از "دلفين" تا "جوجه اردك زشت"
حمله هاي سازمان يافته به يک روزنامه نگار - پنجشنبه 5 اردیبهشت 1387 [2008.04.24]
رسا قاضي نژاد
يادداشت 907 كلمه اي ابتداي هفته "مسيح علي نژاد"، روزنامه نگار و وبلاگ نويس، با عنوان "آواز دلفين" هرچند قرار بود نقدي باشد بر مشكلات اقتصادي مردم و راهكارهاي نامناسب دولت براي حل آن، اماپس از انتشار به يكباره به "يادداشتي موهن" تبديل شد تا در اين هفته، رسانه هاي اصولگرا بخشي از وقت خود را به حمله به نويسنده اين يادداشت اختصاص دهند؛ در اين ميان برخي مانند كيهان نوشته هاي اين روزنامه نگار را "لجن پراكني" خواندند و برخي ديگر نيز مانند مشاور احمدي نژاد، عذرخواهي هاي پس از چاپ اين مقاله را ستودند.
روز شنبه وقتي كه "اعتماد ملي"، روزنامه ارگان حزب آقاي كروبي بر روي دكه ها قرار گرفت، يادداشتي در آن وجود داشت كه شيخ كروبي آن را نپسنديد و "سخت برآشفت". اينچنين بودكه شماره روز يكشنبه اين روزنامه و برخي سايت ها "عذرخواهي" كروبي از مردم ايران را منتشر كردند: "من وظيفه خود ميدانم كه از مردم ايران و نيز كساني كه در اين مقاله به آنها اهانت شده است پوزش بخواهم."
پيرو عذرخواهي كروبي، منتجب نيا، قائم مقام حزب اعتماد ملي نيز عذرخواهي كرد و گفت: "متاسفانه برخي از قلم به دستان كه در اين روزنامه كار ميكنند گاهي اوقات اشتباهاتي را مرتكب ميشوند و ادبيات آنها برخلاف مشي حزب اعتماد ملي است و تاكنون بر اثر اين نوع اشتباهات چندين بار دبيركل حزب و بنده به عنوان قائم مقام نسبت به اين نوع گفتارها و نوشتههاي توهين آميز واكنش نشان داده و مجبور به عذرخواهي شدهايم."
اما "آواز دلفين ها" چه بود ؟ علي نژاد در نوشتار خود نوشته بود "... اين روزها كه ساكنان قواي اجرايي و تقنيني ابايي از اعتراف به كمرشكن شدن گراني و تورم در معيشت مردم ندارند و رئيس دولت تورم را «طعم تلخ» تعبير ميكند و وزير بازرگاني هم در پاسخ به اعتراضات نمايندگان در صحن علني مجلس، گراني را«غيرقابل كنترل» ميخواند شايد همدلانهتر بتوان حكايت غريب احتياج و آواز دلفينها را به حكايت غريبتر احتياج و نياز ملتي كه اينك به گرد رئيسجمهورشان در سفرهاي استاني حلقه ميزنند تعميم داد و از پيشداوريها و متهم شدن به جنگ روانيو سياهنماييها نهراسيد. دستهايي كه در آسمان استانها ميچرخد تا موج نامهها و شكوههاي ملتي را پارو كند تداعيگر چيست؟ جمعيتي كه مشفقانه و مشتاقانه به گرد دومين شخص كشور در سفرهاي استاني حلقه ميزنند تداعيگر كدامين نياز و احتياج هستند؟..."
و همچنين: "...و اما اينك در شرايطي كه ناشران، نويسندگان، صاحبان انديشه متفاوت با جريان حاكم، دانشجويان، استادان محذوف از دانشگاه، زنان مطرود جنبشهاي اجتماعي، راندهشدگان از عرصه سياسي و حزبي، منتقدان خودي و غيرخودي اعم از اصلاحطلبان ردصلاحيتشده، وزراي بركنارشده، مديران مستعفي، همراهان حذفشده دولت و در نهايت جمعيت مايوس و خاموشي كه صدايي از آنان در آخرين انتخابات كشور به گوش نرسيده است، هيچ سهمي در نامهنگاري به رئيسجمهور ندارند، به راحتي ميتوان كنكاش كرد كه جمعيت حلقهزده به گرد رئيسجمهور چه كساني هستند، چه آواز تلخي را براي رئيس دولت ميخوانند و چه ميخواهند..."
