قاسم جعفري متولد 1348 تهران، فارغ التحصيل مركز آموزش فيلمسازي است. در سال 73 اولين فيلم بلند سينمايي اش را با نام ماه مهربان کارگرداني کرد و پس از ساخت دومين فيلم بلندش قاصدك عمده فعاليت خود را در سيما متمرکز نمود. وي در طول سال هاي اخير تعدادي از پربيننده ترين سريال هاي تلويزيوني را كارگرداني كرده كه از آن جمله خط قرمز، مسافري از هند و كمكم كن را مي توان نام برد. جعفري اواخر سال 84 گرگ و ميش را ساخته و در حال حاضر مجنون ليلي را برپرده دارد.

مجنون ليلي

کارگردان و تهيه کننده: قاسم جعفري. نويسنده فيلمنامه: فرهاد نوري، مسعود صحت. مدير فيلمبرداري: عليرضا زرين دست. طراح صحنه و لباس: بسام موسوي. تدوين: حميد سيفي. بازيگران: محمدرضا گلزار، الناز شاکردوست، حامد بهداد، ابوالفضل پورعرب، حميد گودرزي و...

روز ولنتاين است. دختر و پسري که تازه با هم آشنا شده اند هديه اي را به مناسبت اين روز به يکديگر مي دهند. اما پسر تصادف مي کند و هديه گم مي شود. اين هديه مففقود شده دست به دست ميان افراد مختلف مي گردد که هر يک داستاني جدا دارند.

ولنتاين

قاسم جعفري پس از شکست فيلم گرگ و ميش تصميم گرفت تا فيلمي بسازد که با مخاطب عام ارتباطي گسترده برقرار کند. از همين رو داستاني را انتخاب کرد که در نگاه اول مي توانست براي بسياري از جوانان جذابيت داشته باشد. او در گام بعدي تني چند از ستارگان سينما را هم با خود همراه کرد تا تضمين فروش فيلمش را دو چندان کند.

تا اينجاي کار محاسبات جعفري اشتباه از آب در نيامده و فيلم در بدو اکران توانست حتي از رقيب سرسخت خود دايره زنگي نيز پيشي بگيرد. اما در ادامه که تماشاگر از جذابيت هاي تجاري جدا شد فيلم با افت در فروش مواجه و ميدان را به براي رقيب خالي کرد.

شايد چنين محاسبات اقتصادي براي شروع يک يادداشت سينمايي شروع مناسبي نباشد، اما براي فيلمسازاني که سينما در نظر آنها با سوپرمارکت تفاوتي ندارد نمي شود غير از اين برخورد کرد.

قاسم جعفري يکي از موفق ترين مجموعه سازان تلويزيون در چند سال اخير به شمار مي آيد. حتي در برخي آمار ها آمده است که مجموعه مسافري از هند او توانسته عنوان پر بيننده ترين مجموعه هاي پس از انقلاب را به خود اختصاص دهد. با حال هرچقدر اين کارگردان در سيما موفق بوده و اين مديوم را خوب مي شناسد، ولي در سينما نتوانسته به موفقيتي دست يابد. فيلم هاي او و پيام هاي اخلاقي اش- متناسب با سياست هاي نظام- آنقدر سطحي است که تماشاگر را در سالن با رخوت رو به رو مي کند.

مجنون ليلي همان گونه که عنوانش نشان مي دهد قرار است درباره عشق باشد. ما به واسطه يک کادوي گم شده وارد زندگي شخصيت هاي مختلفي مي شويم و با آنها داستاني تازه را شروع مي کنيم. ايده اوليه براي رسيدن به فيلمي اپيزوديک بد نيست. فيلمي که به کارگردان اجازه مي دهد با توجه به ساختار ريتم بيروني فيلمش را آن گونه که خود بنا دارد بسازد. اين ريتم مي تواند در برخي داستان ها سست و در جاهايي ديگر کند شود.

اما اين شيوه داستان گويي علاوه بر مزيت ها نقصان هايي را هم ممکن است به فيلم وارد کند که مجنون ليلي از همين محل لطمات اساسي ديده است. داستان در مضمون هماهنگ نيست. کارگردان و نويسندگان فيلمنامه اش نتوانسته اند توازن ميان داستان ها را رعايت کنند. بنابراين هرکجا بازيگران جذاب تر ظاهر شده اند داستان خوب پيش مي رود و هرگاه آنها ضعيف هستند داستان کل فيلم را از يک دستي خارج مي کند.

به طور مثال فصل مربوط به حامد بهداد به دليل بازي يک دست او بسيار جذاب از کار در آمده است. يا فصلي که کادو به رضا رويگري مي رسد. برعکس در فصل هايي که حميد گودرزي و يا ابوالفضل پور عرب در آنها حضور دارند ديگر يکدستي داستان و فيلم را همانند فصل هاي پيشين شاهد نيستيم.

فيلم در رويه ديگر خود قصد دارد از بهانه ولنتاين استفاده کرده و نمايشگر عشق هاي کهن ايراني باشد. اما تا آن اندازه در دام احساسات گرايي سطحي غرق مي شود که اين رويه را کاملا به فراموشي مي سپارد. روحيه ابتذال گراي فيلمساز هم از همين نقطه مشخص مي شود. يعني به بهانه طرح حرف هاي گنده پا در ميدان مي گذارد و خيلي زود از آن سوي بام سقوط مي کند.

فيلم با وجود حضور عليرضا زرين دست هم نمي تواند بار کافي از منظر تصويرسازي به مخاطب خود انتقال دهد. ميزانسن ها عموما مغشوش هستند. کارگردان نتوانسته هماهمگي لازم را ميان اپيزود ها برقرار نمايد و از اين رو که مبادا تماشاگر صورت زيباي فلان بازيگر را از دست بدهد چينش و قاب بندي ها را نيز با ساختاري تلويزيوني در همين راستا قرار داده است.

نکته جالب اينکه همين کارگردان توانست فيلمي را از يونيسف سفارش بگيرد و فيلمي کوتاه درباره مسائل آموزشي کودکان بسازد که اين نيز خود از عجايب است.