Rooz

خطر حمله نظامي بيشتر شده

مصاحبه‎ ‎با‎ ‎شيرين‎ ‎عبادي‎ ‎ - سه شنبه 24 اردیبهشت 1387 [2008.05.13]

po_memarian_01.jpg

اميد‎ ‎معماريان
omid@memarian.info
‎ ‎
شيرين‎ ‎عبادي‎ ‎برنده‎ ‎جايزه‎ ‎صلح‎ ‎نوبل‎ ‎هم‎ ‎اکنون‎ ‎براي‎ ‎ايراد‎ ‎يک‎ ‎مجموعه سخنراني‎ ‎در ايالات متحده‏‎ ‎به‎ ‎سر‎ ‎مي‎ ‎برد‎. ‎عبادي‎ ‎که از‎ ‎جمله‎ ‎سرشناس ترين منتقدان‎ ‎وضعيت‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎درايران‎ ‎است، همواره‎ ‎مخالفت‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎با‎ ‎هرگونه‎ ‎دخالت نظامي در اين کشور‎ ‎بيان‎ ‎کرده‎ ‎است. وي در گفتگو با روز، با تاکيد بر مواضع ضدجنگ خود، نسبت به ‏اين که‎ ‎تهديد‎ ‎نظامي‎ ‎آمريکا‎ ‎عليه‎ ‎ايران‎ ‎افزايش‎ ‎پيدا کرده‎ ‎است ابراز نگراني مي کند. ‏