يادداشت مسيح علي نژاد با عنوان "آواز دلفين ها" را اينجا بخوانيد
تدارك فارس!
پس از واكنش سران اعتماد ملي، هرچند شهاب نيوز و عصر ايران عذرخواهي كروبي و منتجب نيا را منعكس كردند اما در ديگر سو، يعني در ضلع شمالي چهارراه كالج، خبرگزاري فارس سخت مشغول تدارك مصاحبه هايي بود كه در يك چيز مشترك بودند : "محكوميت يادداشت اخير اعتماد ملي".
خبرگزاري فارس ابتدا خبري با عنوان "توهين نويسنده دوم خردادي به ملت و رئيس جمهور و عذرخواهي كروبي" منتشر كرد و در متن خبر نوشت: "اين نويسنده كه به دليل پاره اي مسائل سه سال قبل با تقاضاي 60 نماينده از مجلس اخراج شد، ديروز در مقاله اي با عنوان آواز دلفين ها به ملت و رئيس جمهور اهانت كرد.وي كه در شيوه نگارش خود به جاي برخورد علمي و كارشناسي معمولا از ادبيات تمسخرآميز استفاده مي كند، ملت ايران را در سفرهاي استاني رئيس جمهور به دلفينهاي دنبال نان و شيريني و رئيس جمهور را به جواني مغرور كه غذاي دلفينها را تامين مي كند، تشبيه كرده بود."
فارس همچنين در معرفي مسيح علي نژاد نوشت: "وي خبرنگار سابق روزنامه همبستگي، خبرنگار پارلماني سابق خبرگزاري كار ايران [ايلنا] و نويسنده كنوني روزنامه اعتماد ملي و سايت روزنا و همچنين نويسنده برخي سايت هاي ضد انقلابي مي باشد. وي مدتي بعد از اخراج از مجلس هفتم به انگليس و اسپانيا رفت. هم اكنون درلندن زندگي مي كند و هر از چند گاه به تهران ميآيد و اخيرا پس از مصاحبه با سيد محمد خاتمي تلاش كرده بود كه با محمود احمدينژاد و علي لاريجاني گفتگو كند كه به دليل سوابقش با درخواست وي موافقت نشده است."
پس از اين خبر مقدماتي، چند اظهارنظر بر روي خبرگزاري فارس قرار گرفت.
- پس از پايان تعطيلات يك هفتهاي مجلس بررسي توهين خبرنگار روزنامه اعتماد ملي به ملت ايران در كميسيون فرهنگي و فراكسيون مطبوعات مجلس بررسي شود، گفت: عذرخواهي خبرنگار كفايت نميكند چون رفتار خبرنگار مذكور مسبوق به سابقه است. عذرخواهي خبرنگار اعتماد ملي كفايت نميكند و بايد با توهينكننده برخورد قانوني شود.[ سعيد ابوطالب]
- بعد از اينكه كادر روزنامه و همكاران مطبوعاتي آقاي كروبي در روزنامه حزب اعتماد ملي مشخص شدند، همان موقع آقاي توكلي يك نامهاي را به آقاي كروبي به عنوان مدير مسئول روزنامه نوشت و نسبت به وجود عناصر نفوذي در روزنامه كه منجر به موضعگيريهاي غيرمنصفانه ميشود، هشدار داد، اما به جاي اينكه اين تذكر مشفقانه مورد توجه قرار گيرد و اصلاح داخلي كنند برخورد سياسي با مساله كردند.نفوذ لائيكها و فتنهانگيزاني كه به بهانه تخريب دولت نهم و مجلس هفتم اساس نظام را نشانه رفتهاند، آقاي كروبي را تهديد ميكند.[الياس نادران]
