کتاب روز♦ کتاب
نسرين تبريزي - پنجشنبه 29 فروردین 1387 [2008.04.17]
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود، ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند.
P.O.Box 94000 creteil cedex
France10014
خوانندگا ن روز مي توانند از طريق پنجره کتاب که در بالاي صفحه اول ديده مي شود به اطلاعات تازه در مورد کتاب ها و نشريات دسترسي پيدا کنند
<strong>جنبش يک ميليون امضاء</strong>
( روايتي از درون)
نويسنده: نوشين احمدي خراساني
252 صفحه، ناشر مولف، 2000 تومان
نوشين احمدي خراساني، چهره سرشناس زنان و حقوق بشر در ايران، کتاب تازه خود را تحت عنوان جنبش يک ميليون امضاء( روايتي از درون) در تهران منتشر کرده است.
در آغاز کتاب آمده است: "کتاب درآستانه پنجم شهريور، سالروز اعلان عمومي " کمپين يک ميليون امضاء براي تغيير قوانين تبعيض آميز منتشر شده است."
اين کمپين، پس از برپائي تجمع صلح آميز 22 خرداد 1385، به منظور پيگيري قطعنامه پاياني آن تجمع آغاز به کارکرد و سر انجام در پنج شهريور 1385 اين کار زار دسته جمعي، حرکت خود را رسما آغاز کرد: جمع آوري يک ميليون امضاء با روش "چهره به چهره"، به همراه پخش جزوه هاي آموزشي در مورد تاثير قوانين موجود، و گفت وگوي مستقيم و صميمانه بامردم.
کتاب در پنج فصل اين روند رامي کاود، به چالش هاي دروني کمپين مي پردازد و رابطه جنبش يک ميليون امضاء با احزاب سياسي وجنبش هاي اجتماعي را بررسي مي کند.
<strong>كلاغنامه: از اسطوره تا واقعيت</strong>
تاليف، ترجمه و تدوين: عباس صفاري
259 ص، تهران: انتشارات مرواريد، 1386، چاپ اول
در اين كتاب، مجموعه اي از اسطوره ها، داستان ها و حكايت ها، ترانه ها و اشعار ملل و فرهنگ هاي گوناگون درباره كلاغ گردآوري و تدوين شده است. بخش اول كتاب به اسطوره اختصاص دارد. در بخش دوم نمونه هايي از شعر كلاسيك و مدرن كه درباره كلاغ سروده شده، گردآوري گرديده است. بخش سوم شامل حكايت ها و داستان هايي از كلاغ است. تشخص اشياء و حيوانات (personification) يكي از شيوه هاي مرسوم در نگارش حكايات پندآموز و كهن بوده است. از اين ژانر، نمونه هايي از «كليله و دمنه»، «هزار و يك شب» و ادبيات فولكلوريك اقوام مختلف جهان در اين مجموعه عرضه شده است. در داستان هايي كه از نويسندگان معاصر آمده است، كلاغ حضوري متافيزيكي دارد و در مواردي كه نقش راوي را به عهده مي گيرد، به جاي مؤلف و يا يكي از شخصيت هاي داستان مي نشيند.
<strong>نگاهي تازه به تخت جمشيد</strong>
مصور، رنگي
عكاس: كريم عارفي
با همكاري كميسيون ملي يونسكو در ايران
223 ص، تهران: كميسيون ملي يونسكو در ايران، 1386، چاپ اول
اين كتاب كه حاصل تلاش هاي عكاس صاحب سبك و برجسته ايراني «كريم عارفي» است، «تخت جمشيد» را از منظري نو به خوانندگان معرفي مي كند. عكس هاي زيباي اين مجموعه كه در نوع خود كم نظير است، تصويري زيبا از عظمت و شكوه اين شاهكار بزرگ معماري دنياي قديم و بخش هاي مختلف آن در مقابل ديدگان ما قرار مي دهد. توضيحات مربوط به عكس ها، به زبان هاي فارسي، انگليسي، آلماني و فرانسه است.
