‏
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند ‏يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد ‏بود، ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ‏ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد ‏آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند. ‏

P.O.Box 94000 creteil cedex‎
France10014‎

خوانندگا ن روز مي توانند از طريق پنجره کتاب که در بالاي صفحه اول ديده مي شود به اطلاعات تازه در مورد کتاب ‏‏ها و نشريات دسترسي پيدا کنند‏.‏

‏

‏<‏strong‏>كاروان عمر: زندگي و‌آثار داريوش رفيعي<‏‎/strong‏>‏

به كوشش: شهرام آقايي پور
‏284 ص، تهران: انتشارات پازينه، 1386، چاپ اول

كتاب «كاروان عمر» كه نام آن از يكي از آثار خواننده فقيد و هنرمند ايراني، «داريوش رفيعي» گرفته شده است، به ‏زندگي و آثار او مي پردازد. او كه در سال 1337 خورشيدي و در عنفوان جواني در گذشت، آثار خاطره انگيز و به ‏ياد ماندني هم چون «زهره»، «گلناز»، «شب انتظار» و... از خود به يادگار گذاشت. اين مجموعه شامل چهاربخش ‏است. بخش «گفته ها و ناگفته ها» شامل مصاحبه ها و نوشته هايي درباره «داريوش رفيعي» است. اين بخش تصويري ‏از محيط اجتماعي و زندگي اين هنرمند ارائه مي دهد. بخش دوم به تصنيف هاي «رفيعي» و بخش سوم به نت هاي آثار ‏او اختصاص دارد. در بخش چهارم، سه فهرست يعني «فهرست بر اساس نام تصنيف»، «فهرست بر اساس مصرع ‏شروع تصنيف» و «فهرست بر اساس دستگاه»، گردآوري و تدوين شده است. ‏

‏
‏<‏strong‏>زندگينامه سياسي و اجتماعي احتشام السلطنه<‏strong‏>‏
دومين رئيس مجلس شوراي ملي
نويسنده: فرشيد مهري
‏302 ص، تهران: موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، 1386، چاپ اول
اين كتاب، زندگينامه سياسي و اجتماعي «محمود خان علامير» از طايفه قاجار، معروف به «احتشام السلطنه»، فرزند ‏‏«محمد رحيم خان علاء الدوله» پيشكار مظفرالدين ميرزا وليعهد است. او در سال 1279 ه. ق در تهران متولد شد. پس ‏از تحصيلات مقدماتي، در سال 1297 ه. ق به خدمت دولتي درآمد. «احتشام السلطنه» از دوره پادشاهي ناصرالدين شاه ‏تا اوايل حكومت رضا شاه، داراي مناصب حكومتي بود. در جريان حوادث مشروطه، تلاش زيادي براي استقرار ‏مشروطه در ايران كرد و در اولين دوره مجلس شوراي ملي، پس از استعفاي «صنيع الدوله» از رياست مجلس، به اين ‏سمت انتخاب شد. بعدها به عنوان وزير مختار ايران در لندن و برلن خدمت كرد. «احتشام السلطنه» در زمان جنگ ‏جهاني اول، سفير كبير ايران در استانبول بود. او در سال 1305 به مدت شش ماه در كابينه «مستوفي الممالك» وزير ‏كشور بود و پس از آن، رياست كمسيون معارف را بر عهده داشت. كتاب حاضر، علاوه بر زندگينامه اين شخصيت ‏برجسته اواخر دوره قاجار، شامل مجموعه اي از اسناد، مدارك، فرمان ها و دستخط هاست. ‏

‏

‏<‏strong‏>استاد محمد سياه قلم<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: يعقوب آژند
‏112 ص، تهران: شركت سهامي كتاب هاي جيبي، 1386، چاپ اول

اين كتاب از مجموعه «مفاخر هنري ايران»، به معرفي زندگي و آثار نگارگر برجسته ايراني، «محمد سياه قلم» مي ‏پردازد. نويسنده با توجه با اختلاف نظر بر سر هويت اين نگارگر برجسته و آثار او، بحث خود را حول سه موضوع ‏متمركز مي كند: 1- هويت استاد «محمد سياه قلم»، 2- هويت نقاشي هاي او، 3- منشاء و مكان اين نقاشي ها. او پس از ‏ارائه دلايل و مدارك گوناگون به اين نتيجه مي رسد كه استاد «محمد سياه قلم»، نقاش برجسته ايراني در عصر «بايسنقر ‏ميرزا» فرزند «شاهرخ تيموري»، همان «غياث الدين محمد نقاش» است كه در نيمه اول قرن نهم هجري قمري مي ‏زيسته و از شاگردان استاد «عبدالحي»، نقاش نام آور سده هشتم و اوايل سده نهم هجري بوده و در زمان «بايسنقر ‏ميرزا» همراه با هيات سياسي به چين رفته است. ‏