- روزنامهنگار ضمن بيان حقيقت بايد ادب را كه شرط لازم روزنامهنگاري است، رعايت كند و به تحقير مردم نپردازد اما اگر قلم روزنامهنگار آلوده به الفاظ يا عباراتي شد كه ناصواب بود و آموزش منفي براي جامعه داشت، چنين فردي به طور اتوماتيك خود ر ا از گردونه كار حرفهاي مطبوعاتي خارج ميكند. نشريهاي كه چنين فردي در آن مشغول به فعاليت است و چنين مطالبي را منتشر ميكند نشريهاي زرد است.[ امير محبيان[
- چنين يادداشتهايي بسيار بيرحمانه و توهين به مردم و شعور آنهاست. استقبال بي نظير مردم از مسئولين خدمتگذار خود نشان دهنده آن است كه آنها، مسئولين كشور را دوست دارند.[حسين نوشآبادي، رئيس فراكسيون مطبوعات مجلس]
- از روزنامه اعتماد ملي كه زير پرچم و حمايت آقاي كروبي منتشر ميشود انتظار بود كه دقت بيشتري نسبت به ارائه مطالب و گزينش خبرنگاران داشته باشد. احمدي نژاد با همه خوبيها و كاستيهايش رئيس جمهور و سمبل كشور است و نبايد به خود اجازه داد كه با اين شخصيت و چهره ملي اينگونه رفتار شود.[ محمد زارع فومني رئيس ائتلاف اصلاحطلبان جوان]
شاه بيت اين حملات را هم "صبح صادق" نشريه سپاه نوشت كه يادآورشد: "عذرخواهي كفايت نمي كند"
در اين نوشتار كه مطابق سرمقاله هاي اخير صبح صادق، توسط "رضا گرمابدري" نوشته شده، آمده بود: "سوالي كه در پي اين اقدام سخيف اذهان را آزار مي دهد اين است كه آيا چنين عذرخواهي اين موضوع مهم- كه اگر بي سابقه نباشد بسيار كم سابقه است - را كفايت مي كند؟... در سرزمين اسلامي ايران هيچ دستي براي سير شدن شكم به سمت و سوي مسئولان دراز نمي شود. مناعت طبع اين ملت رشيد به او اجازه رفتار دون مايگان را نمي دهد."
و در نهايت سرمقاله نويس صبح صادق درخواست كرد: "متن مورد بحث يكي از گستاخانه ترين اين ابراز خشمهاست، از اين رو مجددا تاكيد مي شود جناب كروبي اين عذرخواهي كفايت نمي كند، چاره اي ديگر مي يابد نمود."
پس از اين بود كه مسيح علينژاد يادداشتي در روز يكشنبه اعتماد ملي نوشت : " نه به عنوان يك روزنامهنگار بلكه به عنوان يك ايراني آنگاه كه در قاب تلويزيون كوچك خانهام فرياد و فوجنامههاي روانه شده به سمت رئيسجمهور كشورم را ميديدم به جاي آنكه مست و مدهوش حضورشان به گرد آقاي رئيس شوم ياد نياز و احتياجي كه به خاطرش فرسنگها ره ميپيمايند تا نامهاي را تقديم دولتمردي كنند افتادم و به همين سادگي دانستم كه به جز من، خود او نيز تاب بيتابي ملتي نيازمند را ندارد و چهبسا در تنهايياش بر كنسرت غمانگيز گرسنگي و گردن كجي و گريه آنان كه به استقبالش آمدهاند اشك ميريزد. در قاموس بشر هر چقدر هم كه مقايسه انسان با ساير موجودات توهين تلقي شود به گمانم مقايسه دلفينهاي معصومي كه در اوج نياز جز زيبايي و طنازي هديهاي به انسان ندادهاند نميتواند رنجي را برانگيزد. با اين همه اگر براي روايت وفاداري مردم نيازمند به رئيس دولت، تصور كوچكي از توهين در ذهن تداعي شده است، به پاس صبوري همان ملت نيازمندي كه بينيازي از غير را مشق ميكنند و دست نياز جز به سوي صاحبخانه دراز نميكنند من نيز سر تعظيم فرود ميآورم..."
