نام اين بخش از رمان نويسنده نامدار احمد محمود برگرفته شده و به حرف‎ ‎و حديث اهل هنر اختصاص ‏دارد. هر جا که ‏هنرمند ايراني هست، چه در دل گربه‎ ‎خفته بر ميانه قاره کهن و چه در غربت و آواره در جهان ‏خاکي...

شمس لنگرودي: سينماي شاعرانه

جلسه سخنراني شمس لنگرودي با موضوع سينماي شاعرانه از طرف انجمن بازيگران سينما در خانه سينما برگزار شد.

در اين نشست که چهارشنبه بيست و هشت فروردين هشتاد و هفت با حضور جمعي از بازيگران سينما و جمعي از اهالي ادبيات برگزار شد، شمس لنگرودي درباره مکانيسم شعر و ارتباط اين مکانيسم با هنر و به ويژه سينما صحبت کرد.

شاعر کتاب پنجاه و سه ترانه عاشقانه، مکانيسم شعر را تر کيب کيفي کلمات و عبارات دانست. ترکيب کيفي از نگاه شمس چنين است: "وقتي دو کلمه با هم ترکيب مي شوند، معني ديگري از آن ها استنباط مي شود که ربطي به دو کلمه اول ندارد. مثلا وقتي مي گوييم شکوفه نارنج هر دو کلمه خاصيت شان را از دست نمي دهند ولي وقتي آقاي لورکا مي گويد: چه عطري دارد شکوفه خنجر، اين جا ديگر نه منظور شکوفه است و نه خنجر. اين جا منظور خون است. در واقع ترکيب، کيفي شده است."

شاعر باغبان جهنم معتقد است که محصول اين ترکيب که شاعرانگي است از اثر غير شاعرانه قابل شناسايي است. اثري که محصول ترکيب کيفي است متکي بر نادانستگي است و نه ناداني. شمس لنگرودي نادانستگي را چنين تعريف مي کند: "نادانستگي ادامه دانستگي هنرمند است. هنگامي که در قديم مي گفتند هنر به انسان الهام مي شود منظور همين است. يعني بدان جا رسيد دانش من که بدانم همي که نادانم. از اين جا مساله با دانش حل نمي شود."

بر اساس اين مکانيسم شعر ايجاد مي شود. از نظر اين شاعر و محقق ادبيات همين رابطه در سينما نيز وجود دارد. درواقع از ديد نويسنده تاريخ تحليلي شعر نو سينماي شاعرانه، سينمايي است که از مکانيسم شعر استفاده کرده باشد. "فيلم وقتي شاعرانه است که ميان دو پلان يا دو سکانسش ترکيب کيفي ايجاد شود."

شمس لنگرودي که به تازگي نهمين کتاب شعرش را با عنوان ملاح خيابان ها به بازارعرضه کرده معتقد است که در شعر و در فيلم و در کل در هنر با استعاره سروکار داريم. که استعاره محصول کيفي ترکيب عناصر است.

فيلم شاعرانه از نظر شمس لنگرودي زماني ايجاد مي شود که فيلم ساز بر عناصر مورد استفاده اش تسلط داشته باشد و در حين اين تسلط با ترکيب کيفي عناصر موجود حس شاعرانه را القا مي کند.

در اين نشست به گفته بازيگران خانه سينما همچون داوود رشيدي، مهدي ميامي و... براي نخستين بار سينماي شاعرانه به روشني مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.

در ادامه جلسه شمس لنگرودي به پرسش هاي حاضرين پاسخ گفت و در پايان داوود رشيدي از طرف انجمن بازيگران خانه سينما از وي تقدير به عمل آورد.

محمد حقوقي : نمايشگاه کتاب

مجموعه‌هاي شعر "سطح‌هاي شعر در سطرهاي نثر" و "لاك‌پشت‌ها" از محمد حقوقي به‌چاپ رسيدند و قرار است از سوي انتشارات نگاه در نمايشگاه كتاب امسال عرضه شوند.