shirinebadiiii.jpg

‎ ‎‎‎موضوع‎ ‎وهدف‎ ‎سفراخيرتان‎ ‎به‎ ‎آمريکا‎ ‎چيست‎ ‎و‎ ‎چه‎ ‎برنامه‎ ‎هايي‎ ‎را‎ ‎دنبال‎ ‎مي‎ ‎کنيد؟‎ ‎هدف‎ ‎ازسفرمن‎ ‎به‎ ‎آمريکا‎ ‎ايراد‎ ‎يک‎ ‎مجموعه سخنراني‎ ‎دردانشگاه‎ ‎هاي‎ ‎مختلف‎ ‎آمريکا‎ ‎بوده‎ ‎است. ‏‎ ‎مسايل‎ ‎مختلفي‎ ‎ازقبيل‎ ‎ريشه‎ ‎يابي‎ ‎بحران‎ ‎خاورميانه،‎ ‎صلح‎ ‎درخاورميانه،‎ ‎بررسي‎ ‎وضعيت‎ ‎زنان‎ ‎مسلمان‎ ‎و‎ ‎وضعيت‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎در‎ ‎ايران‎ ‎امروز،‎ ‎موضوع‎ ‎سخنراني‎ ‎هاي‎ ‎من‎ ‎بوده‎ ‎است‎. ‎‎ ‎
‎شما‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎مداوم‎ ‎به‎ ‎انتقاد‎ ‎از‎ ‎موضوع‎ ‎حمله‎ ‎نظامي‎ ‎آمريکا‎ ‎به‎ ‎ايران‎ ‎پرداخته‎ ‎ايد‎ ‎واز‎ ‎طرفي‎ ‎خودتان‎ ‎يکي‎ ‎از‎ ‎منتقدان‎ ‎سرسخت‎ ‎دولت‎ ‎جمهوري‎ ‎اسلامي‎ ‎در‎ ‎زمينه‎ ‎نقض‎ ‎حقوق‎ ‎بشرهستيد.‏‎ ‎برخي‎ ‎محافظه کاران مي گويند‎ ‎اين‎ ‎دو‎ ‎موضوع‎ ‎با‎ ‎هم‎ ‎در‎ ‎تناقض‎ ‎هستند‎ ‎چرا‎ ‎که‎ ‎چنين‎ ‎انتقاداتي‎ ‎ممکن‎ ‎است‎ ‎بهانه‎ ‎به‎ ‎دست‎ ‎جنگ‎ ‎طلبان‎ ‎بدهد‎ ‎تا‎ ‎از‎ ‎آن‎ ‎براي‎ ‎حمله‎ ‎نظامي‎ ‎به‎ ‎ايران‎ ‎استفاده‎ ‎کنند. نظر‎ ‎شما‎ ‎چيست؟‎ ‎بايد‎ ‎بگويم‎ ‎من‎ ‎درتمام‎ ‎سخنراني‎ ‎هايي‎ ‎که‎ ‎در‎ ‎خصوص‎ ‎نقض‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎در ايران‎ ‎داشته‎ ‎ام‎ ‎بلافاصله‎ ‎تاکيدي را‎ ‎اضافه‎ ‎کرده‎ ‎ام مبني بر اين که عليرغم‎ ‎همه‎ ‎انتقادات‎ ‎وارده‎ ‎به‎ ‎حکومت‎ ‎جمهوري‎ ‎اسلامي‎ ‎به‎ ‎خاطر‎ ‎نقض‎ ‎حقوق‎ ‎بشر، بهبود‎ ‎وضعيت موجود ‏‎ ‎وظيفه‎ ‎اي‎ ‎است‎ ‎به‎ ‎عهده‎ ‎يکايک‎ ‎ايرانيان‎ ‎وارتباطي‎ ‎به‎ ‎سربازان‎ ‎خارجي‎ ‎ندارد. مردم‎ ‎ايران‎ ‎با‎ ‎حمله‎ ‎نظامي‎ ‎به‎ ‎ايران‎ ‎و‎ ‎حتي‎ ‎تهديد‎ ‎به‎ ‎حمله‎ ‎نظامي‎ ‎به‎ ‎ايران‎ ‎مخالف‎ ‎هستند.‏‎ ‎زيرا‎ ‎اين‎ ‎وضعيت‎ ‎باعث‎ ‎مي‎ ‎شود‎ ‎که‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎ودموکراسي‎ ‎درايران‎ ‎بيش‎ ‎ازپيش‎ ‎تضعيف‎ ‎شود. هر‎ ‎حکومتي‎ ‎که‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎درمعرض‎ ‎خطر‎ ‎ببيند‎ ‎سعي‎ ‎مي‎ ‎کند‎ ‎بر ميزان کنترل فضاي داخلي‏‎ ‎افزوده‎ ‎واز‎ ‎آزادي‎ ‎هاي‎ ‎فردي‎ ‎بکاهد. ‏‎ ‎بنابراين‎ ‎همان‎ ‎گونه‎ ‎که‎ ‎حمله‎ ‎نظامي‎ ‎به‎ ‎ايران‎ ‎درزمان‎ ‎صدام‎ ‎حسين‎ ‎باعث‎ ‎افزايش‎ ‎نقض‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎و‎ ‎دستگيري‎ ‎ها‎ ‎و‎ ‎تيرباران‎ ‎هاي‎ ‎افراد‎ ‎سياسي‎ ‎شد،‎ ‎به‎ ‎همين‎ ‎نسبت‎ ‎هرگونه‎ ‎حمله‎ ‎نظامي‎ ‎به‎ ‎ايران در آينده نيز ‏‎ ‎وضعيت‎ ‎آزادي‎ ‎خواهان‎ ‎را‎ ‎بيشتر‎ ‎به‎ ‎خطر خواهد‎ ‎انداخت. وقتي‎ ‎جنگي‎ ‎صورت‎ ‎بگيرد،‎ ‎موضوعاتي‎ ‎از قبيل‎ ‎حق‎ ‎آزادي‎ ‎بيان‎ ‎وحق‎ ‎تحصيل‎ ‎وحق‎ ‎آزادي‎ ‎مذهب‎ ‎تحت‎ ‎الشعاع سياست هاي‏‎ ‎امنيتي‎ ‎و حفظ‎ ‎حيات‎ ‎قرارخواهند‎ ‎گرفت‎. ‎
‎ ‎‎‎آيا فکر‎ ‎مي‎ ‎کنيد‎ ‎نسبت‎ ‎به‎ ‎گذشته‎ ‎احتمال‎ ‎حمله نظامي‎ ‎به‎ ‎ايران‎ ‎افزايش‎ ‎پيدا‎ ‎کرده‎ ‎است؟‎ ‎بله. متاسفانه مدتي است‏‎ ‎لحن‎ ‎مقامات‎ ‎دو کشور‎ ‎شديدتر‎ ‎شده‎ ‎است. ‏‎ ‎شاهد‎ ‎بوديد‎ ‎که‎ ‎يکي‎ ‎از‎ ‎داوطلبين‎ ‎رياست‎ ‎جمهوري‎ ‎آمريکا‎ ‎يعني‎ ‎هيلاري‎ ‎کلينتون‎ ‎حتي‎ ‎تهديد‎ ‎کرد‎ ‎درصورتي‎ ‎که‎ ‎خطري‎ ‎متوجه‎ ‎اسراييل‎ ‎شود‎ ‎ايران‎ ‎را‎ ‎منهدم‎ ‎خواهد‎ ‎کرد. کانديداي‎ ‎ديگر‎ ‎يعني جان‏‎ ‎مک‎ ‎کين‎ ‎نيز موضع‎ ‎شديد خود‎ ‎رادر اين زمينه‎ ‎مشخص‎ ‎کرده‎ ‎و حتي در‎ ‎جلسه‎ ‎اي بخشي از ‏‎ ‎آهنگ‎ "‎ايران‎ ‎را‎ ‎بمباران‎ ‎کنيد"‏‎ ‎را‎ ‎زمزمه کرده‎ ‎‏ است. اين قبيل شواهد، نشان‎ ‎از بهبود‎ ‎شرايط‎ ‎ندارد‎. ‎‎ ‎