<strong>متل ها، كنايه ها، اصطلاحات و شاعران</strong>
گردآوري و تاليف: حسين خديش
424 ص، شيراز: انتشارات نويد شيراز، 1386، چاپ اول
شاعران و نويسندگان ايران همواره براي پرهيز از تطويل كلام و به قول عوام «روده درازي»، از متل ها و كنايات و اصطلاحات گوناگون و گاهي عاميانه استفاده كرده اند. آنان گاه و بيگاه، عاميانه ترين، ركيك ترين و مستهجن ترين متل ها را با استادي و چيره دستي خاص، تغيير ظاهر داده و آن ها را به شكلي تراش خورده و پرداخته شده و در قالبي زيبا و ظريف در آثار خود گنجانده و به مردم زمانه و آيندگان عرضه كرده اند. در كتاب حاضر، مجموعه اي از متل ها، كنايه ها و اصطلاحات زيبا و ظريف زبان فارسي كه طي قرون و اعصار در آثار گوناگون شاعرن ايران به كار رفته، گردآوري و تدوين شده است.
<strong>زن و هويت يابي در ايران امروز</strong>
نويسنده: گيتي عزيززاده
128ص، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان، 1387، چاپ اول
اين كتاب، پايان نامه فوق ليسانس نويسنده، در رشته جامعه شناسي در دانشگاه تهران است. او در اين پژوهش به بررسي مهم ترين عوامل شكل دهنده هويت بخشي از زنان در ايران امروز پرداخته است. براي اين منظور، نويسنده سه گروه از زنان متخصص در جامعه كنوني ايران، يعني زنان وكيل، پزشك و هنرمند (بازيگر تئاتر) را مورد توجه قرار داده و ميزان برخورداري آنان از هويت مدرن را با توجه به بهره بيشتري كه اين گروه از زنان از سرمايه هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي جامعه دارند، نشان داده است. آن چه كه يكي از مهم ترين يافته هاي اين پژوهش محسوب مي شود، تعامل بين ويژگي هاي هر يك از اين مشاغل از نظر اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي و خصوصيات شخصيتي افراد و سنتز آن به شكل ويژگي هاي هويت ساز ناشي از آنها است.
<strong>تقريرات استاد بديع الزمان فروزانفر درباره تاريخ ادبيات ايران</strong>
تندنويسي، مقدمه، حواشي و فهارس: دكتر سيد محمد دبير سياقي
464 ص، تهران: انتشارات خجسته، 1386، چاپ اول
اين كتاب، تقريرات ارزشمند استاد «بديع الزمان فروزانفر» به عنوان درس «تاريخ ادبيات» در سال دوم و سوم شعبه زبان و ادبيات فارسي دانشكده ادبيات دانشگاه تهران، طي سال هاي تحصيلي 1320 تا 1321 و 1321 تا 1322 خورشيدي است. اين تقريرات كه حاصل سال ها مطالعه پردامنه و عميق و دقيق «فروزانفر» در متون ادبي، تاريخي، علمي و ديني منظوم و منثور فارسي و عربي است، به صورت درس بازگو گرديده و به وسيله «سيد محمد دبير سياقي» كه خود از استادان برجسته تاريخ و ادبيات ايران است تندنويسي شده، و اكنون پس از گذشت شصت و پنج سال، همراه با مقدمه، حواشي و فهرست هاي كامل به چاپ رسيده است.
