کتاب روز♦ کتاب
نسرين تبريزي - شنبه 25 خرداد 1387 [2008.06.14]
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود، ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند.
P.O.Box 94000 creteil cedex
France10014
دوره هشتم درمورد" دلايل پس رفت هما پس از انقلاب"، " اخراج هاي بي ضابطه يا ترک داوطلبانه متخصص"، و " انتصاب مديران غير متخصص و پيدايش ضعف مديريت در هما" مطالبي بسيار خواندني دارد.
کتاب که ازاطلاعات کلي، تاريخي و فني سرشار است، . نکات خواندني متعددي از جمله درباره "نخستين زن خلبان هواپيماي بازرگاني ايران"( ص 134) و" نخستين مهماندار هواپيمائي ايران" ( ص 135) - يک دخترجوان آمريکايي به نام دوريس ولسون- دارد.
فصل کوتاه خواندني ديگري هم "نخستين زنان و مردان خلبان ايران" اختصاص يافته است. کتاب عکس هاي تاريخي جالبي هم دارد که متاسفانه صفحه بندي فشرده و بي سليقه کتاب آنها را کم اثر کرده است.
" روز" از نويسنده کتاب درخواست دارد با اي ميل زير با ما تماس بگيرند
roozirani@yahoo.com
<strong>هنر نمايش در ايران (تا سال 1357)</strong>
نويسنده: تاجبخش فنائيان
436 ص، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 1386، چاپ اول
در اين كتاب، ابتدا سابقه نمايش هاي آييني ايران، در دوران پيش از اسلام و سپس خصوصيات كلي انواع نمايش هاي ايراني در دوران اسلامي و به ويژه پس از رسميت يافتن مذهب تشيع به عنوان مذهب حكومتي در دوران صفويه، مرور شده است. سپس روند ورود تئاتر اروپايي به ايران و چگونگي پيگيري آن به وسيله نويسندگان، مترجمان و روشنفكران، مورد توجه قرار گرفته است. كتاب با ارائه گزارشي از تحولات هنر نمايش در دوران «پهلوي»، يعني دوراني كه حركتي نوين در عرصه هنر تئاتر در ايران شكل مي گيرد، به پايان مي رسد. از ويژگي هاي اين دوران كه در اين گزارش با آن آشنا مي شويم، تشكيل كلوپ ها، انجمن ها، گروه ها و مدارس تئاتري، ترجمه و اجراي تئاترهاي خارجي، شكل گيري رقابت دو جناح ايدئولوژيك و سياسي در عرصه تئاتر، و پيروي و الگو برداري دست اندركاران هنر نمايش از تكنيك هاي تئاتر غرب و آموزش قواعد و مباني اين تئاتر است.
<strong>اسكندرنامه: روايت فارسي از "كاليستنس دروغي"</strong>
جمع آورنده و تحرير كننده نخستين: عبدالكافي بن ابي البركات
به كوشش: ايرج افشار
698 ص، تهران: نشر چشمه، 1387، چاپ اول
از نخستين سده هاي پس از ميلاد، نويسندگان و دانشمندان در سرزمين هاي مختلف، كتاب هايي در شرح جهانگردي و كارهايي كه «اسكندر مقدوني» كرد، به زبان هاي گوناگون نوشتند. اين گونه كتاب ها در زبان فارسي «اسكندرنامه» ناميده شد. كتاب حاضر كهن ترين اسكندرنامه منثور به زبان فارسي است كه گمان مي رود در فاصله قرون ششم تا هشتم هجري نوشته شده باشد. اين كتاب در حقيقت روايت فارسي مجموعه اي از اقوال و اخباري است كه قصه پردازي از مردم مصر كه تعليم و تربيت يوناني داشت و بعدها به نام «كاليستنس دروغين» مشهور شد، در قرن دوم ميلادي تاليف كرد. پژوهشگران ايراني از جمله «ملك الشعراي بهار» و «ذبيح الله صفا» به كهنگي زبان فارسي در اين كتاب – كه نسخه خطي منحصر به فرد آن متعلق به «سعيد نفيسي» بوده است– تاكيد كرده اند. اين نسخه ارزشمند، گذشته از رواني و شيوايي و فخامت زبان آن و اهميتي كه در بررسي تاريخ زبان فارسي دارد، از لحاظ مطالب و افسانه هايي هم كه درباره «اسكندر» بيان داشته، حائز اهميت بسيار است و از شاهكارهاي دلپذير ادبيات فارسي محسوب مي شود. اين كتاب كه نخستين بار در سال 1343 خورشيدي به تصحيح «ايرج افشار» و به وسيله «بنگاه ترجمه و نشر كتاب» منتشر شده و سال ها ناياب بود، اكنون با حروف چيني جديد و برخي ملاحظات تازه استاد «افشار»، همراه با پيوست هاي گوناگوني كه او بر كتاب افزوده، چاپ و منتشر شده است.
