مايکل لدين

از زمان وقوع جنگ جهاني دوم گرايش شديدي ما را سوق داده به اينکه دريابيم چگونه نسل کشي، حکومت هاي ‏تروريست و جنگ فراگير بوجود آمدند و چگونه مي توانيم از وقوع آنها در آينده جلوگيري کنيم. ‏

ما بدنبال پاسخ چند سؤال اساسي بوده ايم: چرا غرب نتوانست وقوع اين فجايع را پيش بيني کند؟ چرا تلاش هاي اندکي ‏براي از بين بردن موج فاشيست صورت گرفت و چرا همه رهبران غرب و بسياري از انديشمندان غربي عملا ً با ‏فاشيست ها به گونه اي رفتار کردند که انگار آنها نه انقلابيون براستي خطرناک بلکه رهبران عادي سياسي بودند؟ چرا ‏قربانيان اصلي – يهوديان – نيز نتوانستند به حجم بدبختي و فلاکت قريب الوقوع خود پي ببرند؟ و چرا عنصر مقاومت ‏اينقدر نادر بود؟

اکثر مردم در نهايت يک "توجيه" دوگانه را پذيرفتند: بي مانندي شرارت و بي سابقه بودن آن در طول تاريخ. ايتاليا و ‏آلمان از زمرۀ متمدن ترين و بافرهنگ ترين کشورهاي جهان بشمار مي رفتند. بنابراين، درک به قدرت رسيدن يک ‏عنصر شرور در کشورهايي که انديشمنداني مانند کانت، بتهوون، دانته و روسيني را پرورش داده است، دشوار بود. ‏

با اين تفاسير چگونه مي توان رهبران غرب، چه رسد به قربانيان، را بخاطر شکست در پيش بيني امري که کاملا ً تازه ‏بود- کشتار جمعي سيستماتيک در مقياسي گسترده که خود تهديدي براي تمدن بشمار مي رفت- سرزنش کرد؟ پيش از ‏اين چنين تلاش سازمان يافته اي براي نابودي کل يک "نژاد" صورت نگرفته بود و پيش بيني وقوع آن تقريبا ً ‏غيرممکن بود. ‏

برخي از انديشمندان در تجزيه و تحليل اين موضوع ساير رژيم هاي شرور مانند روسيۀ استالين را نيز، که ميليون ها ‏نفر را به طور سيستماتيک قتل عام کرد و جاه طلبي هاي آن تهديدي براي غرب بشمار مي رفت، گنجانده اند. ما اين ‏مقوله را نيز مانند فاشيسم مورد مطالعه قرار داده ايم تا دفعه بعد بتوانيم عنصر شرارت را که مجددا ً تهديدي براي ما ‏محسوب مي شود، شناسايي و از وقوع آن جلوگيري کنيم.‏

اکنون ما اطلاعات فراواني دربارۀ اين قبيل رژيم ها و جنبش ها داريم. برخي از برجسته ترين انديشمندان ما به بررسي ‏ماهيت آنها پرداخته اند و دلايل موفقيت شان را تجزيه و تحليل کرده اند. آنها بار ديگر در کنار ما هستند، اما عملکرد ما ‏همچنان مانند قرن گذشته است. جهان امروز باز هم غرق در همان نطق هاي قديمي و درگير اقدامات جنبش ها و رژيم ‏هاي امروز است- از حزب الله و القاعده گرفته تا طرفداران خميني و وهابيون سعودي- که سوگند خورده اند ما و امثال ‏ما را نابود کنند. آنها مانند اخلاف خود در قرن بيستم علنا ً مقاصد خود را بيان مي کنند و هر کجا و هر زمان که بتوانند ‏آنها را عملي مي کنند. ما نيز به مانند پيشينيان خود در قرن بيستم بندرت آنها را جدي مي گيريم و از اين رو دست به ‏عمل نمي زنيم. به کرات پيامدهاي سخنان آنها را کم اهميت تلقي مي کنيم، گويي اين سخنان روايت اسلامي يا عربي ‏‏"سياست" هستند که براي مصارف داخلي در نظر گرفته شده اند و براي نائل شدن به اهداف داخلي طراحي شده اند.‏

واضح است که توجيه هايي که ما براي کوتاهي مان در عمل در قرن گذشته ارائه داديم، اشتباهند. ظهور جنبش هاي ‏مسيحايي امري تازه نيست و ما اطلاعات فراواني دربارۀ آنها داريم. علاوه بر اين توجيهي براي شگفت زدگي ما از ‏موفقيت رهبران شرور، حتي رهبران کشورهايي که پيشينه کهن تاريخي و دستاوردهاي بزرگ فرهنگي و سياسي داشته ‏اند، وجود ندارد. ما همه اينها را مي دانيم. بنابراين ما بايد مجددا ً همان سؤال هاي قديمي را مطرح کنيم. چرا ما در امر ‏پيش بيني قدرت روزافزون دشمنان شرور شکست مي خوريم؟ چرا با آنها به گونه اي رفتار مي کنيم که انگار پديده ‏هاي سياسي عادي هستند؟‏

شکي نيست که دلايل زيادي وجود دارند. يک دليل اعتقاد راسخ به اين موضوع است که همه ابناء بشر اساسا ً يکسان ‏هستند و همه آنها ذاتا ً خوبند. تاريخ جامعه بشري، و در رأس آنها تاريخ قرن گذشته، به خلاف اين موضوع اعتقاد ‏دارد. اما قبول اين واقعيت که بيشتر ملت ها شرور هستند و تمامي فرهنگ ها حتي بهترين آنها مي توانند طعمه رهبران ‏شرور واقع شوند و کت بسته به امر آنها درآيند، خوشايند نيست. اکثر فرهنگ هاي معاصر غرب عميقا ً به خوبي بشر ‏اعتقاد دارند. ما تمايلي به کنار گذاشتن مقوله ايمان نداريم و به رغم وجود همه شواهد و نشانه هاي عکس، ترجيح مي ‏دهيم راه عقلاني را دنبال کنيم، حتي در برخورد با دشمناني که تعصب کاملا ً غيرعقلاني آنها مشهود است.‏

اين موضوع صرفا ً يک بحث فلسفي نيست، چرا که براي ما قبول تهديد به معناي اقدام عليه آن است، اينکه ما بايد دست ‏کم به طور موقت در بسياري از حوزه ها از خودمان از خودگذشتگي نشان بدهيم. اين بار جهل و ناداني نمي تواند بهانه ‏ما باشد. اگر ما مغلوب شويم، علت شکست ما نه نبود دانش و درک بلکه ارادۀ ضعيف مان خواهد بود. ‏

منبع: وال استريت ژورنال، 7 ژوئن‏