مطلب دوم مسيح علي نژاد را با عنوان "جانب حرمت نگه نداشتيم" اينجا بخوانيد
اما اين يادداشت مسيح نيز بر آتش انتقادات افزود چنانكه "رجا نيوز" آن را "توهيني دوباره" ناميد. عصر ايران نيز جريان مقاله هاي اخير علي نژاد را مرتبط با تغيير و تحول در اعتماد ملي دانست و تحليل كرد: "با جدي شدن احتمال حضور محمد قوچاني در روزنامه اعتماد ملي بين اعضاي شوراي سردبيري اين روزنامه اختلاف نظر بالا گرفته تا حدي که برخي معتقدند انتشار اينگونه مطالب تند عليه دولت به صورت هدفمند انجام مي شود چون برخي حاضرند روزنامه اعتماد ملي توقيف شود اما به دست تيم قوچاني نيفتد!"
ورود "ايران" و "كيهان"
ايران روز يكشنبه سرمقاله خود را به نقد يادداشت علي نژاد اختصاص داد و در نوشتاري با عنوان "آواز دلفينها يا منطق طوطى طاس"، يادآور شد: "...نويسنده اين نوشتار موهن كه تا چندى پيش به دعوت رسانه هاى انگليسى به اين كشور رفته و مدت مديدى يادداشت هايش براى ارگان اعتماد ملى را از لندن ارسال مى نمود، در اين نوشته همچنين با افزودن به توهين هايش به مردمى كه به زعم وى از دانشگاهيان و نخبگان در ميانشان يافت نمى شود[!] توهين هاى مكررى نيز به رئيس جمهور روا داشته و منطق طوطى مولانا را در «قياس به نفس» به نمايش گذاشته است كه: «در اين رهگذر نيز چه بسا فضايى حاصل مى شود كه در بزنگاه هاى انتخاباتى وعده هاى چرب ترى مانند پرداخت مستقيم يارانه ها به مردم، جمعيتى را بيشتر از به انجام و فرجام رساندن امور زيربنايى كشور به وجد مى آورد."
كيهان نيز روز دوشنبه نوشته علي نژاد را "انتقام گيري افراطيون حاكم بر اين روزنامه از ملت رشيد ايران تعبير" كرد و نوشت : "بيش از يك سال است كه رسانه ها و محافل اصولگرا با ارائه موارد مستند از انحرافات روزنامه اعتماد ملي خواستار آن شدند تا حجت الاسلام مهدي كروبي نسبت به اصلاح رويه اين روزنامه اقدام نمايد كه متاسفانه تاكنون اين درخواست بي پاسخ مانده است."
كيهان همچنين نگارش اين يادداشت علي نژاد را "لجن پراكني" ناميد و در معرفي سابقه وي نوشت"وي خبرنگار اخراجي يكي از خبرگزاري ها از مجلس مي باشد و به دعوت بي.بي.سي در لندن به سر مي برد".
هرچند در هفته اخير كمتر كسي به دفاع از مسيح علي نژاد پرداخت اما جالب توجه اينکه پس از انتشار يادداشت كيهان، "جوانفكر"، مشاور مطبوعاتي احمدي نژاد در نامهاي به حسين شريعتمداري، مدير مسوول روزنامه كيهان، نسبت به محتوي و ادبيات به كار گرفته شده در مطلبي كه در اين روزنامه با موضوع "عذرخواهي كروبي نسبت به چاپ مطلبي در روزنامه اعتماد ملي" منتشر شده، "انتقاد" كرد. وي در نامه خود نوشت: "آيا تخريب روحي و رواني يك زن خبرنگار يا نويسنده مطبوعاتي كه به هر تقدير نسبت به اصلاح مقاله اش اقدام كرده و در صدد جبران اشتباه خود برآمده است، مي تواند حاكي از منش و روش اسلامي و انساني باشد! مگر در توبه را خداوند به روي انسانها نگشوده است؟ ما چه حقي داريم كه راه بازگشت و اصلاح را به روي ديگران ببنديم و با طرح برخي اتهامات، آنها را از جامعه طرد كنيم."
