آرش سيگارچي

امروز در حالي مردم شهر اسلام آباد در پاكستان حركت مشعل المپيك پكن را نظاره مي كنند كه ايرانيان نيز انتظار ‏داشتند اين مشعل اينک که از خاستگاهش در باختر (يونان) به خاور (چين) مي رود، در مركز اين جاده تاريخي، يعني ‏‏"جاده ابريشم" به دست ورزشكاران ايراني نيز سپرده شود.
‏

اما گويا "نگراني" از "استفاده تبليغاتي" دولت احمدي نژاد برگزار كنندگان المپيك را از اين اقدام منصرف كرده است. ‏
مشعل المپيك که از چندي پيش در يونان روشن شده، پس از طي شهرهاي استانبول، سن پترزبورگ، ‌لندن، پاريس، ‏سانفرانسيسكو، بوينس آيرس، دارالسلام و مسقط، امروز به اسلام آباد پاكستان مي رسد. پس از آن نيز با طي طريق در ‏دهلي نو، بانكوك، كوالالامپور، جاكارتا، كانبرا، ناگانو، سئول، پيونگ يانگ، هوشي مينه، هنگ كنگ و ماكائو، نهايتا ‏به چين مي رسد تا پس از حضور در 30 استان، 15 مرداد در ورزشگاه المپيك چين مشعل اين بازيها را روشن كند. ‏در اين ميان انتظار مي رفت با توجه به اينكه كشور ايران در ميان جاده معروف و تاريخي ابريشم قرار دارد، اين ‏مشعل از ايران نيز عبور داده شود اما اينگونه نشد. در واقع در تاريخ 16 دوره اي برگزاري المپيك تا كنون هيچ دوره ‏اي مشعل اين بازي ها به ايران نيامده است. اما امسال ايران به طور رسمي تقاضا کرد که مشعل المپيک از ايران نيز ‏رد شود.در همين ارتباط "علي كفاشيان"، دبير كميته ملي المپيك به فارس گفته است كه: "مردادماه سال 86 درخواست ‏حمل مشعل المپيك پكن را به كميته برگزاري ارائه داديم."‏

در بخشي از نامه كفاشيان به "بخش روابط بين الملل و پروتكل كميته برگزاري بازي هاي المپيك چين" آمده بود:"با ‏توجه به اينكه از لحاظ روابط ديرينه ورزشي ـ فرهنگي بين ايران و چين، كشور ما كه بخش قابل توجهي از جاده ‏ابريشم كهن در آن واقع شده و يكي از عظيم ترين تمدن هاي قاره وسيع آسيا مي باشد نيز درخواست خود را براي نقش ‏فعال در اين برنامه و استقبال گرم از مشعل المپيك در ايران اعلام مي دارد. از آنجائي كه كشور ايران متأسفانه تاكنون ‏از چنين فرصتي برخوردار نبوده است، لذا مستدعي است موضوع را بررسي و نتيجه را جهت برنامه ريزي به اين ‏كميته اعلام نمايند."‏

با اين حال به گفته كفاشيان، "عليرغم پيگيري هاي كميته ملي المپيك طي تماس هاي تلفني مكرر"، با توجه به اينكه ‏برنامه ريزي حمل مشعل مستقيماً توسط كميته برگزاري بازي ها با همكاري كميته بين المللي المپيك انجام مي شود ‏نهايتاً "درخواست ايران" مورد موافقت قرار نگرفت.‏

به گفته كفاشيان "اين كميته توضيح بيشتري در اين خصوص به ما ارائه نداد، هر چند كه مجدد در نامه‌اي دليل اين امر ‏را جويا خواهيم شد."‏

‏"اصغر رحيمي"، دبير كميته تداركاتي المپيك پكن نيز گفته است :" كميته بين المللي المپيك مسير مشعل را تعيين مي ‏كند.بنابراين اينكه ايران در اين مسير وجود ندارد به خواسته ‏IOC‏ است، معمولاً كميته بين المللي المپيك مسير مشعل را ‏به شكل منطقه اي انتخاب مي كند، بر اين اساس تعدادي از كشورها هستند و برخي نيستند."
رحيمي در پاسخ به تاثير رابطه خوب چين و پاكستان در عبور مشعل گفته: "اين مسائل نيز نبايد بي تاثير باشد. به هر ‏حال تصميم نهايي را ‏IOC‏ مي گيرد. به احتمال زياد فرم درخواست از سوي ايران پرشده است؛ اما مسئولان كميته بين ‏المللي نپذيرفته اند."‏
‏
‎‎ترس از "استفاده تبليغاتي"‏‎‎

