روز کارگر، سوت و کور
مخالفت با برگزاري مراسم صنفي - پنجشنبه 12 اردیبهشت 1387 [2008.05.01]
البرز محمودي
با اينکه روزاول ماه مه به عنوان روزجهاني کارگر، در بيشتر کشورها جشن گرفته و از کارگران قدرداني مي شود اما اين روز در ايران،از سوي حکومت روزي "ترسناک" تلقي مي شود که در آن کارگران "قصد اعتراض" دارند. براين اساس است که دولت ايران خود را محق مي داند از چند روز مانده به روزجهاني کارگر، از طريق نهادهاي امنيتي، انتظامي و قضايي بر کارگران فشار بياورد تا آنان را از بيان مشکلات شان در اين روز منصرف کند. به همين علت درخواست تشکل هاي کارگري مستقل در شهرهاي سنندج، کرمانشاه، اصفهان، قزوين و بوشهر براي برپايي تجمع روز کارگر از سوي مسوولان رد شد و کارگران همچنان در زندان ها باقي ماندند.
چنين بود که تشکل نيمه دولتي "خانه کارگر" نيز که تمام توان خود را براي راهيابي "عليرضا محجوب" به مجلس هشتم بسيج کرده بود، يک هفته زودتر از موعد به استقبال روز کارگر رفت. در اين ميان برخي از تشکل هاي خود جوش نيز جمعه گذشته در شرايطي امنيتي روز کارگر را جشن گرفتند. بر اساس يک رسم چند ساله، کارگران شرکت واحد اتوبوس راني تهران، کارخانه هاي سايپا و ايران خودرو هر سال در محل آبشار خور جاده چالوس روز کارگر را جشن مي گرفتند که امسال به دليل خودداري کارفرمايان از واگذاري اتوبوس به کارگران، آنها پارک چيتگر در غرب تهران را براي جشن انتخاب کردند. به اين ترتيب صدها فعال كارگري و كارگر از تهران و اطراف، روز ششم ارديبهشت در حالي به پيشواز روز جهاني كارگر رفتند كه صدها مامور امنيتي و لباس شخصي در برابر آنها صف بسته بودند تا مانع برگزاري اين روز در پارك چيتگر شوند. ضمن آنکه درهاي پارک هم بسته بود.
اين موضوع باعث شد کارگران راهي پارك جهان نماي كرج شوند؛ جايي که بالاخره صداي سرود ها و دردهاي کارگران در آن طنين انداز شد. البته چند تن از شركت كنندگان در مراسم، حين اجرا و پس از آن، به مدت كوتاهي بازداشت، و سپس آزاد شدند.
برخي رسانه ها خبرداده اند که تشکل هاي مستقل کارگري عليرغم عدم صدور مجوز، اعلام کرده اند که امروز مراسم روزکارگر را برگزار خواهند کرد. به عنوان مثال صديق کريمي، عضو هيئت مديره اتحاديه کارگران ايران در سنندج گفته است: "کارگران سنندج حتما در اين روز مراسمي خواهند داشت."
به گفته وي، کارگران بارها به مسئولان مراجعه کردهاند تا مجوز بگيرند؛ ولي مسئولان پس از مدتي سردواندن آنان، سرانجام هرگونه تجمع کارگران را ممنوع اعلام کردند.
کارگران زير خط فقر
با روي کار آمدن دولت نهم، مشکلات کارگران افزايش يافته است. بسياري از کارخانه ها ورشکست و به دليل اخراج گسترده کارگران در ايران، اين قشر از جامعه ايران، در زندگي روزمره با مشکلاتي جدي مواجه شده اند.بسياري از کارگران ماههاست که حقوقي از کارفرماي خود دريافت نکرده اند؛ آن هم حقوقي که با توجه به موج فزاينده تورم در ايران کفاف زندگي آنها را نمي دهد. به گفته منابع رسمي در حال حاضر حداقل دستمزد کارگران ايراني ۱۸۳ هزار تومان تعيين شده و در بسياري موارد با احتساب مزايا حداکثر به ۲۳۰ هزار تومان مي رسد. اين در حالي است که به گفته کارشناسان اجاره خانه در تهران و مراکز استانها در ايران به طور متوسط در سال گذشته حدود ۳۰۰ هزار تومان بوده است. نبود بيمه مناسب درماني و تامين اجتماعي و قراردادهاي کوتاه مدت هم از ديگر دغدغه هاي کارگران ايراني است.
