امين رئوفي‌نژاد

بسياري از روزنامه‌هاي چاپ تهران در روز شنبه، تيترهاي درشت صفحه اول خود را به موضوع گراني ‏اختصاص دادند و به خصوص خبر "انتقاد مراجع تقليد از گراني‌ها" به همراه خبر مربوط به بسته سياستي جديد ‏بانك مركزي در صدر اخبار ديروز قرار داشت. اما شايد كمتر كسي به اين نكته توجه كرد كه همه انتقادهاي ‏مطرح شده از زبان مراجع تقليد در خصوص تورم و گراني، در ديدار اعضاي حزب مؤتلفه با مراجع تقليد قم ‏مطرح شده است و در واقع مي‌توان گفت اين اعضاي حزب مؤتلفه بوده اند، كه تحت عنوان "شوراي مركزي ‏كميته امداد"، ايجاد موج جديد انتقادها از گراني‌ها را موجب شده اند.‏

تنها مؤتلفه‌اي‌ها نيستند كه اين روزها به پررنگ كردن بحث تورم و گراني در جامعه توجه نشان مي‌دهند و در آن ‏خصوص به رايزني با ديگر گروه‌هاي ذي‌نفوذ اجتماعي نزديك به خود مي‌پردازند، بلكه ديگر افراد و گروه‌هاي ‏جناح راست سنتي نيز در هفته‌هاي اخير به طور واضح چنين گرايشي را از خود نشان داده‌اند و سعي دارند دولت ‏احمدي نژاد را در خصوص مسئله تورم، در سه‌كنج پاسخگويي به افكار عمومي قرار دهند. برخي معتقدند آنها در ‏ضمن اين رفتار منتقدانه، همچنين سعي مي‌كنند خود را در موضع مدعي و نه متهم اين معضل اقتصادي و ‏اجتماعي قرار دهند تا از تبعات گسترش انتقادها در زمينه گراني، خود در امان بمانند، و تورم را تنها پاشنه آشيل ‏احمدي نژاد، و نه همه اصولگرايان، قرار دهند.‏

اما اين تمايل آشكار به برجسته‌سازي مشكل تورم، كه تا پيش از انتخابات مجلس هفتم همه طيف‌هاي جناح ‏محافظه‌كار سعي در كوچك نشان دادن آن داشتند، با واكنش‌هاي عصبي طيف حامي احمدي‌نژاد هم روبه‌رو ‏مي‌شود، به طوري كه موضوع تورم در حال ايجاد يك شكاف سياسي جديد در جناح اصولگراست.‏

‎‎انتقادهاي مراجع پس از ديدار با مؤتلفه‎‎

اعضاي حزب مؤتلفه در زماني به قم رفتند و با مراجع ديدار كردند كه احمدي‌نژاد مشغول بازديد از روستاهاي قم ‏بود. آنها همچنين سه تن از علماي قم را - به طور هدفمند از جناح هاي مختلف - انتخاب كردند تا از زبان همه آنها ‏انتقاد از دولت در خصوص گراني را در رسانه‌ها مطرح كنند: مكارم شيرازي، موسوي اردبيلي، و حتي مصباح ‏يزدي كه به عنوان پدر معنوي احمدي نژاد شناخته مي‌شود.‏

اعضاي مؤتلفه پيش از اينكه به قم بروند، با مهدوي كني هم ديدار كرده، نظر او را هم درباره گراني جويا شده و ‏در رسانه‌ها بازتاب داده بودند. او گفته بود: "نبايد فرافكني كرد و بايد مسئوليت پذيرفت"؛ همان‌طور كه علماي قم ‏نيز در همين راستا گفته بودند: "گراني احساسي و شعاري نيست، واقعيتي همه‌فهم است" (موسوي اردبيلي)؛ ‏‏"مسئولان بايد مهارت لازم براي ريشه‌كن كردن فقر را كسب كنند" (مصباح يزدي)؛ "از گوشه و كنار كشور ‏وضع گراني و تورم به ما شكايت مي‌شود" (مكارم شيرازي). ‏

‎‎هشدارهاي محافظه‌كاران درباره تورم‎‎

تا زمان برگزاري مرحله اول انتخابات مجلس هشتم، چنين به نظر مي رسيد که محافظه‌كاران کمتر علاقه‌ داشتند ‏كه در خصوص تورم صحبت كنند؛ چرا كه در اين صورت ناچار بودند به نقش دولت نهم و مجلس هفتم نيز در ‏اين خصوص اشاره كنند. اما پس از مشخص شدن تقريبي تركيب مجلس هشتم، ظاهرا تمايل بيشتري در ميان آنها ‏به چشم مي خورد که از مشكلات مردم در خصوص گراني‌هاي بي‌سابقه و قيمت‌هاي بي‌مهار سخن بگويند و دولت ‏را به مصاف پاسخگويي بكشانند.‏