<strong>مردم شناسي مراسم آييني: پژوهشي در مراسم نخل گرداني</strong>
تاليف: محمد حسن سعيدي
210 ص، آشتيان: دانشگاه آزاد اسلامي، 1386، چاپ اول
مراسم آييني، مراسمي است كه به باورهاي ديني يك قوم مربوط است. تمام مراسم آييني، بنيادي نمايشي دارند و به شدت نمادين هستند. در حقيقت، بسياري از باورها و اعتقادات مردم در مراسم آييني تجسم مي يابند. يكي از بارزترين و مهم ترين مراسم آييني در ميان شيعيان جهان، آيين هاي عزاداري ماه محرم است. «نخل گرداني» از جمله معروف ترين مراسم عزاداري اين ماه است كه در آن دستگاهي بزرگ و حجيم به نام «نخل» را مي آرايند و به نام تابوت امام حسين عليه السلام، در ايام محرم و به ويژه در روز عاشورا مي گردانند. اين رسم تاكنون پرسش هاي زيادي را بين پژوهشگران و مردم شناسان برانگيخته است. رسم «نخل گرداني» چه معنا و مفهومي دارد؟ آيا مي توان اين آيين را بقايايي از وقايع كهن و مصاديقي از اسطوره هاي آغازين و تكرار و تقليد رفتارهاي آييني جوامع ابتدايي دانست؟ اهميت آن چيست؟ چه كاركردهايي دارد؟ كتاب «پژوهشي در مراسم نخل گرداني» تلاش دارد در ضمن مطالعه اين مراسم در يكي از نقاط ايران، به پرسش هاي فوق و پاسخ هاي احتمالي آنها بپردازد.
<strong>آوار در آوار: بيست و هفت ماه كار و زندگي در بم</strong>
نويسنده: شهره خالقي
349 ص، كرمان: انتشارات ولي، 1386
اين كتاب، مجموعه اي از يادداشت ها و خاطرات زني فرهنگ دوست و خدمتگزار است كه از نخستين روزهاي فاجعه زلزله بم (دي ماه 1382) در جمع زلزله زدگان حضور يافت و با تلاشي قابل تقدير به آنان خدمت كرد. اين يادداشت ها و خاطرات، حاصل بيست و هفت ماه كار و زندگي نويسنده در كمپ ها و اردوگاه هاي شهر زلزله زده بم است و گوشه هايي از وضعيت غم انگيز اين شهر و زندگي مردم آن را پس از زلزله به تصوير مي كشد.
<strong>صد و يك هايكو</strong>
ترجمه: پگاه احمدي
چاپ:1386، ناشر: نشر کتاب خورشيد، قيمت: 2000 تومان
نشر كتاب خورشيد "صد و يك هايكو" از گذشته تا امروز به انتخاب جكى هاردى از هايكوسرايان متأخر را منتشر كرد. پگاه احمدى شاعر كه خود دستى در ترجمه شعر دارد، اين هايكوها را به فارسى برگردانده است.
اين كتاب با مقدمه مترجم و با طرح سؤالاتي نظير "هايكو چيست؟"، "چگونه است كه اين قالب سه سطري مي تواند شاعرانگي حيرت انگيزي در خود داشته باشد تا به همين نام در شعر معاصر جهان جا بيفتد و نمونه هايي غير ژاپني از آن سروده شود؟" آغاز مي شود.
مترجم در مقدمه خاطرنشان كرده است كه هايكوهاي اين كتاب، از كتاب "هايكو، سرايش كلاسيك و مدرن" برگرفته شده كه گزيده اي است از هايكوهاي هايكوسرايان ديروز و امروز جهان.
نسخه انگليسي اين مجموعه به انتخاب جكي هاردي كه خود نيز از هايكوسرايان متأخر است، نخستين بار در سال 2002 در چين منتشر شده است.
پگاه احمدي، مترجم اين كتاب، فعاليت حرفه اي خود در زمينه ادبيات را از سال 1373 با چاپ شعر، ترجمه و مقالات پژوهشي در ماهنامه ها و نشريات ادبي و هنري آغاز كرد. از او تاكنون سه مجموعه شعر، ترجمه گزيده اي از شعرهاي سيلويا پلات، شاعر آمريكايي و نيز منتخبي از اشعار شاعران زن ايران منتشر شده است.