مجموعه‌ شعر "سطح‌هاي شعر در سطرهاي نثر" نوعي شعر منثور است كه با يك خط داستاني شاعرانه نوشته شده است. اين مجموعه 30 شعر را شامل مي‌شود كه تعدادي از آن‌ها بيش از 40 صفحه‌اند و به گفته‌ حقوقي، شايد از بلندترين شعرهاي گفته‌شده باشند كه ممكن است آن‌ها را به صورت كتاب جداگانه‌اي چاپ كند.

"لاك‌پشت‌ها" نيز كتاب ديگري از اين منتقد و شاعر است شامل شعرهاي سال 75 تا 81. همچنين "ترانه‌هاي بابا" اثر ديگري است كه به گفته‌ حقوقي از سال 64 قرار بوده منتشر شود. اين كتاب گزينه‌اي از شعرهاي باباطاهر با مقدمه و انتخاب حقوقي است كه در آن، يك صد دوبيتي متعلق به باباطاهر را آورده و سپس بقيه‌ بيت‌هايي را كه به اين شاعر منسوب‌اند، جدا كرده و با نام شاعر آن‌ها آورده است.

"ترانه‌هاي بابا" به تازگي از سوي نشر ثالث منتشر شده است. پيش‌تر آثاري از جمله، دفترهاي شعر: "گنجشك‌ها و گيلاس‌ها" (شعرهاي عاشقانه)، "زوايا و مدارات"، "فصل‌هاي زمستاني"، "شرقي‌ها"، "با شب با زخم با گرگ"، "گريزهاي ناگريز"، "خروس هزاريال"، و نيز "شعر و شاعران" ( ‌بررسي و تحقيقي درباره شعر شاعران معاصر) از حقوقي منتشر شده‌اند.

چيستا يثربي: نمايشنامه اي درباره‌ سيلويا پلات

نمايشنامه‌ "يك شب ديگر هم بمان سيلويا" نوشته‌ چيستا يثربي که به زندگي سيلويا پلات - شاعر آمريكايي - مي‌پردازد و برداشتي آزاد از زندگي اوست، از سوي نشر قطره منتشر شده است و در نمايشگاه كتاب امسال عرضه خواهد شد.
"پشت سايه‌هاي كاج" نيز نمايشنامه‌ ديگري از يثربي است كه توسط انتشارات حوزه‌ هنري به زودي به‌چاپ مي‌رسد.
همچنين از آثار اين نمايشنامه‌نويس، "ماليخولياي موهايت در باد" كه به بررسي قابليت‌هاي نمايشي ادبيات صوفيه و همچنين چگونگي پرداختن به شعرهاي مولانا، سنايي و عطار مي‌پردازد و ترجمه‌ "قلب تو شاعري است" اثر جبران خليل جبران، به‌ترتيب از سوي نشر ناميرا و قطره منتشر خواهند شد.

محمد مختاري : مقاله‌ها و شعرهاي پراكنده‌

به گفته سياوش مختاري - فرزند محمد مختاري -، مجموعه‌ مقاله‌ها و شعرهاي پراكنده‌ محمد مختاري به زودي در قالب کتابي منتشر خواهد شد.

مجموعه‌ مقاله‌هاي او درباره‌ موضوع‌هايي از جمله: اساطير، شاهنامه‌شناسي، جامعه‌شناسي فرهنگ ايراني، و نقد ادبي شعر و داستان در سه مجلد براي چاپ آماده هستند.

همچنين شعرهاي پراكنده‌ مختاري كه در نشريه‌هاي مختلف منتشر شده‌، جمع‌آوري شده‌، كه در قالب كتابي به چاپ مي‌رسند.