<strong>يادنامه عبدالحسين نوشين</strong>
به كوشش: نصرت كريمي
424 ص، تهران: نشر نامك، 1387، چاپ اول
اين كتاب، مجموعه اي از مقالات، خاطرات و نوشته هاي هنرمندان و پژوهشگران ايراني درباره بنيان گذار تئاتر علمي در ايران، «عبدالحسين نوشين» است. او پس از تحصيل در رشته هنرهاي دراماتيك در فرانسه، در سال 1311 خورشيدي به ايران بازگشت و با همكاري همسرش «لرتا» كه از هنرمندان برجسته تئاتر بود، تحولي بنيادين در تئاتر ايران به وجود آورد. بسياري از هنرمندان برجسته تئاتر و سينماي معاصر ايران از شاگردان «عبدالحسين نوشين» به شمار مي آيند. «نصرت كريمي»، «محمود دولت آبادي»، «ايرن»، «حميد سمندريان»، «هما روستا»، «مهين اسكويي»، «علي نصيريان»، «داود رشيدي»، «شاهين سركيسيان»، «جعفر والي»، «انور خامه اي»، «بزرگ علوي»، «خليل ملكي»، «احسان طبري» و «عزت الله انتظامي»، از جمله هنرمندان و پژوهشگراني هستند كه نوشته هايي از آنها درباره «عبدالحسين نوشين»، زندگي و فعاليت هايش، در اين مجموعه مي خوانيم.
<strong>شاهنامه</strong>
دوره 8 جلدي
به كوشش: جلال خالقي مطلق
4169 ص، تهران: مركز دايره المعارف بزرگ اسلامي، 1386، چاپ اول
تصحيح حاضر از «شاهنامه»، حاصل كوشش هاي خستگي ناپذير يكي از برجسته ترين پژوهشگران ايراني در اين زمينه، و مقابله و مقايسه انتقادي معتبرترين نسخه هاي موجود از اين شاهكار ادبيات حماسي ايران است. اين تصحيح ارزشمند كه پس از سال ها انتظار در هشت دفتر، همراه با زيرنويس هاي بسيار براي مقايسه نسخه هاي گوناگون و فهرست هاي راهنما به چاپ رسيده، يكي از مستندترين ويرايش هاي اثر جاودانه حكيم بزرگ توس است.
<strong>ماده شانزدهم كنوانسيون زنان از نگاه فقه شيعه</strong>
نويسنده: مريم محمدي
236 ص، قم: بوستان كتاب قم، 1386، چاپ اول
سازمان ملل متحد براي حمايت از حقوق زنان، معاهداتي را در دستور كار خود قرار داده كه از جمله آنها «كنوانسيون رفع كليه اشكال تبعيض عليه زنان» است. ماده شانزدهم اين كنوانسيون، مربوط به تساوي حقوق زن و مرد در ازدواج است. در كتاب حاضر كه بوسيله «مركز چاپ و نشر دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم» منتشر شده، ماده شانزدهم كنوانسيون زنان، از ديدگاه فقه شيعه بررسي شده است. اين بررسي از اين جهت حائز اهميت است كه خواننده را با نظر گروهي از فقها و علماي شيعه در مورد حقوق زن و مرد در امر ازدواج و تفاوت ديدگاه هاي آنان با آنچه در اين عهدنامه جهاني آمده است آشنا مي كند.
<strong>هنر آشپزي كردي</strong>
نويسنده: ليلا كردبچه
197 ص، مصور، رنگي، تهران: انتشارات صور اسرافيل، 1386، چاپ اول
در اين كتاب كه با تصاوير زيباي رنگي چاپ شده است، روش تهيه و پختن غذاهاي كردي براي علاقمندان شرح داده مي شود. غذاهاي اين مجموعه در يازده گروه يعني «آش ها»، «پلوها»، «دلمه ها»، «كوفته ها»، «كوكوها»، «خورش ها و قليه ها»، «آبگوشت ها»، «كباب ها»، «نان ها»، «سالادها و دورچين ها» و«شيرين ها و دسرها» دسته بندي و معرفي شده است. كتاب«هنر آشپزي كردي» ما را با فرهنگ غذايي قديمي و غني مردم كردستان آشنا مي كند.
<strong>مهمان خانه بزرگ قزوين</strong>
نويسنده: مهرزاد پرهيزكاري
252 ص، قزوين: نشر روناس، 1386، چاپ اول
ساختمان «مهمان خانه بزرگ قزوين» در سال 1880 ميلادي، در دوران حكومت «ناصرالدين شاه» به پايان رسيد. اين مهمان خانه، بخشي از مجموعه دولتي قزوين بود كه در انتهاي اولين جاده شوسه ايران، از تهران به قزوين قرار داشت. «مهمان خانه بزرگ قزوين» با دارا بودن امكانات رفاهي و خدماتي كه تا آن زمان هيچيك از منزل گاه هاي ايران به خود نديده بود، نخستين هتل مدرن و سرآغاز هتلداري ايران به شمار مي رود. در حقيقت اين مهمان خانه به وسيله دولت و به دستور شاه براي پذيرايي و اقامت مسافران اروپايي و به ويژه سفرا و نمايندگان دولت هاي خارجي ساخته شد. ساختمان آن از مهمان خانه هاي درجه يك اروپايي الگو برداري شده بود و شاه توجه خاصي به آن داشت. در كتاب حاضر كه همراه با تصاوير و نقشه هاي گوناگون به چاپ رسيده، ضمن معرفي تاريخچه اين مهمان خانه، ويژگي هاي معماري و تاثير آن در زندگي اجتماعي شهر قزوين و هم چنين معماري اين شهر، مورد بررسي قرار گرفته است.
