس ايتاليا که علت مرگ آنيلي را خودکشي اعلام کرده بود او به وسيله ي سرويس هاي امنيتي ايتاليا به قتل رسيده است. پيش از اين در زمان رياست جمهوري محمد خاتمي و همزمان با گسترش روابط کشورهاي عضو اتحاديه ي اروپا و خصوصا ً ايتاليا، پخش فيلم مستندي از تلويزيون جام جم ـ شبکه ي جهاني سيماي جمهوري اسلامي- که بر پايه ي همين فرضيه[قتل آنيلي به دليل گرويدن به اسلام] ساخته شده بود موجبات تنش در روابط ايران و ايتاليا را فراهم آورد.
در شرايط کنوني نيز جنگ خيابانها بين تهران و رم مي رود تا به بحراني در روابط ايران وايتاليا تبديل شود. نمايندگان اصلاح طلب شوراي شهر تهران براي کنترل اين بحران پيشنهاد کرده اند که در اين مورد با وزارت خارجه مشورت شود. منوچهر متکي وزير خارجه ي دولت احمدي نژاد نيز روابط ايران و ايتاليا را "خوب" ارزيابي کرده است. در واقع به نظر مي رسد اصلاح طلبان عضو شوراي شهر ـ نظير محمد علي نجفي و احمد مسجد جامعي- با اين کار عملا ً خواسته اند از اقدامات تلافي جويانه ي محافظه کاران در برابر نامگذاري خياباني به عنوان 18 تير در شهر رم جلوگيري کنند.
پيش از اين نيز نام خيابانهاي شهر تهران مشکلاتي را براي ديپلماسي و روابط خارجي ايران آفريده بود از جمله وجود خياباني به نام خالد اسلامبولي، قاتل انور سادات، يا خياباني به نام "بابي ساندز" ايرلندي. در مواردي نيز دولت ايران کوشيده است طرح تغيير نام خيابانها و ميادين را به عنوان اقدامي تلافي جويانه به انجام رساند؛ به عنوان مثال در برهه اي به دليل تصميمات دستگاه قضايي آرژانتين در مورد پرونده ي موسوم به "آميا" بحثهايي براي تغيير نام "ميدان آرژانتين" صورت گرفت که البته به جايي نرسيد.
به هر حال اتحاديه هاي دانشجويي و برخي احزاب ايتاليا طرح تغيير نام خياباني به نام 18 تير را با حمايت نيروهاي هوادار دموکراسي و حقوق بشر و به عنوان اعلام همبستگي با مبارزات دموکراتيک دانشجويان و مردم ايران با جديت دنبال مي کنند و حتي از نامگذاري خياباني به نام 18 تير در تمام کلانشهرهاي ايتاليا سخن مي گويند. بايد منتظر ماند و ديد جنگ خيابانها بين رم و تهران سرانجام به کجا خواهد انجاميد و چه تاثيري بر مبارزات دانشجويي و روابط ايران و ايتاليا خواهد داشت.
پيش از اين يکي از فعالين دانشجويي داخل کشور طي مقاله اي که در پايگاه خبري- تحليلي "روز" منتشر شد در اين باره نوشته بود:
"اين دست حمايتهاي معنوي از جنبش دموکراتيک مردم ايران وظيفه ي اخلاقي همه ي نيروهاي سياسي مترقي در جوامع مدرن غربي است. دموکراسي خواهان ايراني نبايد احساس تنهايي و رها شدگي کنند، حکومت ايران نيز بايد بداند جامعه ي جهاني نسبت به کارنامه ي حقوق بشر اين حکومت حساسيتي ويژه دارد.فقط يک لحظه به اين فکر کنيد که سفير جمهور اسلامي در ايتاليا براي آمدن به محل کارش هر روز مجبور باشد از خياباني عبور کند که نامش يادآور يکي از سياه ترين نقاط پرونده ي حقوق بشري حکومت ايران است. حالا فکر کنيد اين اتفاق در آلمان، انگليس، فرانسه، سوئد، هلند و... نيز بيفتد. مردم وقتي به سفارت ايران در خيابان 9 جولاي[18 تير] نگاه مي کنند اولين چيزي که به ذهنشان مي رسد چه خواهد بود؟ اين حمايتهاي معنوي و اخلاقي بيش از هر چيز ديگري به دموکراسي خواهان داخل ايران دلگرمي و شهامت مي دهد. مبارزه براي دموکراسي قدر مسلم مسئله اي "کاملا ملي" است که مردم ايران خودشان بايد آن را به سرانجام برسانند، اين اما نافي وظايف اخلاقي جامعه ي مدني جهاني در قبال مردم ايران نيست."