جوجه اردك زشت
هرچند در اين هفته خبرهاي سياسي از جمله انتقاد رييس مجلس و رييس جمهور از هم و همچنين بحث جانشيني وزرا از مباحث داغ مورد توجه رسانه ها بود اما در اين ميان مطبوعات اصولگرايان نيز از يادداشت "علي نژاد" غافل نشدند و يك روز پس از واكنش معاون رييس جمهور، كيهان اينبار در ستون "خبر ويژه" در مطلبي با عنوان "افراطيون در اعتماد ملي چه مي كنند؟"، نوشت: "يادداشت نويس روزنامه «اعتماد ملي» كه درمحافل مطبوعاتي خود را «جوجه اردك زشت» معرفي مي كند، به انگليس رفت. «م. ع» كه پيش از اين خبرنگار پارلماني يكي از روزنامه هاي زنجيره اي درمجلس هفتم بود، به سبب زيرپا گذاشتن شان حرفه اي روزنامه نگاري، از مجلس اخراج شد. وي اكنون در«حلقه ملكوت»!! به عنوان يكي از منابع اينترنتي راديو فردا [ارگان رسمي سازمان سيا] و راديو زمانه [ ارگان رسانه اي سرويس امنيت هلند] حضور دارد. اين حلقه، با بودجه مصوب پارلمان هلند براي جنگ نرم رسانه اي با ايرانيان و جمهوري اسلامي ايران، تاسيس شد و مهدي خلجي [مشاور ارشد در موسسه واشنگتن، لابي پژوهشي اسرائيل درآمريكا]، مهدي جامي [مدير راديو زمانه، ارگان سرويس اطلاعات و امنيت هلند] و عباس معروفي [روزنامه نگار فراري] آن را اداره مي كنند. «م. ع» همزمان با حضور در محافل مرتبط با سرويس هاي امنيتي اروپا و آمريكا، همچنان براي روزنامه اعتماد ملي نيز يادداشت هاي سياسي مي نويسد."
روزنامه رسالت نيز كه به طيف سنتي اصولگرايان متصل است در يادداشتي به قلم "محمد وامي" يادداشت مسيح علي نژاد را موجب "تاسف و تاثر" خواند و آن را ناشي از "رشك و حسد برخي جريان ها و گروها" دانست.در اين نوشتار، رسالت استدلال كرده است: "رقيب براى پايين آوردن اعتبار و حيثت دولت و رئيس جمهور چون نمىتواند از طريق نقد قدرت ره به جايى ببرد به اهانت و مسخره کردن روى آورده است اين رويکرد استيصال آنها را مىرساند."
پرتو سخن، نشريه وابسته به "مصباح يزدي نيز در مطلبي با عنوان "گروكشي يك خبرنگار براي مصاحبه با رئيس جمهور!"، در مورد يادداشت اخير علي نژاد نوشته است: "م. ع خبرنگار جنجالي دوم خردادي كه مدتي نيز در انگليس اقامت داشته، اخيرا پس از بازگشت به ايران، در تماس هاي مكرري خواستار مصاحبه با دكتر محمود احمدي نژاد- رئيس جمهور- شده و براي قطعي شدن اين مصاحبه نيز شگرد جالبي را در پيش گرفته است. وي در مصاحبهاي كه با سيد محمد خاتمي داشته، نظر او را درباره ويژگيهاي مثبت احمدي نژاد جويا شده كه خاتمي در پاسخ، احمدي نژاد را به لحاظ كاري رئيس جمهوري بسيار پركار و فعال توصيف كرده است، اما اين خبرنگار تاكيد دارد كه اين قسمت از اظهارات خاتمي را به شرطي منتشر مي كند كه بتواند با رئيس جمهور نيز مصاحبه اختصاصي داشته باشد."
