کتاب روز♦ کتاب
نسرين تبريزي - پنجشنبه 12 اردیبهشت 1387 [2008.05.01]
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود، ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند.
P.O.Box 94000 creteil cedex
France10014
- خوانندگان روز مي توانند از طريق پنجره کتاب که در بالاي صفحه اول ديده مي شود به اطلاعات تازه در مورد کتاب ها و نشريات دسترسي پيدا کنند.
- مطالب خود در باره کتاب يامسائل ديگري هنري به اين نشاني بفرستيد roozirani@yahoo.com

<strong>بازگشت به نقطه صفر (يادداشت ها و تحليل هاي سياسي)</strong>
نويسنده: علي صالح آبادي
157 ص، تهران: نشر امرود، 1386، چاپ اول
اين كتاب مجموعه سرمقاله هاي روزنامه «همبستگي» در فاصله مرداد سال 1384 خورشيدي تا پايان آن سال است. نويسنده اين مقالات كه از چهره هاي شناخته شده و تاثير گذار قبل و پس از انقلاب است، مسئوليت هاي اجرايي گوناگوني را به عهده داشته و اكنون چند سالي است كه به عنوان روزنامه نگار فعاليت مي كند. او كه زماني تفكري راديكال و انقلابي داشته است اكنون نگرشي معتدل و ميانه رو دارد و از زاويه همين نگرش است كه در مقالات خود به بررسي و نقد مسايل سياسي و اجتماعي ايران، پس از روي كار آمدن «محمود احمدي نژاد» در تابستان 1384 پرداخته است. عناوين بعضي از مقالات اين مجموعه عبارتنداز: «كابينه ناآشنا»، «هشدار به رئيس جمهور»، «پرونده هسته اي از منظري ديگر»، «پيامد تحولات هسته اي»، «درباره حاكميت يكدست»، «فرار سرمايه»، «آثار تورمي بودجه نفتي»، «ايران در شوراي امنيت» و «مذاكره مستقيم ايران و آمريكا».

<strong>مست و مستور: جستاري تطبيقي در شعر و انديشه مولوي و حافظ</strong>
تاليف: سيد حسين سيدي، خديجه صفري كندسري
318 ص، مشهد: انتشارات رواق مهر، 1386، چاپ اول
موضوع اين كتاب، مقايسه شعر و انديشه «مولوي» و «حافظ» است. مؤلفان با تحليل شعر و انديشه اين دو شاعر، نشان داده اند كه آنان در موضوع هاي مشترك، چه اندازه از هم دور يا به هم نزديك اند و احيانا تاثير پذيري «حافظ» از «مولوي»، چگونه و تا چه حد بوده است. براي اين منظور، زبان شاعرانه، موسيقي، صور خيال، محتوا و احساس شاعرانه در آثار اين دو شاعر و هم چنين نگرش آنان، يعني نگرش صوفيانه – عارفانه «مولوي» و نگرش رندانه «حافظ»، بررسي و با يكديگر مقايسه شده است. در باب عنوان كتاب يعني «مست و مستور»، مولفان در مقدمه خود تصريح مي كنند:[بايد بگوييم ما در بخش هاي مختلف اين كتاب از دنياي شادمانه و مستانه مولوي سخن گفته ايم؛ به همين سبب تعبير «مست» را براي او به كار برده ايم. در مورد حافظ با توجه به اين كه به سهولت نمي توان به ديدگاه هاي رندانه خاص او دست پيدا كرد، تعبير «مستور» را براي او برگزيده ايم.]
<strong>چكيده هاي ايران شناسي، جلد 27: 1382-1383</strong>
308 ص، تهران: انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران، 1386، چاپ اول
نشريه «چكيده هاي ايران شناسي» به همت انجمن فرانسه در تهران، به عنوان ضميمه ساليانه Studia Iranica در پاريس منتشر مي شود. اين نشريه كتاب شناسي گزيده و انتقادي آثار و پژوهش هاي مربوط به همه زمينه هاي فرهنگ و تمدن ايراني از آغاز تا امروز است. اين آثار را پژوهشگران و متخصصان هر حوزه مورد نقد و بررسي قرار مي دهند. جلد بيست و هفتم « چكيده هاي ايران شناسي» به برررسي آثاري مي پردازد كه در سال 2004 ميلادي (دي ماه 1382 تا دي ماه 1383 خورشيدي) به چاپ رسيده، و يا تاريخ چاپ آنها به پيش از اين سال باز مي گردد ولي تاكنون، فرصت بررسي آنها دست نداده است.

<strong>بررسي وضعيت تحقيقات علوم انساني در مسائل زنان (در بيست سال اخير در ايران)</strong>
نويسنده: ثريا مكنون
179 ص، تهران: پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي، 1386، چاپ اول
در اين پژوهش، با مرور اجمالي تحقيقات انجام شده در حوزه زنان در بيست سال اخير در ايران، اشكالات و خلاء هاي مربوط به طبقه بندي موضوعات پژوهشي زنان در بانك هاي اطلاعاتي موجود بررسي شده است. علاوه بر آن، آثار تحقيقي و مقالات و كتاب هاي مربوط به مسائل زنان در اين دوره گردآوري، طبقه بندي و اولويت بندي گرديده و محتواي تحقيقات موجود در سه مورد يعني «موضوع تحقيق»، «مقياس» و «سطح» آن مورد ارزيابي قرار گرفته است. تحليل و ارزيابي آثار مربوط به زنان در اين كتاب، با مراجعه به چكيده بيش از پنج هزار يافته، شامل كتاب، مقاله، پايان نامه، طرح پژوهشي، گزارش و سمينار انجام شده است.

