ياسمين منطقي

همزمان با سخنان معاون فرهنگي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در روز دوم برگزاري بيست و يکمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران و پس از جمع آوري و توقيف بيش از 300 عنوان کتاب، مبني بر اينکه "جمع آوري و توقيف کتاب تنها مختص ايران نيست و اين کار در همه جاي دنيا انجام مي شود" ، ماموران اجرايي وزارت ارشاد و نمايشگاه کتاب در چند روز اخير با فشار بيشتري به کنترل و جمع آوري کتاب هاي داراي مجوز در نمايشگاه کتاب پرداخته اند.

به گزارش خبرگزاري ايسنا و بنابر گفته ناشران و مسولين غرفه ها جدااز 300 عنوان کتاب توقيف و جمع آوري شده تا پايان روز دوم نمايشگاه، کتاب هايي مانند "داستان‌هاي اوالونا" اثر ايزابل آلنده با ترجمه‌ي علي آذرنگ ، "شيطان و دوشيزه پريم" نوشته‌ي پائولو كوئليو با ترجمه‌ي آرش حجازي (انتشارات كاروان) و "انحرافات اخلاقي سياستمداران جهان" نوشته‌ي کري سيگريو با ترجمه‌ي سيدحبيب گوهري راد (انتشارات توسن دانش) از نمايشگاه كتاب جمع‌آوري شده‌اند.

همچنين بنا بر خبرهاي منتشر شده کتاب هايي از صادق هدايت ، سه کتاب از صادق چوبک و يک کتاب از فرخنده حاجي زاده نيز در روزهاي گذشته از نمايشگاه کتاب جمع آوري شده اند.كتاب‌هاي "مهپاره"، "روز اول قبر" و "تنگسير" نوشته‌ي صادق چوبك، "فوايد گياهخواري" و "نوشته‌هاي پراكنده"، "ديوار"، "زند و هومن يسن"، "زنده به گور"، "سگ ولگرد"، "سه قطره خون"، "گروه محکومين" و"وغ وغ ساهاب" اثر صادق هدايت و "زن عجم خوبه يا تي.ان.تي" نوشته‌ي فرخنده حاجي‌زاده ( انتشارات جامه دران)، "سه قطره خون"، "سگ ولگرد" و "زنده به گور" نوشته صادق هدايت نيز از غرفه هاي نمايشگاه جمع آوري و توقيف شده اند.

همزمان با جمع آوري اين کتابها از نويسندگان ايراني، 16 عنوان كتاب خارجي نيز به دليل آنچه که "داشتن تصاوير غير اخلاقي" عنوان شده است از بخش كتاب‌هاي لاتين نمايشگاه كتاب تهران جمع‌آوري شده اند.

جمع آوري کتاب هاي مختلف در حالي با شدت بيشتري انجام مي شود که بنابر اظهارات ناشران مختلف شرکت کننده در نمايشگاه بين المللي کتاب تهران ، آمار کتاب هاي توقيف شده و داراي مجوز در اين دوره از نمايشگاه کتاب تهران بسيار بيشتر از 300 عنوان بوده است. همچنين ناشران آثار توقيف شده معتقدند که برخلاف گفته هاي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و معاون فرهنگي او کتاب هاي جمع آوري شده به هيچ وجه حاوي توهين به پيامبر و خدا نبوده است.

تعداد کتاب هاي توقيف و جمع آوري شده داراي مجوز در نمايشگاه بين المللي کتاب تهران به حدي بيشتر از سالهاي گذشته بوده است که مدير كميته‌ي ناشران داخلي نمايشگاه كتاب درباره‌ي آمار اعلام‌شده ازكتاب‌هايي كه در طول چند روز گذشته جمع‌آوري شده‌اند، گفته است: "الآن عددي نمي‌توانيم بگوييم؛ جايي هم عدد اعلام نكرده‌ايم؛ چرا كه اين آمار هر روز در حال افزايش است. ما يك ليست لغو مجوز داريم كه آن‌ها حدود 300 عنوان بوده اند. يك‌سري ليست داريم كه كتاب ها اصلا در ليست ما نيست تا مجوزش را لغو كنيم. اگر كتابي را به چاپخانه‌ي خصوصي داده‌اند و منتشر كرده و به نمايشگاه آورده‌اند، چه كسي مي‌داند كه مجوز دارد يا نه؟"