<strong>پلوخورش</strong>
نويسنده: هوشنگ مرادي کرماني
چاپ چهارم: 1386، ناشر: معين، قيمت: 1500 تومان
"پلوخورش" يكى از جديدترين آثار هوشنگ مرادى كرمانى است كه چاپ اول آن مرداد ۱۳۸۶ از سوى انتشارات معين منتشر شد، و در مدت ۷ ماه يعنى تا پايان سال به چاپ چهارم رسيد. وي که آخرين اثرش "شما که غريبه نيستيد" با استقبال وسيع مخاطبان روبرو شده بود، در تازه ترين کتابش"پلو خورش"مجموعه اي از داستان هاي کوتاه خود را عرضه کرده است. اين داستانها که مثل اغلب آثار مرادي کرماني براي نوجوانان نوشته شده داستان هاي بسيار بسيار کوتاه و داستان هاي کوتاه را در بر ميگيرد. کتاب "پلو خورش"21 داستان از جديد ترين نوشته هاي مرادي کرماني را در برمي گيرد، داستانهايي که مضامين شان در عين آشنا بودن بسيار جذاب و خواندني است. براي مثال در داستان لالايي، مرادي کرماني با استفاده از تجربه سفر به استکهلم سوئد، داستان مادر ايراني را با دو بچهاش در اين شهر با استفاده از ترانهها و لالاييهاي عاميانه روايت ميکند که براي همه مخاطبان در هر سني شيرين است.
<strong>مرگ و پنگوئن</strong>
نويسنده: اندري كوركف
مترجم: شهريار وقفي پور
سال انتشار: 1386، ناشر: روزنه.
"مرگ و پنگوئن" رمانى از آندرى كوركف نويسنده اوكراينى است كه با ترجمه شهريار وقفى پور از سوى انتشارات روزنه منتشر شده است.
در اوكراين دهه نود ميلادي، فاصله زندگي تا كشته شدن به دست مافيا، يك پنگوئن است. ويكتور نويسنده جوياي نام با ميشاي پنگوئن، حيوان خانگي اش، تنها زندگي مي كند. اگرچه دوست دارد داستان بنويسد، زندگي اش از راه نوشتن آگهي ترحيم براي روزنامه ها تامين مي شود.
او دوست دارد ببيند كه نوشته هايش چاپ شوند، اما شخصيت هاي آگهي هاي ترحيم اش همچنان سخت به زندگي چسبيده اند. وقتي اولين بار روزنامه را باز مي كند و مي بيند كه نوشته اش چاپ شده، غرور او با سرعت جايش رابه وحشت مي دهد....
<strong>صد شعر از اين صد سال</strong>
گردآورنده: افشين وفايي
چاپ:1386، ناشر: انتشارات سخن
"صد شعر از اين صد سال" برگزيده اى از شعر قرن بيستم ايران به انتخاب و مقدمه محمد افشين وفايى فراهم آمده و از سوى انتشارات سخن منتشر شده است. "صد غزل"، "صد شعرنو" و "صد شعر سنتي" در قرن بيستم سرفصل هاي مجموعه سه جلدي "صد شعر از اين صد سال" را تشکيل مي دهند. اين مجموعه سه جلدي؛ گزيده سه نوع شعر از شعراي معاصر ايراني است و در حال حاضر آخرين مراحل حروفچيني را مي گذراند. در اين مجموعه كه به مناسبت يكصدسالگي شعر نو فراهم آمده، مؤلف كتاب را با شعر "ياد آر، ز شمع مرده ياد آر" علياكبر دهخدا آغاز كرده است. به نوشته كتاب، همچنين برگزيده 300 شعر برجسته و معروف قرن بيستم از 127 شاعر در اثر گنجانده شده، كه در آن كوشيده شده يك صد شعر نو ماندگار پارسي، يكصد غزل و نيز يكصد شعر در قالبهاي ديگر از جمله قصيده، قطعه، مثنوي و... كه در حافظه خوانندگان ايراني در طول سالهاي متمادي نفوذ كردهاند، جمعآوري شود.