<strong>نهضت مشروطيت در كرمانشاهان</strong>
به كوشش: محمد علي سلطاني
312 ص، تهران: انتشارات موسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني، 1386، چاپ اول
اين كتاب، مجموعه اي از اسناد مربوط به نهضت مشروطيت در كرمانشاهان است كه از آرشيو «آيت الله حاج محمد مهدي كرمانشاهي»، معروف به «فيض مهدوي»، رهبر مليون كرمانشاه در آن دوره، گردآوري و تدوين شده است. خانه او در دوره مشروطيت، پايگاه اصلي فعاليت و تحركات آزاديخواهان در منطقه كرمانشاهان بود. در كتابخانه ارزشمند اين خانه، اسناد منحصر به فردي در زمينه هاي گوناگون وجود دارد. مجموعه حاضر شامل 184 سند است كه تصويري از برخي حوادث و تحولات اجتماعي و سياسي منطقه در دوران مشروطه ارائه مي كند.

<strong>كارل ماركس (زندگي و آثارش)</strong>
نويسنده: آيزيا برلين
ترجمه: سيف الله گلكار
308 ص، تهران: نشر ثالث، 1386، چاپ اول
كتاب «آيزيا برلين» درباره زندگي و آثار «ماركس»، در عين فشردگي و اختصار، تحليلي درخشان از زندگي و انديشه اين متفكر بزرگ آلماني در برابر خواننده قرار مي دهد. «برلين» كه خود از فيلسوفان و انديشمندان برجسته قرن بيستم بود، با تعمق و ژرف نگري ويژه خود در آثار «ماركس»، تصويري جامع از انديشه ها و نظريات او ارائه مي دهد. اين كتاب، عليرغم نثر سنگين آن كه مبتني بر نگرش فلسفي نويسنده است، بسيار جذاب و خواندني است و خواننده را با اصول ومباني انديشه «ماركس» آشنا مي كند.

<strong>آقا رضا عكاسباشي</strong>
به كوشش: آرمان استپانيان، آرا مگردوميان
65 ص، تهران: سازمان فرهنگي – هنري شهرداري، 1386، چاپ اول
در اين كتاب كه تصويرگر گوشه اي از تاريخ هنر عكاسي در ايران است، مجموعه اي از عكس هاي «آقا رضا عكاسباشي» گردآوري شده. او كه لقبش يعني «عكاسباشي» را از «ناصرالدين شاه» گرفته بود، قديمي ترين عكاس حرفه اي است كه در تاريخ هنر ايران به او اشاره شده. در حقيقت «آقا رضا» كه در فاصله سال هاي 1259 تا 1307 ه. ق مي زيست، نخستين پيشگام در تاريخ عكاسي ايران است كه در مدت بيست سال فعاليتش، ميراث ارزشمندي از خود به يادگار گذاشت و شماري از عكاسان آينده دربار را تربيت كرد. با ديدن عكس هاي او و رويارويي با آدم هايي كه خلق كرده است، نوعي حس دلتنگي در بيننده بيدار مي شود. چهره هاي اين آدم ها، حالت هاي ايستاده و نشستن آنها و شايد با اهميت تر از همه نگاهشان حاكي از سادگي و بدوي بودن آنهاست.

<strong>بيان صادق: بررسي احوال، افكار وآثار آيت الله آقا ميرزا صادق مجتهد تبريزي</strong>
همراه با دو رساله از او (مجموعه 2 جلدي)
تاليف: احمد دنيا نور، هادي هاشميان
971 ص، تبريز: انتشارات مهد آزادي، 1386، چاپ اول
اين مجموعه شامل دو رساله مهم از يكي از روحانيون نامدار مخالف مشروطه در تبريز، يعني «آقا ميرزا صادق مجتهد تبريزي»، همراه با بررسي زندگي، انديشه ها و آثار اوست. جلد اول، به زندگي اين مجتهد مخالف مشروطه، نقش او در وقايع مشروطيت تبريز، نهضت علماي تبريز بر عليه حكومت «رضا خان» و انديشه ها و نظرات «آقا ميرزا صادق» مي پردازد و با سه رساله كوچك از او، يعني «اصول دين»، «طريق النجاه» و «الفوائد» به پايان مي رسد. جلد دوم شامل دو رساله مفصل در حمله به مشروطيت و انتقاد از آن است كه تاكنون به علت پراكندگي و در دسترس نبودن، جز پيش خواص، چاپ نشده بود. اين دو رساله با عنوان هاي «رساله اول مشروطيت» و «رساله دوم مشروطيت» را مي توان اصلي ترين و مهم ترين منابع در باب حرام بودن مشروطه و مخالف با اين نظام سياسي از طرف روحانيون تبريز به شمار آورد. «آقا ميرزا صادق» در اين دو رساله براي رد كردن مشروطه به نقد دو رساله در دفاع از مشروطيت، يعني رساله «شوراي آسماني»، نوشته «عبدالرحيم الهي قراچه داغي» و رساله «فوايد مجلس شوراي ملي»، به قلم «سيد نصرالله تقوي» مي پردازد. در پايان اين مجموعه، دو رساله اخير نير ضميمه شده است.