اين همه درحالي است که محسن پرويز، معاون فرهنگي وزير ارشاد پيش از اين درباره ي جمع آوري و توقيف کتاب هاي داراي مجوز در نمايشگاه کتاب گفته بود: "اين موضوع مخصوص نمايشگاه فعلي هم نيست و در 20 دوره گذشته هم اين ماجرا اتفاق افتاده است. در بين کتابهايي هم که در هر دوره جمع شده، کتابهايي هست که به ارکان اسلام يا مذهب شيعه اهانت کرده است يا اينکه تصاوير غير اخلاقي و يا محتواي مذموم و ناپسندي دارد. طبيعتاً اين کتابها مجوز عرضه در نمايشگاه کتاب را ندارد اما بر اساس گزارشي که از دوستانم در مورد کتب جمع آوري شده گرفتم تعداد اين کتابها خيلي زياد نيست و سرجمع کتابهاي داخلي و خارجي که با ضوابط نمايشگاه سازگار نيست و مشکل دارد، به 300 عنوان نيز نمي رسد".

مجوز براي مغازه، نه نمايشگاه

درهمين حال که توقيف و جمع آوري کتاب هاي داراي مجوز از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با شدت بيشتر و با دستور محمد حسين صفار هرندي و معاون فرهنگي اش در نمايشگاه بين المللي کتاب تهران پيگيري مي شود ، مدير كميته‌ي ناشران داخلي نمايشگاه كتاب درباره‌ي جمع‌آوري كتاب و فروش پوستر و لوح فشرده در نمايشگاه توضيحات جالبي داد و براي اولين بار به اين نکته اشاره کرد که کتاب هاي توقيف شده "مجوز نشر و فروش در مغازه و فروشگاه را دارند نه نمايشگاه کتاب." او همچنين به عنوان يک مقام مسئول گفت: "هر كتابي كه مجوز انتشار دارد، در نمايشگاه كتاب قابل عرضه نيست".

محمود سالاري در رابطه با چگونگي توقيف و جمع آوري کتاب ها در بيست و يکمين نمايشگاه بين المللي کتاب تهران به خبرگزاري ايسنا گفته است: ما يك ليست كتاب‌هاي بدون مجوز داريم كه بايد اول آن‌ها را بفرستيم مجوز بگيرند و بعد در نمايشگاه عرضه شوند. حتا اگر كتاب هيچ مسأله‌اي هم نداشته باشد، تا مجوز نداشته باشد، نمي‌تواند به نمايشگاه بيايد.

سالاري درباره‌ي جمع‌آوري كتاب‌هايي كه از نظر محتوايي مشكل دارند نيز گفت: پيش از نمايشگاه ما به يك‌سري از ناشران ابلاغ كرده بوديم كه يك‌سري از كتاب‌هاي‌تان را نمي‌توانيد به نمايشگاه بياوريد؛ مثلا كتابي كه براي منطقه‌اي خاص با اعتقادات خاص است، در تهران قابل عرضه نيست. دسته‌ي ديگر، كتاب‌هايي هستند كه گفته بوديم بايد جاهايي از آن را حذف كنند؛ اما اين كار را نكرده‌اند و اين دسته نيز جمع‌آوري مي‌شوند. بديهي است هر كتابي نمي‌تواند در نمايشگاه عرضه شود.

سالاري درباره‌ي اين موضوع كه بعضي از آثارمجوز دارند اما با اين‌حال از نمايشگاه جمع‌آوري مي‌شوند، نيز گفت: "اين‌ آثار مجوز عرضه در فروشگاه و مغازه را دارند؛ مجوز عرضه در نمايشگاه را ندارند. به ناشراني كه اين كتاب‌ها را دارند، اين را ابلاغ كرده‌ايم.اگر مي‌خواهند اين آثار را توزيع كنند، در اين 10 روز توزيع نكنند؛ بعد توزيع كنند".