سياوش مختاري با اعلام اين خبر گفت: "تمامي آثار پدرم بايد تجديد چاپ شوند؛ چون ديگر در بازار كتاب موجود نيستند. ناشر فعلي هم هر بار مي‌گويد كه آن‌ها را تجديد چاپ مي‌كند و هر بار اين كار را انجام نمي‌دهد. اين ناشر تنها براي چاپ اول قرارداد داشته است و اگر بخواهد اثري را دوباره منتشر كند، بايد به اطلاع خانواده‌ي مؤلف برساند. اگر هم ناشر ديگري تقبل كند، چاپ همه آثار را به او واگذار مي‌كنيم. از سوي ديگر، چاپ اين آثار مستلزم فضاي بازتري در نشر نيز هست. "

اما به گفته‌ مدير نشر توس، كه تاكنون انتشار آثار محمد مختاري را برعهده داشته است، كتاب‌هاي "زاده‌ي اضطراب جهان" ترجمه‌ي 150 شعر از 12 شاعر اروپايي و مجموعه‌هاي شعر "وزن دنيا"، "آرايش دروني"، "منظومه‌ ايراني"، "سحابي خاكستري و 15 شعر از خيابان بزرگ" در دستور كار تجديد چاپ براي نوبت دوم هستند.

محمد مختاري متولد اول ارديبهشت‌ماه 1321 در مشهد است. وي از جمله قربانيان قتل هاي زنجيره اي آذر ماه 77 بود.

جي.دي. سلينجر: دو ترجمه‌ تازه

ترجمه‌ يك داستان بلند و دو مجموعه‌ داستان جي.دي. سلينجر با ترجمه هايي مشترک از سوي نشر نيلا منتشر و در نمايشگاه کتاب امسال عرضه خواهند شد.

دو مجموعه‌ داستان "نغمه‌ غمگين" ترجمه‌ي مشترك بابك تبرايي و امير امجد است و "هفته‌اي يك‌ بار آدمو نمي‌كشه" با ترجمه‌ اميد نيك‌فرجام و ليلا‌ نصيري‌ها است كه هر كتاب شامل 10 داستان كوتاه اين نويسنده است.

همچنين داستان بلند "شانزدهم هپ ورث 1924" اين نويسنده با ترجمه‌ رحيم قاسميان، اثر ديگري است كه به تازگي مجوز انتشار گرفته و از سوي نشر ياد شده تا نمايشگاه كتاب به‌چاپ خواهد رسيد.

"ناتور دشت"، "دلتنگي‌هاي نقاش خيابان چهل و هشتم"، "يادداشت‌هاي شخصي يك سرباز"، "جنگل واژگون" و پنج داستان بلند "فراني و زوئي" آثاري هستند كه تاكنون از اين نويسنده در ايران منتشر شده‌اند.

سلينجر سال 1919 در نيويورك به دنيا آمده و بعد از يك دوره تحصيلات كوتاه‌مدت در دانشگاه‌هاى نيويورك و بريتيش كلمبيا، بقيه‌ زندگي‌اش را صرف نوشتن كرده است. تا سال 1940، داستان‌هاى كوتاه متعددى در مجلات به چاپ رسانده و پس از جنگ جهانى دوم در سال 1946، به طور اختصاصى نوشتن را براى مجله‌ي نيويوركر پى گرفته است. اين نويسنده با كتاب "ناتور دشت" در سال 1951، محبوبيت زيادى به‌دست آورد. سلينجر تنها به تعدادي از آثاري که نوشته، اجازه‌ي انتشار داده است.

محمود دولت‌آبادي: رمان هاي تازه

اين داستان‌نويس پيشكسوت كه امسال با تجديد چاپ تعدادي از آثارش در نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران حضور دارد، با پايان يافتن نگارش دو رمانش- يكي درباره‌ جنگ تحميلي با عنوان "طريق بسمل شدن" و ديگري "زوال كلنل" درباره‌ تاريخ معاصر ايران- آن‌ها را براي انتشار به نشر چشمه سپرد.