<strong>بديع الزمان نامه: بديع الزمان و قمرچهر</strong>
سراينده: ناشناس
تصحيح: حسن ذوالفقاري، پرويز ارسطو
198 ص، تهران: نشر چشمه، 1386، چاپ اول
داستان «بديع الزمان و قمرچهر» يا «بديع الزمان نامه» از منظومه هاي عاشقانه ادبيات فارسي است. در اين داستان كه به وسيله شاعري ناشناس در سال 1007 ه. ق به وزن مثنوي هاي حماسي سروده شده است، ماجراهاي عشقي و رزمي «بديع الزمان»، شاهزاده ايراني روايت مي شود كه دل به «قمرچهر»، دختر خاقان چين مي بازد و سرانجام به وصال او مي رسد. «بديع الزمان نامه»، خصايص داستان هاي عاميانه را دارد. برخي كاربردهاي قديمي در متن اثر ديده مي شود كه در ميان آثار هم دوره اندكي تازگي دارد. تصحيح حاضر از اين كتاب از روي نسخه منحصر به فرد آن كه در «كتابخانه ملك» نگهداري مي شود و به خط شكسته نستعليق در سال 1216 يا 1219 ه. ق كتاب شده، صورت گرفته است.
<strong>نشريات</strong>

<strong>جهان كتاب: سال دوازدهم، شماره 9-11</strong>
دي – اسفند 1386، 96 صفحه
«جهان كتاب» ماهنامه اي است با روش خبري، آموزشي و اطلاع رساني در حوزه كتاب. اين ماهنامه كه از دوازده سال پيش تاكنون، به صورت منظم در تهران منتشر مي شود، اطلاعات ارزشمند و مفيدي درباره تازه ترين كتاب هاي منتشر شده در ايران در اختيار علاقمندان مي گذارد. علاوه بر آن، خوانندگان با بعضي از آثار خوبي كه در خارج ايران نيز چاپ مي شود، در اين ماهنامه آشنا مي شوند. در آخرين شماره «جهان كتاب» كه به فاصله زماني دي تا اسفندماه 1386 مربوط مي شود، مطالب زير را مي خوانيم:
- بهترين كتاب هاي سال 2007/صفدر تقي زاده
- تصحيحي گرانبها: غزليات سعدي، تصحيح و توضيح غلامحسين يوسفي/مصطفي ذاكري
- چهارده گفتار در متن شناسي شاهنامه/سجاد آيدنلو
- شرحي ديگر بر ديوان ناصرخسرو/وحيد عيدگاه طرقبه اي
- ادبيات رمانتيك ايران: نقد كتاب «سير رمانتيسم در ايران»، نوشته مسعود جعفري/مريم سيدان
- سال هاي بحراني: نقد كتاب «سال هاي بحراني نسل ما (خاطرات مهندس رحمت الله مراغه اي)»/كاوه بيات
- معرفي و نقد كتاب «نئوليبراليسم: تاريخ مختصر»، نوشته «ديويد هاروي»، ترجمه «محمود عبدالله زاده»/ زهره روحي
- معرفي كتاب هاي تازه از ناشران گوناگون

<strong>"نوشتا" ي هفتم</strong>
شماره هفتم نشريه ادبي "نوشتا" ويژه فروردين و ارديبهشت منتشر شد. اين شماره با يادداشتي از ابراهيم گلستان بر چاپ اول شعر "فالگوش" منوچهر يكتايي و دو شعر از اين شاعر، بخشي از رمان منتشرنشده "طريق بسمل شدن" محمود دولتآبادي، "چند روايت از روايت بينامان" به قلم عليمراد فدايينيا، بخشي از شعر بلند احمدرضا چكني، "يادداشتهاي يك لاابالي" (بازگشت به خانه) نوشته يارعلي پورمقدم و "موزگار" ابوتراب خسروي همراه است.
شعرهايي از: م. مؤيد، عليرضا زرين، سعيد صديق، جليل شاهچشمه و... نيز در اين شماره به چاپ رسيدهاند. معرفي شعر "رنه شار"- شاعر فرانسوي - با ترجمه آرش جودكي و معرفي هانس ماگنوس انسنزبرگر- شاعر و پژوهشگر آلماني - با برگردان مهدي استعدادي شاد، از ديگر بخشهاي اين شمارهي "نوشتا" هستند.
"نوشتا" كه با سردبيري محمدحسين مدل و مديرمسؤولي حسين واحديپور منتشر ميشود، با بخشهاي انگليسي و فرانسه همراه است.