در هرحال امروز که مشعل المپيك از همسايگي ايران به سوي چين، مقصد خود حركت مي كند، برخي اظهارنظرها ‏حاكي از آن است كه ترس از "استفاده تبليغاتي" دولت احمدي نژاد موجب مخالفت از عبور اين مشعل از ايران شده ‏است. ‏

يكي از اعضاي كميته بين المللي المپيك در اين مورد به خبرگزاري رويترز گفته است: "صرفنظر از تصويري که ‏توسط رسانه‌هاي غربي از ايران ساخته شده و عبور مشعل از ايران را به يک جنجال تازه تبديل مي‌کرد، سياستمداران ‏غربي نگران استفاده تبليغاتي احتمالي دولت احمدي‌نژاد از عبور مشعل المپيک از ايران بوده‌اند."‏

سايت "شهاب نيوز" با نقل اين اظهارنظر، مي نويسد:"وي[عضو کميته بين المللي المپيک] در اين گفتگو تصريح ‏کرده است که مسئولان کميته بين‌المللي المپيک نگران سياسي شدن بيش از حد المپيک 2008 هستند و حضور مشعل ‏در ايران مي‌توانست زمينه لازم براي بهره‌برداري‌هاي تبليغاتي دولت ايران و واکنش متعاقب در ساير کشورهاي جهان ‏را ايجاد کند."‏

شهاب نيوز در تحليل خود دو دليل را براي لزوم عبور اين مشعل از ايران مطرح كرده است: "اولاً مشعل المپيک چين ‏با تصميم کميته بين‌المللي المپيک اين بار قرار است مسير باستاني جاده ابريشم را طي کند که ايران بدون شک بخش ‏انکار ناپذير اين جاده باستاني است. و ثانياً، دولت چين مخصوصاً پس از سياست «نگاه به شرق» دولت احمدي‌نژاد به ‏عنوان دوست استراتژيک ايران مطرح شده و تهران بخش مهمي از تخم مرغ‌هاي خود را در سبد پکن قرار داده است. ‏بنابر اين، انتظار مي‌رفت که ميزبان بازي‌هاي 2008 از نفوذ خود بر کميته بين‌المللي المپيک براي عبور مشعل از ‏ايران استفاده کند."‏

اما مقامات كميته بين المللي المپيك در اظهارنظرهاي متفاوت مواردي مانند "قرار نگرفتن در مسير جغرافيايي سفر ‏مشعل"، "ناتواني در تضمين امنيت" يا "مشکلات داخلي" را به عنوان علل پاسخ منفي دادن به كشورهاي متقاضي ‏مطرح كرده اند. در حاليكه به نوشته "شهاب نيوز" اين اظهارات در مورد ايران قابل توجيه نيست:" اين اظهارنظر در ‏حالي است که مشعل المپيک 2008 قرار است از جاده ابريشم عبور کند بنابر اين، استدلال قرار نگرفتن ايران در ‏مسير جغرافيايي سفر مشعل نمي‌تواند درست باشد. مشکلات امنيتي يا مسايل داخلي نيز طبيعتاً درباره ايران صدق ‏نمي‌کند چرا که مشعل المپيک 2008 از پاکستان که کشوري آشوب‌زده و درگير با افراطي‌گري مذهبي است عبور ‏خواهد کرد. حتي استدلال‌هايي نظير عدم رعايت موازين حقوق بشر نيز نمي‌توانسته دليل واقعي مخالفت با عبور مشعل ‏المپيک 2008 از ايران باشد. چرا که ميزبان اين دوره از بازي‌هاي المپيک خود يکي از بزرگترين ناقضان حقوق بشر ‏است. حتي مسايلي نظير اجباري بودن پوشش اسلامي در ايران يا ممنوعيت‌ برخي مسايل به دليل تضاد آن با قوانين ‏شرعي نيز نمي‌توانسته دليل اصلي اين مساله باشد. چرا که به رغم آنکه قوانين جمهوري اسلامي محدوديت‌هايي را ‏براي حاملان مشعل، خبرنگاران غربي و همراهان آن ايجاد مي‌کند؛ اما احترام به آداب، رسوم و قوانين محلي يک از ‏اهداف اصلي المپيک است".‏

بر اين اساس شهاب نيوز علت عدم گذر مشعل المپيك از ايران را همان نظرات مسوولان كميته المپيك مبني بر "نگراني ‏سياستمداران غربي از استفاده تبليغاتي احتمالي دولت احمدي‌نژاد از عبور مشعل المپيک" عنوان كرده است. ‏

در اين ميان شايد خواندن نظر نايب رييس كميته المپيك عمان كه ديروز مشعل در كشورش به حركت در آمد قابل توجه ‏باشد كه در توجيه قرار گرفتن نام عمان براي ميزباني از مشعل المپيك گفته است:"عمان كشوري در امنيت كامل و با ‏يك جامعه سازگار است."‏