بر اساس تقسيمبندي كتاب، در بخش شعر نو، شعرهايي از: ملكالشعرا بهار، ميرزادهي عشقي، نيما يوشيج، ابوالقاسم لاهوتي، محمدحسين شهريار، گلچين گيلاني، فريدون توللي، فريدون مشيري، هوشنگ ابتهاج و...؛ در بخش غزل، شعرهايي از: اديب نيشابوري، صفاي اصفهاني، عارف قزويني، فرخي يزدي، مسعود فرزاد، محمد رهي معيري، عماد خراساني، يدالله بهزاد كرمانشاهي، سيمين بهبهاني و...؛ و در بخش شعر سنتي، آثاري از: اديبالممالك فراهاني، عالمتاج قائممقامي (ژاله)، پروين اعتصامي، حبيب يغمايي، حسن مسرور (سخنيار)، سيدعلي مؤيد ثابتي و شاعران ديگر آورده شدهاند.
در بخش پاياني كتاب نيز علاوه بر معرفي شاعران، فهرست نام شاعران، شعرها و آغاز شعرها آمدهاند.
<strong>نشريات</strong>
<strong>ره آورد بهاري
هشتاد و دومين شماره فصلنامه ره آورد "فصلنامه آزاد انديشان ايران" ويژه بهار 1387 منتشر شد. اين نشريه که در بهار سال 1361 توسط زنده ياد حسن شهباز بنيان گذاري شد، اينک به سردبيري همسر ايشان شعله شمس منتشر مي شود. مهدي سررشته داري و دکتر ماندانا زنديان شوراي ويراستاران ره آورد هستند.
مشاورين ره آوردهم عبارتند از: دکتر ژانت آقاري، دکتر محمد توکلي طرق، دکتر جلال خالقي مطلق، دکتر همايون کاتوزيان.
اين شماره به هفت بخش تقسيم شده، و با بخش ادب، هر، دينريا و فلسفه آغاز مي شود که به مقاله هايي از پروفسور فضل الله رضا[نامه هايي از ياران نامدار ايران]، دکتر برزو نجمي[مغان چه کساني بودند]، مهدي سررشته داري[داستان کيومرث در اسطوره و در روانشناسي]، حميد حميد[بنمايه هاي تفکر زرواني در شاهنامه فردوسي]، مجيد نفيسي[اسلام و غرب: نهادوارد سعيد! نه برنارد لوئيس] و دکتر بهرام گرامي[گياهان ديگر در هزار سال شعر فارسي] اختصاص دارد.
در بخش ايران در گذرگاه تاريخ نيز مقالات آئين دانشجويان و دانشگاه تهران[دکتر محمد توکلي طرقي]، سيد حسن زاده تقي زاده، سه زندگي در يک عمر[دکتر محمد علي همايون کاتوزيان]، ملاحضاتي درباره انقلاب مروطه[احمد اشرف]، مردي براي تمام فصول[زاهدي حسين]، ساختار قدرت در جمهوري اسلامي ايران[دکتر کاظم علمداري]، گفت و گو با ايرج گرگين[ماندانا زنديان]، موسيو ژول ريشار، ريشارخان[دکتر احمد هاشميان]، داستان ملکه است و خشايارشا[دکتر ميترا مقبوله] و تاريخ پول[حسن آذين فر] به چاپ رسيده است.
بخش يادها و خاطره هاي اين شماره نيز به نوشته هايي از نصرت الله نوح درباره ژاله اصفهاني-سلطاني، شاعر هميشه مهاجر، سيري در هنر نقاشي ايران از منوچهر برومند، گفت و گوي شعله شهباز با عبدالحميد اشراق و سه جستار پيوسته درباره روحيه استبدادي ايراني از هوشنگ اسدي اختصاص يافته است.
بخش شعر و شاعران نيز با اشعاري از حسن شهباز، عالمتاج قائم مقامي(ژاله)، حسين منزوي، ميرزا آقا عسگري(ماني) و پوران فرخزاد زينت يافته است.