همچنين "كليدر" با بازخواني دولت‌آبادي توسط نشر فرهنگ معاصر به چاپ بيستم خواهد رسيد.
از سوي ديگر، قرار است رمان "جاي خالي سلوچ" در قطع جيبي براي چاپ دوازدهم به نمايشگاه برسد. "سلوك" در قطع رقعي نيز براي نوبت هشتم و در قطع جيبي براي نخستين‌بار منتشر شده است. "روزگار سپري‌شده‌ مردم سالخورده" هم به همراه كتاب‌هاي ياد شده از سوي نشر چشمه به چاپ هفتم مي‌رسد.

عباس كيارستمي: روايت ديوان شمس

كيارستمي كه پيش از اين، حافظ و سعدي به روايت او منتشر شده‌اند، اين‌بار به سراغ "ديوان شمس" رفته و با همان شيوه‌ قبلي، بيت‌هايي را از "ديوان شمس" انتخاب و با تغيير در شكل نوشتار منتشر خواهد كرد.
اين سينماگر كه در نشست بررسي شعر سعدي در شهر كتاب مركزي سخن مي‌گفت، در اين‌باره يادآور شد: ابتدا به سراغ خاقاني رفتم؛ اما انتخاب بيت‌هايي از شعرهاي خاقاني بسيار مشكل بود؛ به اين دليل از اين ‌كار منصرف شدم و اخيرا روي "ديوان شمس" كار مي‌كنم.

عليرضا طبايي: گله از وضعيت نشر

عليرضا طبايي مجموعه‌ سروده‌هاي نيمايي‌ خود را احتمالا به نام "گزارش به آينده" منتشر خواهد کرد. اين مجموعه دربرگيرنده‌ سروده‌هاي نيمايي او از سال 57 تا كنون است، كه به زعم شاعر، اين مجموعه‌، تجربه‌ا‌ي تازه با زبان پيراسته و موجز است.

اما دفتر غزل‌هاي او با نام "تندر، اما ناگهاني‌تر"، غزل‌هايي تازه سروده‌شده و همچنين بخشي از غزل‌هايي است كه در كتاب‌هاي ديگرش: "جوانه‌هاي پاييز"، "خورشيد آن‌سوي ديوار" و "از نهايت شب" آمده‌اند. طبايي اين غزل‌ها را واپس‌گرا نمي‌داند و تأكيد دارد، از سويي گرفتار نو‌آوري‌هاي لجام‌گسيخته نيستند.

گزينه‌ شعرهاي او - دفتري كه 50 سال شاعري‌اش را روايت مي‌كند- نيز پس از توافق با ناشر منتشر خواهد شد.
طبايي با بيان اين‌كه از وضع موجود انتشار مجموعه‌هاي شعر گله‌مند است، يادآور ‌شد: با ناشراني حرف زده‌ام؛ اما به نتيجه نرسيده‌ام. بسياري از ناشران براي شعر سرمايه‌گذاري نمي‌كنند و چنان‌چه شاعر خود هزينه‌ چاپ را بپذيرد، حاضر به انتشار دفترند كه اين رويكردي تجاري و بازاري ا‌ست، تا فرهنگي.

طبايي با "شايد گناه از عينك من باشد"، كه آخرين مجموعه‌ منتشرشده‌ي اوست، به عنوان برگزيده‌ دومين دوره‌ي جايزه‌ي شعر خبرنگاران در سال گذشته معرفي شد.

از عليرضا طبايي متولد 14 آذرماه سال 1323، تاكنون مجموعه‌هاي "جوانه‌هاي پاييز" (پيروز، 1344)، "از نهايت شب" (بامداد، 1350)، "خورشيدهاي آن‌سوي ديوار" (توس، 1360)، "گزيده‌ آثار كوتاه از شاعران معاصر" (پديده، 1351) و "شايد گناه از عينك من باشد" (آيينه‌ي‌ جنوب، 1385) منتشر شده‌اند.

