فشار اقتصادي دولت بر نشريات غيرهمسو
استفاده از ابزار آگهي براي کنترل مطبوعات - یکشنبه 12 خرداد 1387 [2008.06.01]

رسا قاضي نژاد
Rasa1363@gmail.com
هنوز يک هفته از انتساب اتهاماتي چون "سياه نمايي" و "القاي يأس و ناميدي" به مطبوعات منتقد دولت نگذشته که مشاور رسانه اي احمدي نژاد درجديدترين اظهارات خود "قطع آگهيهاي دولتي" را "واكنش طبيعي" دولت به اين نشريات که آنها را "برانداز" ناميد عنوان کرد و گفت: "به مطبوعات برانداز آگهي نمي دهيم". اين درحالي است که هفته پيش سخنگوي دولت "مخالفت با سانسور و انتقاد پذيري" را از جمله ويژگي هاي "برجسته دولت" عنوان کرده بود.
علي اکبر جوانفکر، مشاور رسانه اي و مطبوعاتي رئيس جمهور در گفتگو با روزنامه کارگزاران، مطبوعات منتقد دولت را "برانداز" ناميده و گفته است: "در فضايي كه برخي رسانهها شمشير را عليه دولت از رو بستند، به صورت دولت تيغ ميكشند، صراحتا اعلام ميكنند كه قصد براندازي دولت را دارند و در عمل هم اين كار را اثبات ميكنند، طبيعي است كه انتظار آگهي دولتي، زيادهخواهانه است. قطع آگهيهاي دولتي واكنش طبيعي به قصد مطبوعات منتقد براي براندازي دولت است."
سايت فردا ضمن اينکه اظهارات اين مسوول نزديک به احمدي نژاد را "اظهارنظري عجيب" ناميده، همچنين به نقل از وي آورده است: "احزاب به عرصه رسانه دست اندازي کرده اند و اگر قرار باشد از اين وضعيت خارج شويم راهي جز خروج احزاب و جريانات سياسي از عرصه رسانه اي کشور نيست!"
جوانفکر، "ندادن آگهي" به برخي روزنامه ها را اقدامي براي "ارزيابي آنها توسط مردم" دانسته و گفته است: "خيلي خوب است که يک روزنامه روپاي خود بايستد." وي البته ارزيابي را مخصوص روزنامه هاي منتقد دولت دانست و اشاره اي به لزوم ارزيابي روزنامه هاي دولتي و وابسته به جناح راست نکرد.
متن کامل اين گفتگو را اينجا بخوانيد
حمله مشاور رسانه اي دولت به مطبوعات منتقد درحالي روي داده که هفته پيش جوانفکر و کلهر ديگر مشاور رسانه اي احمدي نژاد در سخناني در دانشگاه زنجان، "فضاي باز سياسي" دوران خاتمي را به نسبت اکنون کمرنگ دانسته بودند. به گفته کلهر "اينک نه تنها فضاي باز سياسي کمرنگ نشده است بلکه فضاي سياسي مطلوبي در كشور وجود دارد.در دولت خاتمي يك توسعه رسانهاي داشتيم كه سطحي بود و به كيفيت نگاه نشده بود و روزنامههايي در كشور منتشر شد."
وي در آن مراسم نيز به انتقاد از مطبوعات منتقد پرداخته بود و گفته بود"اين رسانهها به هيچ وجه در شأن ملت ايران نيستند چرا كه وقتي خبر مهمي در كشور و يا جهان اتفاق ميافتد بايد تيتر يك روزنامه و رسانهها باشد در حالي كه متاسفانه ما شاهد هستيم كه در روزنامههاي ما تيتر يك عكس مديران مسئول است كه براي فلان انتخابات نامزد شده است."
جوانفكر نيز گفته بود: "در فضاي رسانهاي كشور متاسفانه بسياري از رسانههايي كه محصول رويكرد دولت گذشته به سوي رسانهها است و رسانههاي زاييده دولت گذشته هستند جز با سياه نمايي و القاي يأس و ناميدي كاري نكردهاند".
بر اساس همين نظر كلهر يادآور شده بود که: "در دوره احمدي نژاد بر اين اعتقاد بوديم كه مثل دولت آقاي خاتمي از چندين روزنامه حمايت نكنيم اگر چه امروز شاهد هستيم آنهايي كه ميگويند حامي دولت هستند عميقترين فحشها و انتقادها را به دولت ميدهند. اين دولت، دولت مهندسي و كار است و نيازي به روزنامه ندارد چرا كه مردم خود كارهاي صورت گرفته مثل ساخته شدن سيلو و يا فلان كارخانه را شاهد هستند. اين دولت رويكرد خود را مقابل رسانهها و روزنامهها بالا بردن ظرفيت نقد پذيري اعلام كرده است."
