آژانس و گناه عدم همکاري
نگاه کريستين ساينس مانيتوربه چشم انداز تحريم هاي بيشتر عليه ايران - پنجشنبه 9 خرداد 1387 [2008.05.29]
سيمون مونت ليک
گزارش جديد آژانس بين المللي انرژي هسته اي مي گويد ايران از برنامه غني سازي اورانيوم دست برنداشته است، و نگراني هاي جدي از تحقيقات منتسب به تسليحات هسته اي اين کشور وجود دارد.
احتمالاً اين گزارش حياتي که دوشنبه در اختيار شوراي امنيت سازمان ملل قرار گرفت، دستمايه ايالات متحده و ساير کشورهاي غربي براي اعمال تحريم هاي جديد عليه ايران قرار خواهد گرفت. مقامات ايراني مي گويند با آژانس همکاري کرده اند و به غني سازي اورانيوم براي توليد انرژي بيشتر و نه با مقاصد نظامي، ادامه خواهند داد.
کاندوليزا رايس وزير خارجه آمريکا، هفته پيش گفته بود احتمالاً بانک هاي ايراني با محدوديت هاي بيشتري روبرو خواهند شد. همچنين براي اعمال فشار بيشتر به اين کشور و در راستاي توقف برنامه هسته اي، با محدوديت هاي تجاري بين المللي بيشتر مواجه خواهند شد. به گزارش آسوشيتد پرس، رايس گفت اقتصاد ايران در شرايط فعلي به دليل تحريم هاي موفقيت آميز با مشکل روبرو شده است. وي نسبت به افزايش تحريم ها در صورت عدم همکاري ايران با بازرسان هسته اي هشدار داد. شوراي امنيت سازمان ملل در ماه مارس، موافقت خود را با اعمال دور سوم از تحريم هاي اقتصادي اعلام کرده بود.
کشورهاي اروپايي به اميد تعليق غني سازي اورانيم از سوي ايران، که يک مرحله کليدي در کسب قابليت توليد تسليحات هسته اي محسوب مي شود، مشوق هايي را به اين کشور پيشنهاد کرده بودند. اين مشوق ها شامل تامين اورانيوم غني شده براي مصرف در نيروگاه هاي هسته اي نيز هست. خاوير سولانا رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا روز دوشنبه ازيک پيشنهاد جديد، که نوع تغيير يافته اي از بسته قبلي است، به رهبران ايران خبر داد. اما به گزارش بلومبرگ، جزييات اين پيشنهاد فاش نشده است.
نيويورک تايمزهم نوشت گزارش آژانس بين المللي هسته اي از زبان صريح غير معمولي براي توصيف عدم همکاري ايران در زمينه مسائل کليدي استفاده کرده است. با اينحال آژانس اعلام کرده به زمان بيشتري براي ارائه ارزيابي هاي قطعي از فعاليت هاي هسته اي ايران نياز دارد. گزارش به 18 مدرک اشاره مي کند که از سوي ايران تحت عنوان اسناد جعلي رد شده است. اين مدارک از تلاش ايران براي توسعه دانش فني موشکي حکايت مي کند. سازمان هاي اطلاعاتي ايالات متحده دسامبر گذشته به اين نتيجه رسيده بودند که ايران به دليل فشارهاي بين المللي، کار بر روي طراحي يک کلاهک هسته اي را در سال 2003 متوقف کرده است اما در مورد ازسرگيري اين تلاش ها ابراز بي اطلاعي کرده بودند.
به گزارش آسيا تايمز، ايران اوائل ماه جاري مدارکي را به اعضاي دائم شوراي امنيت و آلمان تحويل داد که شامل راهکارهاي مقابله با تنش هاي بين المللي است. درحاليکه دولت بوش، از خود عکس العمل سردي را به "بسته پيشنهادي براي مذاکرات سازنده" نشان داده است، ايران دست به ارايه پيشنهاداتي زده است که خارج از عرف ديپلماتيک است و بر اساس آن از قدرت هاي هسته اي فعلي خواسته است که شرايط دسترسي به دانش فني هسته اي را بهبود بخشند. يکي از پيشنهادات کليدي ايران استقرار تاسيسات بين المللي غني سازي اورانيوم در خاک ايران بوده است. آسيا تايمز تحليل مي کند که کشاندن پاي ايران به گفتگوهاي امنيتي منطقه اي مي تواند به معامله اي پاياپاي، براي انصراف اين کشور از جاه طلبي هاي هسته اي منجر شود.
روزنامه ديلي تلگراف به نقل ازيک گزارش جديد موسسه مطالعات بين المللي و استراتژيک انگلستان مي گويد، بلندپروازي هاي هسته اي ايران تا همين جاي کار هم باعث به راه افتادن مسابقه تسليحاتي در خاورميانه شده است. اين موسسه هفته پيش اعلام کرد همسايگان ايران دست به کار سرمايه گذاري بر روي برنامه هاي غيرنظامي هسته اي شدند که در صورت پيشرفت ايران به سوي تسليحات هسته اي، به آنها امکان توليد بمب را بدهد. ازسال 2006 تا کنون 13 کشور خاورميانه اي از راه اندازي طرح هاي جديد و يا بازسازي طرح هاي موجود خود براي توليد برق از سوخت هسته اي پرده برداشته اند؛ چيزي که در واقع واکنشي به تصميم ايران به ادامه غني سازي اورانيوم محسوب مي شود.
جان چيپمن رييس اجرايي موسسه ياد شده مي گويد: "برنامه ايران مي تواند منشأ قدرتمندي براي مسابقه تسليحاتي در منطقه باشد که باعث تشديد رقابت هاي منطقه اي وامنيتي خواهد شد."
"در حال حاضر، اين وضعيت باعث بالاگرفتن گرايش منطقه به سوي انرژي هسته اي شده است. سوال اين است که چگونه مي بايست اين گرايش را به برنامه هسته اي صرفاً صلح جويانه متعهد کرد."
منبع: کريستين ساينس مانيتور- 27 مه