‏

‏<‏strong‏>كمپيني براي تمام فصول<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: جلوه جواهري
‏122 ص، تهران: 1386، چاپ اول

اين كتاب، گزيده اي از مقالات «جلوه جواهري» است كه در ارتباط با «كمپين يك ميليون امضاء» به نگارش درآمده. ‏اين مجموعه به منظور طرح گسترده تر مسائل نظري مطرح در جنبش يك ميليون امضاء و مستند كردن تجارب فعالان ‏آن منتشر مي شود. «جلوه جواهري»، فارغ التحصيل رشته جامعه شناسي، فعال امور زنان، نويسنده و مترجم در حوزه ‏مطالعات زنان و خود عضو «كمپين يك ميليون امضا براي تغيير قوانين تبعيض آميز در ايران» است. ‏

‏

‏<‏strong‏>فرهنگ داستان نويسي افغانستان<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: محمد حسين محمدي
‏246 ص، تهران: انتشارات شهاب ثاقب، 1385، چاپ اول

در عرصه ادبيات و هنر افغانستان، تاكنون پژوهشي آمار جدي انجام نشده است. به راستي در صد سالي كه از پيدايش ‏داستان نويسي در اين كشور مي گذرد، چند داستان بلند يا رمان خلق شده است؟ در اين دوران، داستان نويسان افغانستان ‏چه تلاش هايي در اين زمينه كرده اند؟ كتاب حاضر تلاشي است در راستاي معرفي داستان نويسان افغاني و آثارشان در ‏صد سال اخير. اين كتاب شامل چهاربخش است: «فرهنگ داستان نويسان» كه شرح حال داستان نويسان و آثارشان را ‏در بر مي گيرد؛ «فرهنگ توصيفي داستان بلند و رمان» كه شامل مشخصات شناسنامه اي و خلاصه اي از رمان ‏هاست؛ «كتاب شناسي داستان كوتاه» كه به معرفي داستان هاي كوتاه اختصاص دارد؛ و «سال شمار ادبيات داستاني ‏افغانستان» كه به طور فشرده، تحولات مهم داستان نويسي معاصر اين كشور را مرور مي كند. ‏
‏ ‏

‏

‏<‏strong‏>فرهنگ و سياست ايران در عصر تجدد (1300-1320 ش)<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: عليرضا ذاكر اصفهاني
‏297 ص، تهران: موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، 1386، چاپ اول

اين پژوهش كه به فرهنگ و سياست در ايران عصر پهلوي اول مي پردازد، با اتكاء به گفتمان جهان سومي دهه هاي ‏‏40 و 50 شمسي در ايران، مبتني بر زير گفتمان شرق – غرب و با الهام از آراء اصحاب مكتب فرانكفورت و شاخه ‏فرانسوي انديشه هاي پست مدرن شكل گرفته و بيش از همه به شرق شناسي «ادوارد سعيد» و ساير تئوري هايي كه به ‏تبيين روابط «محور- پيرامون» در نظام بين الملل اشاره دارند، نظر داشته است.نويسنده در نهايت، يك نظريه تركيبي از ‏اين تئوري ها ارائه كرده است تا بتواند روابط دو حوزه امپرياليستي و ملل زير دستي را در حوزه فرهنگ و سياست ‏تبيين كند. او بر آن است كه ساختار روابط فوق در ايران و در دوره مورد نظر، يعني فاصله سال هاي 1300 تا 1320 ‏شمسي، حاصل جمع كنش شرق شناسي هاست. لذا در وهله اول به بنياد شرق شناسي در ايران و نقش آن در پي ريزي ‏مقطعي كه از آن به عنوان «دوره گذار» ياد مي شود، پرداخته است. ‏

‏

‏<‏strong‏>روحيه ايراني؛ روحيه شرقي<‏‎/strong‏>‏

‏(نقد و بررسي كتاب سازگاري ايراني مهندس بازرگان)‏
‏ نويسنده: مرتضي رهباني
‏244 ص، تهران: انتشارات چاپخش، 1387، چاپ اول

اين كتاب، نقدي است بر كتاب «سازگاري ايراني»، اثر «مهدي بازرگان» كه به عنوان ضميمه اي بر كتاب «روح ملت ‏ها» اثر «آندره زيگفريد» نوشته شد. «بازرگان» از پيشگامان طرح مسئله استبداد و چگونگي شكل گيري آن در ايران ‏است. او به اين نتيجه مهم رسيد كه اين پديده در ايران تنها ناشي از دولت نيست بلكه ملت نيز در شكل گيري استبداد نقش ‏مهمي بازي مي كند. در كتاب حاضر ضمن بررسي انتقادي كتاب «بازرگان» درباره علل عقب افتادگي ايران و ايراني، ‏نظريات «محمد نويد بازرگان»، «عزت الله سحابي» و «غلامعباس توسلي» - يعني كساني كه با انديشه و آراي بازرگان ‏كاملا آشنا هستند- درباره نقد انديشه هاي بازرگان در حوزه استبداد و هويت ايراني نيز ارائه شده است. ‏