<strong>فرهنگ فارسي بچه هاي امروز</strong>
نويسندگان: مهدي ضرغاميان، مهناز عسگري
358 ص، مصور، رنگي، تهران: انتشارات كتابهاي مهتاب، 1386، چاپ اول
اين كتاب، فرهنگي است كه براي بچه هاي دبستاني كلاس هاي سوم تا پنجم دبستان تدوين شده است. بنابراين بچه هاي نه تا دوازده ساله با مراجعه به اين فرهنگ با معناي اصلي بخشي از واژه هاي پركاربرد فارسي امروز آشنا مي شوند. هدف نويسندگان اين فرهنگ، ارائه توصيفي روشن و شفاف از معنا و كاربرد واژه ها با زباني ساده و صميمي است؛ به همين علت، توصيف ها به شكل گفتگو با خواننده تنظيم شده است. «فرهنگ فارسي بچه هاي امروز» با بيش از سه هزار مدخل زباني و افزون بر صد وهفتاد مدخل دانشنامه اي، موجب تسلط بيشتر بچه ها بر زبان خود و افزايش اعتماد به نفس آن ها مي شود.
<strong>برين خوان يغما</strong>
مجموعه مقالات حبيب يغمايي (جلد اول)
به اهتمام: سيد مرتضي آل داود
450 ص، تهران: انتشارات مگستان، 1387، چاپ اول
اين كتاب، جلد اول از مجموعه اي است كه در آن گزيده اي از مقالات استاد فقيد، «حبيب يغمايي»، مدير مجله «يغما»، گردآوري و تدوين شده است. اين مقالات كه در فاصله سال هاي 1298 تا 1363 خورشيدي در مجلات و نشريات معتبر منتشر شده است، به مسائل و موضوعات گوناگون ادبي، پژوهشي، اجتماعي و تاريخي مي پردازد. دسته اي از مقالات «يغمايي» مانند آنچه درباره «ترجمه تفسير طبري»، «كليات سعدي» و «فردوسي» نوشته، پژوهشي است و سبك آن ها همانند شيوه فارسي نگاري استادان محقق است. برخي نوشته هاي او جنبه انتقادي و سياسي و اجتماعي دارد، بعضي هم به موضوعات ادبي و گاه مسائل روز پرداخته است.
<strong>قصه قصه ها</strong>
كهن ترين روايت از ماجراي شمس و مولانا
نويسنده: محمدعلي موحد
308 ص، تهران: نشر كارنامه، 1387، چاپ اول
اسناد واقعيت ماجراي «شمس» و «مولانا» مثلثي است كه سروده ها و نوشته هاي خود «مولانا»– در «ديوان شمس»، «مثنوي»، «فيه ما فيه» و «مكتوبات» – يك ضلع آن، گفته هاي شمس– در «مقالات» – ضلع ديگر، و گزارش «بهاء الدين ولد» فرزند «مولانا» كه به «سلطان ولد» مشهور است، ضلع سوم آن است. اين گزارش به صورت پراكنده، همراه با اطلاعات متفرق ديگر درباره «سلطان العلما»، پدر «مولانا»؛ «سيد برهان الدين محقق»، اتابك «مولانا»؛ و «صلاح الدين زركوب» و «حسام الدين ارموي»، خليفه هاي «مولانا» در جاهاي مختلف از «ابتدانامه»، يعني نخستين دفتر از مثنوي هاي سه گانه «سلطان ولد» آمده است. اگر اجزاي اين گزارش يك جا جمع و تدوين شود تقريبا يك دهم مجموع «ابتدانامه» را تشكيل مي دهد. هر پژوهشگري كه خواهان تحقيق در احوال «مولانا» باشد بايد كار خود را با اين گزارش مهم و ارزشمند آغاز كند. در كتاب «قصه قصه ها»، ابتدا اجزاي پراكنده اين گزارش از جاهاي مختلف «ابتدانامه» گردآوري و بر حسب ترتيب تاريخي مرتب و تدوين شده است. سپس پژوهش هاي نويسنده درباره «سلطان ولد» و شخصيت و آثار او آمده است. در اين بخش مطالبي كه «سلطان ولد» درباره «شمس» و «مولانا» در دو مثنوي ديگر خود يعني «رباب نامه» و«انتهانامه» نيز بيان كرده، آورده شده است.