احمد آرام : نمايشگاه کتاب

آرام مجموعه‌ داستان تازه‌اش را با عنوان “يك نفر را مي‌خواهم تا با من سوپ اردك بخورد” با حدود هفت داستان از سوي نشر افق منتشر خواهد كرد.

اين نويسنده كه در حال حاضر، رمان "بيوه‌ماهي" را در حال نگارش دارد، مجموعه‌ داستان "آن‌ها چه كساني هستند" را هم كه پيش‌تر قرار بود با نام "اگر تكانم بدهي بيدار مي‌شوم" منتشر شود، به نمايشگاه كتاب مي‌رساند.

رمان "مرده‌اي كه حالش خوب است" و مجموعه‌ داستان "غريبه در بخار نمك" آرام‌ هم به تازگي به چاپ دوم رسيده‌اند.

داوود غفارزادگان: "فال خون" در آمريكا

رمان "فال خون" به قلم داوود غفارزادگان توسط محمدرضا قانون‌پرور - استاد زبان و ادبيات فارسي دانشگاه تگزاس - به انگليسي ترجمه و در آمريكا منتشر شد.

"فال خون" كه با عنوان Fortune Told In Blood در آمريكا منتشر شده است، توسط انتشارات سوره‌ مهر به همراه پنج كتاب ديگر به قانون‌پرور سپرده شده بود، كه از ميان آن‌ها، "فال خون" به دليل نگاه ويژه به جنگ و فضاي متفاوت اثر، مورد قبول واقع شد.

غفارزادگان مي‌گويد: ترجمه‌ آثار درجه‌ي اول در خارج از مرزهاي كشور به‌دليل داشتن ادبيات قوي، معرف فرهنگ ايراني است و اين تعامل فرهنگي منجر به صلح، همزيستي و درك متقابل مي‌شود. با توجه به شرايط خاص كشور، ترجمه‌ آثار جنگ و حقايق و ناگفته‌هاي جنگ تحميلي ايران و عراق مي‌تواند روشنگر مطالبي از جنگ باشد كه به دليل سكوت رسانه‌ها، به گوش كسي نرسيده است. “فال خون” داستان دو سرباز است كه براي ديده‌باني به منطقه‌ هور اعزام مي‌شوند و در اين مكان، ماجراهاي مختلفي با روايت غفارزادگان، بر آن‌ها مي‌گذرد.

درويشيان : جلد نوزدهم "فرهنگ افسانه‌هاي مردم ايران"

علي‌اشرف درويشيان جلد نوزدهم "فرهنگ افسانه‌هاي مردم ايران" را در نمايشگاه كتاب امسال ارائه خواهد كرد. اين مجلد شامل ‏‏85 افسانه، كه عنوان افسانه‌هاي آن از حرف س تا ي است، از سوي نشر كتاب و فرهنگ منتشر شده است.
درويشيان كه سال گذشته تحت عمل جراحي مغز قرار گرفت، اين روزها دوباره نوشتن را از سر گرفته و به تازگي دو داستان كوتاه نوشته است.

درويشيان همچنين جلد بيستم اين فرهنگ را كه مجلد پاياني آن است، به پايان رسانده و براي انتشار به ناشر سپرده است. اين فرهنگ، دايرة‌المعارفي الفبايي است از افسانه‌هاي سراسر ايران كه حاصل تلاش 22ساله‌ درويشيان با همكاري رضا خندان مهابادي است.

"قصه‌ي آن‌ سال‌ها" و "افسانه‌ها و متل‌هاي كردي" هم از جمله آثار اين نويسنده‌ي پيشكسوت هستند كه از سوي نشر چشمه به ترتيب به چاپ‌هاي دوم و پنجم رسيده‌اند و در نمايشگاه كتاب امسال حضور دارند.

رمان چهارجلدي "سال‌هاي ابري" و رمان "سلول 18" و مجموعه‌هاي داستان "از اين ولايت"، "آبشوران"، "فصل نان"، "همراه آهنگ‌هاي بابام" و "درشتي"، از آثار علي‌اشرف درويشيان هستند.