آواز دلفين ها در دنياي وبلاگ ها
مسيح علي نژاد پس از يكبار دفاع از مطلب "آواز دلفين ها" كه آن نيز از سوي برخي "توهين دوباره" لقب گرفت مطلب دوم خود را در روزنامه اعتماد ملي منتشر نكرد و براي پاسخ به همه منتقدين خود مطلبش را در وبلاگش گذاشت. نكته جالب اينكه وبلاگ اصلي او "مسيح" در ايران فيلتر شده و وي به همين دليل مطلب جديد را در وبلاگ سابقش قرار داده است.
يادداشت جديد مسيح علي نژاد رابا عنوان "من ترجيح مي دهم يك دلفين باشم" اينجا بخوانيد
در اين ميان مطلب "آواز دلفين ها"ي مسيح علي نژاد در ميان وبلاگ نويسان نيز واكنش هايي در پي داشته و بر عكس مطبوعات، برخي از وي "حمايت كرده اند.
مهدي محسني، نويسنده وبلاگ "جمهور" در مطلبي در اين مورد نوشته است: " از رسانه ها و روزنامه ها و فعالين وابسته به جناح اقتدارگرا انتظاري نيست اما کروبي و برخي ديگر از هم حزبي هايش با رفتارشان دارند مسيح را قرباني مي کنند. قرباني رضايت مندي اصولگراياني که اتفاقا به هيچ اصولي پايبند نيستند.در اين ميان بايد از اين آقايان پرسيد آن زمان که احمدي نژاد منتقدان خود را «بزغاله» ناميد آيا کسي از مردم عذر خواهي کرد. او نه به تمثيل و مشابه سازي و بازي زباني که به صراحت اين نام را بر مخالفان و منتقدان خود نهاد."
"مينو صابري" نيز در وبلاگش "آونگ خاطره هاي ما" نوشته است: "آقاي کروبي! نه شرط انصاف بود و نه شرط عقل که اينگونه پشت خبرنگارتان را خالي کرديد خبرنگاري که وجودش مايه ي اعتبار روزنامه ي شماست و از آن سوي با اين هياهو که راه انداختيد بد جور به حزب خود ضربه زديد اين کار شما يک ضد تبليغ بود!"
نوسنده وبلاگ "هزاران نقطه" نيز نوشته است: " مسيح علي نژاد هيچ نکرده که معذرت بخواهد. فقط وظيفه انساني و حرفه اي خود را نشان داده و بايد نه تنها دست مسيح علي نژاد که دست تمامي سکان سردبيري روزنامه اعتماد ملي را بوسيد که چنين کرده اند"
"آواز دلفين ها" اما در دنياي وبلاگ معترضاني نيز داشته است. "عليرضا شيرازي" در وبلاگش در اين مورد نوشته است: "علي نژاد در مقاله خود شور و شوق مردم و استقبال از رئيس جمهور در سفرهاي استاني را با خوش رقصي دلفين ها به خاطر گرسنگي براي مربي خود مقايسه کرده است. ميتوان انتظار داشت که در نشريات منتقد يا مخالف دولت وقت مقالاتي در نقد، اعتراض و گاهي تمسخر عملکرد مسئولين ديد. اما تحقير مردم با مقايسه آنها با حيوانات پديده جديدي است که اميدوارم ديگر شاهد آن نباشيم."
"محمد آقازاده" از روزنامه نگاران وبلاگ نويس اما با نگاهي به يادداشت اخير علي نژاد، به موضوع عذرخواهي نويسنده پرداخته و نوشته است: " کاش سنت عذر خواهي در ميان ما شکل بگيرد و اين سنت ميان مسئولان هم راهي باز کند تا جامعه آني شود که همه بدنبالش هستيم."