‎وقتي‎ ‎با‎ ‎دانشگاهيان آمريکا صحبت‎ ‎مي‎ ‎کنيد‎ ‎چه‎ ‎موضوعاتي‎ ‎بيشتر‎ ‎مورد‎ ‎سوال‎ ‎آنهاست؟‎ ‎آنچه‎ ‎مورد‎ ‎بحث‎ ‎قرارمي‎ ‎گيرد‎ ‎درحوزه‎ ‎تخصص‎ ‎من‎ ‎است، ‏‎ ‎يعني‎ ‎موضوع‎ ‎حقوق‎ ‎بشر. طبيعي‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎آنها‎ ‎علاقه‎ ‎مند‎ ‎هستند‎ ‎ببينند‎ ‎وضعيت‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎در ايران‎ ‎چگونه است‎ ‎و ازهمه‎ ‎مهمتر‎ ‎جامعه‎ ‎مدني‎ ‎درايران‎ ‎تا چه حد قوت ‏دارد‎ ‎و‎ ‎واکنش‎ ‎آن‎ ‎به‎ ‎نقض‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎چيست‎ ‎و آيا‎ ‎فشارجامعه‎ ‎مدني‎ ‎مي‎ ‎تواند‎ ‎وضعيت‎ ‎موجود‎ ‎را‎ ‎بهبود‎ ‎بخشد‎ ‎يا‎ ‎نه. ‏به‎ ‎علاوه‎ ‎معمولا‎ ‎از‎ ‎من‎ ‎سوال‎ ‎مي‎ ‎کنند‎ ‎آيا‎ ‎با‎ ‎اظهارات‎ ‎آقاي‎ ‎احمدي‎ ‎نژاد‎ ‎درمورد‎ ‎هولوکاست‎ ‎ويا‎ ‎محو‎ ‎اسراييل‎ ‎موافق‎ ‎هستم؟‎ ‎من‎ ‎هم‎ ‎به‎ ‎صورت‎ ‎کلي‎ ‎پاسخ‎ ‎مي‎ ‎دهم‎ ‎که‎ ‎من‎ ‎هنگام‎ ‎انتخابات‎ ‎به‎ ‎آقاي‎ ‎احمدي‎ ‎نژاد‎ ‎راي‎ ‎ندادم‎ ‎و طبيعتا‎ ‎همسو‎ ‎با‎ ‎ايشان‎ ‎ازلحاظ‎ ‎فکري‎ ‎نيستم‎. ‎‎ ‎
‎فکر‎ ‎مي‎ ‎کنيد اظهارات آقاي احمدي نژاد، چنانکه بعضا در رسانه هاي غرب عنوان مي شود بازتابي از ‏اختلافات تاريخي مسلمانان و يهوديان است؟‎ ‎بايد‎ ‎بگويم‎ ‎دين‎ ‎اسلام‎ ‎و‎ ‎دين‎ ‎يهود‎ ‎بيشتر‎ ‎از هر دو ‏‎ ‎دين‎ ‎ديگري‎ ‎نزديک‎ ‎هستند. ‏‎ ‎يهوديان‎ ‎و مسلمانان‎ ‎سالها‎ ‎همزيستي‎ ‎مسالمت‎ ‎آميز‎ ‎وروابط‎ ‎دوستانه‎ ‎داشته‎ ‎اند. ‏‎ ‎اختلافي‎ ‎که‎ ‎بين‎ ‎آنها‎ ‎پيش‎ ‎آمد‎ ‎بعد‎ ‎از‎ ‎جنگ‎ ‎جهاني‎ ‎دوم‎ ‎بود. بنابراين‎ ‎اختلاف‎ ‎برسر‎ ‎مذهب‎ ‎نيست و سياسي‎ ‎است، چرا‎ ‎که‎ ‎دو مذهب، به طور سنتي اشتراکات‎ ‎فراواني‎ ‎با‎ ‎يکديگر‎ ‎دارند؛ ‏‎ ‎ازجمله‎ ‎درمسايل‎ ‎مربوط‎ ‎به‎ ‎زن‎ ‎وخانواده (گذشته از آنکه نسبت به اين موارد چه نظري داشته باشيم).‏‎ ‎مثلا در دين‎ ‎يهود‎ ‎هم ميزان‎ ‎ارث‎ ‎زن‎ ‎بسيار‎ ‎کمتر‎ ‎از‎ ‎ارث‎ ‎مرد‎ ‎است. ‏‎ ‎يا‎ ‎اينکه‎ ‎در‎ ‎دين‎ ‎اسلام‎ ‎ما‎ ‎موضوعي‎ ‎به‎ ‎نام‎ ‎سه‎ ‎طلاقه‎ ‎داريم ‏‏-‏‎ ‎به‎ ‎اين‎ ‎معنا‎ ‎که‎ ‎مرد‎ ‎سه بار بگويد همسرم‎ ‎را طلاق‎ ‎دادم- که اين‎ ‎با‎ ‎يکي‎ ‎ازمقررات‎ ‎مذهبي‎ ‎يهوديان‎ ‎به‎ ‎نام‎ ‎‏"گت"‏‎ ‎شباهت‎ ‎زيادي‎ ‎دارد. همچنين، طلاق‎ ‎شرعي‎ ‎دردين‎ ‎يهود‎ ‎به‎ ‎اين‎ ‎صورت‎ ‎است‎ ‎که‎ ‎مرد‎ ‎بايد‎ ‎در يک‎ ‎بلندي‎ ‎بايستد -‏يعني‎ ‎حتي‎ ‎از‎ ‎جهت‎ ‎موقعيت فيزيکي‎ ‎برزن‎ ‎برتري‎ ‎داشته‎ ‎باشد‎ ‎‏- وسه‎ ‎بار‎ ‎به‎ ‎زن‎ ‎بگويد‎ ‎از منزل‎ ‎من‎ ‎برو‎ ‎بيرون‎ ‎و‎ ‎زن‎ ‎بدون‎ ‎اينکه‎ ‎پشت‎ ‎سرش‎ ‎را‎ ‎نگاه‎ ‎کند‎ ‎بايد‎ ‎از‎ ‎خانه‎ ‎خارج‎ ‎شود. ‏‎ ‎و يا‎ ‎اينکه‎ ‎همان‎ ‎گونه‎ ‎که‎ ‎شرايط‎ ‎خاصي‎ ‎براي‎ ‎ذبح‎ ‎در‎ ‎دين‎ ‎اسلام‎ ‎وجود دارد،‎ ‎شرايطي‎ ‎نيز براي‎ ‎ذبح‎ ‎در‎ ‎دين‎ ‎يهود‎ ‎وجود‎ ‎دارد، درحالي‎ ‎که‎ ‎چنين‎ ‎شرايطي‎ ‎در دين‎ ‎مسيحيت‎ ‎وجود‎ ‎ندارد...‏