در بخش نقد کتاب اين شماره دکتر يار شاطر، شهرنوش پارسي پور، عزت گوشه گير، ايرج افشار، مهدي سررشته داري و شعله شهباز شش کتاب نقشه هاي عمومي ايران، صهباي خرد، خانم وزير، تعليق، جمهوري فرياد و خانواده و اعتياد را نقد و بررسي کرده اند.
اين شماره که با نامه هايي از خوانندگان و بدرود با مشاهيري که رفتند به پايان مي رسد. در بخش اخير نوشته هايي به يادبود دکتر محمد باهري، احمد شهيدي، مهران قاسمي، اکبر رادي، استاد سيد جعفر شهيدي، حميد قنبري، مارکو گريکوريان، احمد بورقاني، ژازه طباطبايي و پروفسور امنون نتسر منتشر شده است.
<strong>فصلنامه سينما و ادبيات: نيم ويژه نامه ديويد لينچ</strong>
در شماره تازه اين نشريه نيمه ويژه نامه اى تحت عنوان "ديويد لينچ و تاريخچه سينماى مستقل" آمده است. فهرست مطالب اين شماره فصلنامه سينما و ادبيات عبارت است از: پيش درآمدي بر سينما جهان به قلم همايون خسروي دهكردي، بزرگراهي كه پيدا شد / تاريخچه سينماي مستقل و زندگي ديويد لينچ به قلم همايون خسروي دهكردي، كافكاي سينما / استيون سودربرگ، زندگي و آثاربه قلم مازيار فكري ارشاد، ميلياردها جهان وجود دارد / گفت و گو با ديويد لينچ در باره فيلم امپراتوري درون با ترجمه بهروز سلطان زاده، فيلمسازي مثل ماهيگيري است /درس هاي لينچ در باره فيلمسازي ديويد لينچ با ترجمه مازيار اسلامي، سرمستي هولوگرافيك / نگاهي به فيلم جاده مالهالند به قلم رضا مولايي، جنگ هاي سياره اي / نقدي بر فيلم ديون به قلم شهريار خلفي، آنچه در زير نهفته است / يادداشتي بر فيلم مخمل آبي به قلم مسعود حقيقت ثابت و...
هم چنين اين شماره فصلنامه مطابي در زمينه ادبيات با عنوان بوطيقاي سينما- شعربه قلم احمد ميراحسان، جهان بي مرز شعر و تصاوير ثابت / نگاهي به رابطه سينما و شعربه قلم احمد طالبي نژاد، شعر و شاعر و شاعرانگي به قلم مهرزاد دانش، غزليات / چند شعر از منصور اوجي، بيضايي در التقاي نور و كلام به قلم سيمين بهبهاني ارايه شده است.
<strong>پاپريک: جشننامه محمد حقوقي</strong>
بهمناسبت 70 سالگي محمد حقوقي، از سوي فصلنامه «پاپريك» به سردبيري ناصر وحدتي در يك ويژهنامه 500 صفحه اي در بررسي زندگي و شعر اين شاعر منتشر شده است، كه بهزودي توزيع خواهد شد.
در اين جشننامه، مقالههايي از: سيمين بهبهاني، محمدعلي سپانلو، رضا براهني، مفتون اميني، جواد مجابي، باقر پرهام، محمود دولتآبادي، ابوالحسن نجفي، نجف دريابندري، ضياء موحد، محمد شمس لنگرودي، منصور اوجي، احمدرضا احمدي، رضا فرخفال، هرمز شهدادي، پوران صلحكل، يدالله رويايي و 14 نفر ديگر دربارهي حقوقي به چاپ رسيده است.
نقل خاطرات شاعران و نويسندگان از محمد حقوقي، نقد آثار و شعرهاي اين شاعر و منتقد، به همراه گفتوگوي بلند چاپنشدهاي با او و تعدادي عكس، از ديگر بخشهاي اين ويژهنامهاند.
ويژهنامههاي بعدي فصلنامه "پاپريك" در تابستان به منوچهر آتشي و در پاييز به يدالله رؤيايي اختصاص خواهند داشت.