"عوارض جانبي" وودي آلن در ايران

مجموعه داستان "عوارض جانبي" اثري از وودي آلن، طنز پرداز امريکايي با ترجمه لادن حسيني نژاد به زودي در ايران منتشر مي شود. اين کتاب ۱۷ داستان کوتاه طنز از اين نويسنده را در خود جاي داده است.

"عوارض جانبي" (با عنوان اصلي: Side effects)، بين سال‌هاي ۱۹۷۵ و ۱۹۸۰ ميلادي توسط اين نويسنده به رشته تحرير در آمده است. اين کتاب ۱۷ داستان کوتاه طنز را شامل مي‌شود که اکثر آنها قبل از انتشار به صورت کتاب، در نشريات مختلفي همچون "نيويورک تايمز"، "نيويورکر" و "نيو ريپابليک" به انتشار رسيده‌اند.

وودي آلن (با نام اصلي آلن استوارت کونيگزبرگ) اول دسامبر سال ۱۹۳۵ ميلادي در بروکلين نيويورک متولد شد. او در دبيرستاني به نام "ميدوود" تحصيل کرد. در آن زمان موهاي قرمز رنگ او باعث شده بود تا در بين دوستان و هم کلاسي‌هايش به "قرمز" معروف شود. آلن با هدف کسب درآمد، به نوشتن قطعات طنز و فروش آنها همت گمارد، اين قطعات در ستون‌هاي طنز روزنامه‌ها به چاپ مي رسيد.

از اين نويسنده تاکنون کتاب‌ها و فيلم‌نامه‌هايي چون: "آني‌هال"، "مرگ در مي‌زند"، "پايان هاليوودي"، "مانهاتان" و "کنت دراکولا" به فارسي ترجمه و در ايران منتشر شده‌اند.

مجموعه داستان "عوارض جانبي" پس از طي مراحل انتشار، توسط نشر بيگدل به بازار کتاب ايران عرضه مي‌شود.

بلقيس سليماني: تجديد چاپ کتاب ها

همزمان با بيست و يكمين نمايشگاه بين المللي كتاب تهران كتاب هاي "بازي آخر بانو" و "بازي عروس و داماد" نوشته "بلقيس سليماني" تجديد چاپ مي شوند. چاپ چهارم مجموعه داستان "بازي آخر بانو" از سوي "“نشر چشمه"، چاپ چهارم رمان "بازي آخر بانو" از سوي انتشارات "ققنوس" منتشر خواهند شد.

رمان "خاله بازي" اين نويسنده هم اکنون در وزارت ارشاد در انتظار دريافت مجوز است تا به نمايشگاه کتاب امسال برسد. "خاله بازي" عنوان دومين رمان "بلقيس سليماني" است كه موضوعي زنانه دارد. حوادث اين رمان در دهه 60 مي گذرد. اين رمان از زواياي مختلف روايت مي شود.

علي قانع: چاپ دوم "مورچه هايي كه پدرم را خوردند"

چاپ دوم مجموعه داستان "مورچه‌هايي كه پدرم را خوردند"، نوشته "علي قانع" از سوي انتشارات ققنوس براي عرضه در نمايشگاه بين المللي کتاب تهران منشر خواهد شد. اين کتاب شامل 9 داستان كوتاه از "علي قانع" است كه مضامين گوناگوني را در بر دارد. كتاب "مورچه هايي كه پدرم را خوردند" براي نخستين بار در سال 1385 از سوي انتشارات ققنوس منتشر شد و رتبه دوم جايزه ادبي اصفهان را از آن خود كرد.

علي قانع نخستين مجموعه‌اش را در سال 82 با نام "وسوسه‌هاي ارديبهشت" منتشر كرد كه در همان سال نامزد كتاب سال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي شد.