‎ ‎‎‎فکرمي‎ ‎کنيد‎ ‎در‎ ‎يک‎ ‎سال‎ ‎باقي‎ ‎مانده‎ ‎به‎ ‎انتخابات‎ ‎رياست‎ ‎جمهوري‎ ‎ايران‎ ‎وضعيت‎ ‎براي‎ ‎فعالان‎ ‎حقوق‎ ‎بشر‎ ‎وسياسي‎ ‎بازتر‎ ‎بشود‎ ‎يا‎ ‎ممکن‎ ‎است‎ ‎با‎ ‎توجه‎ ‎به‎ ‎فضاي‎ ‎به‎ ‎وجود‎ ‎آمده‎ ‎بعد‎ ‎ازانتخابات‎ ‎مجلس‎ ‎هشتم،‎ ‎فشار‎ ‎روي‎ ‎نيروهاي‎ ‎جامعه‎ ‎مدني‎ ‎باز‎ ‎هم‎ ‎افزايش‎ ‎پيدا کند؟‎ ‎من‎ ‎اميدوارم‎ ‎که‎ ‎حکومت‎ ‎ايران‎ ‎با‎ ‎عقلانيت‎ ‎اين‎ ‎نکته‎ ‎را‎ ‎دريابد‎ ‎که‎ ‎تقويت‎ ‎جامعه‎ ‎مدني‎ ‎باعث‎ ‎مي‎ ‎شود‎ ‎که‎ ‎فاصله‎ ‎بين‎ ‎مردم‎ ‎و‎ ‎حکومت‎ ‎کمتر‎ ‎شود‎ ‎و‎ ‎در‎ ‎شرايط‎ ‎بحراني‎ ‎مردم‎ ‎بتوانند‎ ‎پشت‎ ‎سرحکومت‎ ‎قرارگرفته‎ ‎واز‎ ‎کشور‎ ‎خود‎ ‎دفاع‎ ‎کنند. درشرايطي‎ ‎که‎ ‎کشوري‎ ‎در‎ ‎بيم‎ ‎حمله‎ ‎به‎ ‎سرمي‎ ‎برد حکومت‎ ‎بايد‎ ‎فاصله‎ ‎خود‎ ‎را‎ ‎تا‎ ‎آنجاکه‎ ‎مي‎ ‎تواند‎ ‎با‎ ‎مردم‎ ‎کمتر‎ ‎کند‎. ‎

بازگشت به صفحه اول

ad_vertical.jpg
استفاده‌ غیر تجاری از مطالب «روز»‌ تنها بر اساس پروانه‌ کریتیو لایسنس و به‌ طور مشروط آزاد است.