‏<‏strong‏>روحانيت- بهائيان: نيمه اول سال 1334<‏‎/strong‏>‏

تاليف: مسعود كوهستاني نژاد
‏255 ص، تهران: مركز اسناد انقلاب اسلامي، 1378، چاپ اول

در نيمه اول سال 1334 خورشيدي، در دوران زعامت آيت الله العظمي بروجردي، با سخنراني هاي تند حجت الاسلام ‏فلسفي، مبارزه روحانيت ايران با بهائيت و بهائيان به اوج خود رسيد. علي رغم عقب نشيني حكومت در حمايت و دفاع ‏از بهائيان در آخرين روزهاي ارديبهشت 1334 و دادن وعده هاي بسيار در اين مورد به روحانيت ايران، در تيرماه ‏همان سال آيت الله بروجردي به علت تعلل شاه و دولت در عمل به وعده هايشان، به مدت يك ماه مسند تدريس را ترك ‏كرد و سرانجام در مهرماه 1334 به قصد زيارت عتبات عاليات، در صدد مهاجرت و ترك ايران برآمد. در كتاب ‏حاضر كه بر اساس اسناد و مدارك اين دوره از تاريخ معاصر ايران تاليف شده، جريان مبارزه روحانيت ايران با بهائيت ‏و فراز و فرود اين ماجرا در فاصله سخنراني هاي حجت الاسلام فلسفي در ارديبهشت 1334 تا قصد مهاجرت آيت الله ‏بروجردي در مهرماه همان سال بررسي شده است. ‏

‏

‏<‏strong‏>تاثير ادبيات ايران زمين بر مجالس شبيه خواني<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: محمدحسين ناصربخت
‏400 ص، تهران: انتشارات پرسمان، 1386، چاپ اول

شبيه خواني يا چنانكه عوام آن را مي نامند تعزيه، نمايشي است كه به وسيله ايرانيان شيعه و حول محور مبارزه و ‏شهادت امام حسين (ع) در محرم سال 61 ه. ق شكل گرفت. اين نمايش كه ساخته عوام بود، بعدها مورد توجه خواص و ‏دربار نيز قرار گرفت و جايي ويژه در عرصه هنر نمايش ايران يافت. در كتاب حاضر، تاثير ادبيات ايران بر مجالس ‏شبيه خواني مورد بررسي قرار گرفته است. نويسنده با ارائه نمونه هايي از حضور مستقيم و بلا واسطه ادبيات ايران در ‏تعزيه و هم چنين تاثير غير مستقيم و غير علني آن در شكل دادن به انديشه ها، مضامين، شخصيت پردازي و ساختار ‏تعزيه، الگوهاي تكرار شونده، اعمال و رفتار قهرمانان و چگونگي رويدادها و فضا سازي را در اين نوع نمايش نشان ‏داده است. بررسي تاثير اساطير و داستان هاي ايراني بر تعزيه، ويژگي هاي اشخاص بازي و موقعيت هاي نمايشي در ‏شبيه خواني و شباهت ميان تعزيه و ادبيات مكتوب ايران، از موضوعات ديگري است كه در اين كتاب مورد برسي قرار ‏گرفته است. ‏

‏

‏<‏strong‏>تاريخ تجزيه ايران، دفتر دوم: تجزيه بحرين<‏‎/strong‏>‏

نويسنده: هوشنگ طالع
‏293 ص، لنگرود: انتشارات سمرقند، 1386، چاپ اول

اين كتاب، جلد دوم از مجموعه اي است كه نويسنده در آن به بررسي تاريخ تجزيه بخش هايي از ايران در دو قرن اخير ‏پرداخته است. اين بررسي كه شامل 9 بخش است، اختصاص به تجزيه بحرين از ايران و تحولات مربوط به آن (در ‏سال هاي 1348 و 1349 خورشيدي) دارد. عناوين مباحث كتاب عبارتنداز: «بحرين از دوران هخامنشيان تا برآمدن ‏صفويان»، «دوران صفويان: آمدن اروپايي ها به خليج فارس»، «از پيدايي نادر تا پايان كريم خان»، «بحرين در دوران ‏قاجاريان»، «اقدام ايران در جامعه ملل درباره بحرين»، «بحرين: استان چهاردهم»، «فراگشت تجزيه بحرين»، ‏‏«ايستادگي برابر تجزيه گران» و «جداسازي بحرين از ايران». كتاب با مجموعه اي از اسناد و مكاتبات مربوط به اين ‏حادثه و كتاب شناسي به پايان مي رسد. ‏