از اين منظر، عجيب نيست كه "محمدرضا باهنر" با رسانه‌ها مصاحبه مي‌كند و بي‌مقدمه به سراغ موضوع تورم ‏مي‌رود از اين مي‌گويد كه: "از ابتدا هم تورم را پيش‌بيني مي‌کرديم و در اين زمينه با برخي از کارشناسان دولت ‏اختلاف مواضع داشتيم" و باز تاكيد مي‌كند كه: "به نظر مي‌رسد تورم غيرقابل تحمل شده‌است."‏

تورم تنها براي باهنر غير قابل تحمل نشده است، بلكه "مصباحي مقدم" سخنگوي جامعه روحانيت نيز در روزهاي ‏به طور مكرر به مصاحبه و انتشار مقاله و يادداشت در رسانه‌ها پرداخته تا ثابت كند كه دولت احمدي نژاد چه ‏نقشي در ايجاد تورم داشته است، حال آنكه او و ديگر نمايندگان همفكر او بارها در مجلس هفتم نسبت به اين ‏موضوع هشدار داده بودند؛ اگرچه اشاره چنداني به اين نمي‌كند كه همين مجلس دست دولت را در سياست‌هاي ‏انبساطي و افزايش نقدينگي باز گذاشت، يا با طرح تثبيت قيمت‌ها در زمان دولت خاتمي توسط همين مجلس ‏اصولگرا، شد آنچه شد. مصباحي مقدم اما حاضر مي‌شود كه حتي به انتقاد ملايم و سوپاپ‌گونه "حسين ‏شريعتمداري" از دولت نهم نيز حمله كند و او را به انكار نقش دولت احمدي نژاد در اين بحران متهم كند.‏

در اين زمينه، مي توان به انتقادهاي "دري نجف‌آبادي" و "هاشمي شاهرودي" از گسترش گراني‌ها، يا سخنان ‏همشكل امامان جمعه شهرهاي مختلف در خصوص تورم و گراني و تكرار اين عبارت كه "دولت فكري براي اين ‏مشكل بكند"، يا پيگيري در حد افشاگري "الياس نادران" و "احمد توكلي" در خصوص برداشت بدون مجوز ‏دولت نهم از حساب ذخيره ارزي نيز اشاره کرد؛ موضوعي كه افشاي آن به تنهايي مي‌تواند موضوعي براي ‏استيضاح وزيران دولت باشد، البته اگر مجلس همسو نباشد.‏

‎‎انتقادات وزير اقتصاد به رييس جمهور‏‎‎

روز شنبه، هفته نامه "شهروند امروز" مصاحبه اي جنجالي را با دانش جعفري، وزير برکنار شده اقتصاد انجام ‏داده است که وي در جريان آن، علي رغم پرهيز آشکار از وارد شدن به بحث نقد رييس جمهور، اشاراتي نيز به ‏اختلافات ديدگاه هاي خود با احمدي نژاد داشته است.‏

وي در جريان مصاحبه، در پاسخ به سوالي در مورد انحلال سازمان مديريت وبرنامه‌ريزي توسط احمدي نژاد ‏گفته: "من به اين دليل که فايده اي دراين کار نمي ديدم، با آن مخالف بودم"، هرچند بلافاصله افزوده است: ‏‏"درشرايط كنوني به اين مسايل نمي‌پردازم."‏
‏ ‏
‏ وي در پاسخ به سوالي ديگر در خصوص صحت اخبار منتشر شده در مرد سابقه استعفاي خود از وزارت اقتصاد ‏و دارايي پس از آن که رييس جمهور بدون اطلاع وي هيات مديره بيمه ايران را بركنار كرد، تصريح کرده: "بله. ‏نسبت به اين موضوع واكنش نشان دادم. درآن مقطع فكر مي‌كردم ميان من وآقاي احمدي‌نژاد اعتماد لازم وجود ‏ندارد به همين دليل استعفا دادم اما آقاي احمدي‌نژاد مخالفت كرد. درنهايت پرونده را بازگذاشتم که هرزمان موافقت ‏شد، کابينه را ترک کنم."‏
‏ ‏
خبرساز ترين نکته سخنان دانش جعفري، که در سايت هاي خبري انعکاس فراوان داشته، اشارات انتقادآميز او در ‏مورد نگرش غيرعلمي رييس جمهور به مقوله بانکداري است: "آقاي‎ ‎احمدي نژاد علاقه مند بود همه بانک هاي ‏دولتي را به قرض الحسنه تبديل‎ ‎کند. من وخيلي از صاحب نظران اقتصادي نسبت به عواقب اين طرح هشدارداديم. ‏اما‎ ‎رئيس جمهور علاقه مند است هم چنان بانک هاي بزرگ از جمله بانک ملي را به‎ ‎قرض الحسنه تبديل کند‎.‎‏"‏