به گزارش خبرگزاري فارس دبير اجرايي خانه كارگر قم در همين ارتباط گفته است: "در شرايط كنوني نيمي از جامعه كارگري كشور زير خط فقر زندگي ميكنند. كارگران همواره براي تامين معيشت خود با مشكلات مختلفي روبرو بودهاند و درآمد آنها فقط نيمي از مخارج آنان را تامين مي کند."
وي افزوده: "در گذشته به قشر كارگر بيشتر توجه ميشد، اما امروز شاهد هستيم كه توجه به قشر كارگر كمتر شده و مشكلات اين قشر نيز به تبع آن افزايش يافته است".
دبير اجرايي خانه كارگر قم، متناسب نبودن ميزان افزايش حقوق با نرخ تورم، عدم وجود زمينه براي اضافه كاري و كمرنگ شدن نقش مجامع كارگري در دفاع از حقوق كارگران را از مشكلات مهم اين قشر عنوان كرده و گفته است: "متاسفانه امروز شاهد هستيم كه به دليل درست اجرا نشدن قانون كار، كارگران از امنيت شغلي برخوردار نيستند و در اين ميان حداقل حقوق كارگران نيز رعايت نميشود."
دبير اجرايي خانه كارگر استان همدان هم با اشاره به فضاي كار در ايران گفته است: "كارگر نميتواند با ترس و فشار كاري، كالايي با كيفيت توليد كند."
اما به گزارش ايسنا، دبير اجرايي خانه كارگر استان كردستان با اشاره به حقوق کم کارگران گفته است: "حقوق 219 هزار توماني قشر ضعيف كارگر در حال حاضر كفاف زندگي آنان را نميدهد و اين دستمزد از دستمزدهاي زير خط فقر به شمار ميآيد. كارفرمايان با استفاده از اين شيوه هر وقت كه دلشان بخواهد كارگران خود را اخراج و نيروي جديدي را به استخدام در ميآورند و به محض اعتراض كارگر عليه كارفرما مسئولان آن را امنيتي و با ديدي ديگر به قضيه مينگرند".
شلاق و زندان بهاي اعتراض
مشکلات کارگران در حالي با شدت يافتن تورم روز به روز بيشتر مي شود که آنها فرصت اعتراض نيز ندارند. هرچند روز کارگر مي توانست به فرصتي براي بيان اعتراض ها باشد اما نظام مايل به شنيدن اين اعتراض ها نيست. بسياري ريشه برخورد هاي اخير با کارگران را مربوط به وقايع روزکارگر سال قبل مي دانند. سال گذشته وقتي احمدي نژاد در مراسم روز کارگر شرکت کرد، بسياري از کارگران با دادن شعارهايي سياست هاي او را به چالش کشيدند. کارگران در واکنش به شعار "انرژي هسته اي حق مسلم ماست"، فرياد زدند: "قرارداد دايم حق مسلم ماست"، "بيمه اجباري حق مسلم ماست"، "درآمد مناسب و داشتن حق اعتراض حق مسلم ماست".
در هفته هاي اخير بسياري از چهره هاي کارگري بازداشت و برخي نيز به شلاق يا زندان محکوم شده اند. کارگران کيان تاير که "به غير از حقوق آذرماه و مبلغ ۱۲۰ هزار توماني که به عنوان حق بن در شب عيد به کارگران پرداخت شده است، ديگر هيچ حقوقي از کارفرما دريافت نکرده اند" وقتي اعتراض کردند با سرکوب پليس ضد شورش مواجه شدند.
همچنين 140 نفر از کارگران لاستيک البرز پس از اعتراض شان بازداشت شدند. در سنندج "شيث اماني" بازداشت شد و يکي از نشريات مربوط به اخبار کارگري در هفته هاي اخير توقيف شده و هنوز منصور اسانلو در بند است.