جدال دو سخنگو
اظهارات مشاور رسانه اي احمدي نژاد درباره وجود آزادي بيان در کشور، همزمان با سخنان الهام، سخنگوي دولت در همين مورد، اعتراض سخنگوي دولت قبلي را برانگيخت.
غلامحسين الهام در دومين همايش ملي روابط عمومي دستگاه هاي اجرايي گفت: "يکي از ويژگي هاي برجسته دولت نهم استقبال از امر گسترش آزاد اطلاعات و مخالفت بنيادي با امر سانسور در کشور است. حفاظت از اصل آزادي رسانه اي، پرهيز از سيطره و انحصار رسانه ها در خدمت دولت، اجتناب از امر مريد پروري و متملق پروري، حمايت جدي از اصل آزادي بيان و انتقاد در برابر دولت از ويژگي هاي برجسته دولت نهم در امر اطلاع رساني است. "
براساس گزارش خبرگزاري مهر، وزير دادگستري خاطر نشان کرد: "سلايق مختلف رسانه اي، اتکاي ويژه رسانه ها بر جريانات فکري، احزاب و گروه هاي سياسي ويژگي ديگري است که در امر رسانه اي شاهد آن هستيم. ما متصديان امر اطلاع رساني چه در بخش دولتي و چه در بخش خصوصي امروز در يک فضاي حساس و موثري قرار داريم که بايد کارکرد خود را با رسالت و مباني فکري همراه کرده و فرصت را براي دفاع از منافع ملي مغتنم بشماريم و اين مستلزم شناخت آسيب ها و بهره گيري از کارشناسان و اساتيد فن است."
در واکنش به اين سخنان، عبدالله رمضان زاده، سخنگوي دولت خاتمي گفت: "ميزان پايبندي هر دولت به آزادي بيان به اين اصل بستگي دارد که تا چه حد آن دولت براي رقباي خود مجال و فرصت فعاليت فراهم آورد. در حاليکه دو حزب مشارکت و سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي به عنوان دو حزب قانوني رقيب آقاي احمدينژاد و تنها به همين دليل از داشتن رسانه محروم هستند، چگونه به خود اجازه ميدهيد ادعاي مخالفت بنيادين با سانسور داشته باشيد؟"
رمضانزاده در ادامه تاکيد کرد: "ما در خبرنامههاي داخلي حزب خود نيز اگر مطلبي را منتشر کنيم، بلافاصله عکسالعملهاي بازدارنده ميبينيم".
وي افزود: "بسياري از نشريات محلي منتقد دولت نهم در طول دوسال و نيم گذشته از عمر اين دولت، تنها به دليل مخالفت با سياستها و اعمال مسئولان استاني و محلي خود، توقيف شدهاند. "
وي همچنين درباره بخشي از سخنان سخنگوي دولت مبني بر "پرهيز دولت نهم از سيطره و انحصار رسانههاي در اختيار خود"، گفت: "دولت مشخص کند که چه ميزان براي روزنامههايي مثل ايران، همشهري و جامجم هزينه ميکند و اعلام کند که چقدر به اين روزنامهها يارانه اختصاص داده است".
رمضانزاده تاکيد کرد: "براي سخنگوي دولت متاسفم که به راحتي ادعاهايي را مطرح ميکند که براي همگان خلاف واقع بودن آن محرز و آشکار است. ادبيات دولت نهم در مواجهه با اخبار رسانهها، اصلا جاي تعجب ندارد؛ چرا که نوع ادبيات دولت نهم به اين شکل است و اين دولت در همه زمينهها اينگونه سخن ميگويد."
دولت و وابستگانش در حالي رسما از تنگ شدن عرصه بر مطبوعات منتقد خبر مي دهند که پيش از اين آيت الله خامنه اي با انتقاد از نشريات منتقد دولت، آنها را به "بي انصافي در قبال دولت" متهم و ادعا کرده بود که وضعيت کشور به لحاظ "شاخص هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي" در يکي از بهترين دوره ها قرار دارد. آيت الله خامنه اي که پيش از اين در سخنانش علنا بارها از دولت و مجلس پيشين (دوران اصلاحات) انتقاد کرده بود در تابستان گذشته، شرايط کشور در دوران رياست جمهوري احمدي نژاد را "استثنايي" و "بي نظير" توصيف کرد.
