تغيير دو وزير کليدي: کابينه اي مطيع تر
سخنگو هم از آخرين برکناري ها خبر نداشت - پنجشنبه 22 فروردین 1387 [2008.04.10]
خبری که يک هفته قبل سخنگوی دولت آن را تکذیب کرد و پخش آن را کار عوامل دشمن دانست، به حقیقت پیوست و دو تن دیگر از وزیران نام آشنا، از پست های کلیدی خود در کابینه کنار گذاشته شدند تا پس از پرويز کاظمي، ناظمي اردکاني، عليرضا اردکاني، کاظم وزيري هامانه، محمود فرشيدي، فرهاد رهبر، ابراهیم شیبانی و علی لاریجانی، دولت محمود احمدی نژاد از مصطفی پورمحمدی و دانش جعفری هم خالی شود. دو نفری که به نظر می رسید در برابر ابلاغ های رییس جمهور از خود استقلال رای اندکی نشان می دادند.
گرچه گفته شده که این دو تن با رییس جمهور به تفاهم رسیده اند که به سمت دیگری منصوب شوند، یعنی مانند فرهاد رهبر باشند که گرچه به بدترین شکل از دولت کنار گذاشته شد اما بعدا به ریاست دانشگاه تهران منصوب گشت، اما آن چه برکناري آنها را از اهميت خاص برخوردار کرده جایگاه آنان است. در واقع، همچون علی لاریجانی که همچنان نماینده ولی فقیه در شورای عالی امنيت ملی مانده، و فرهاد رهبر و مصطفی پور محمدی معاونان اسبق وزارت اطلاعات که در سال های دولت خاتمی در دفتر رهبر جمهوری اسلامی اشتغال داشتند، دانش جعفری هم به حکم رهبري عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام است.
کارشناسان مسائل سیاسی معتقدند با تغییر وزیران اقتصاد و دارائی و کشور ، از میان استخواندارها فقط محسنی اژه ای در کابینه مانده و مظاهری در بانک مرکزی و البته باقر قالیباف در شهرداری تهران که این آخری شغلی است که تصميم گیری درباره آن به عهده رییس جمهور نیست گرچه کارشکنی برای بیرون کردن وی از میدان کار وی بوده است.
مشاور بی خبر
غلامحسین الهام وزیر دادگستری و سخنگوی دولت که به نظر می رسید از مشاوران و نزدیکان معتمد رییس جمهور است، يک هفته قبل شایعه برکناری دو وزیر را رد کرده بود. ولی هم داوود دانش جعفری با گفتن سخن طعنه آمیزی که نشان داد رفتنی است و هم محمود احمدی نژاد با نوشته ای در وب لاگ خود آشکار کردند که شایعات بی ربط نبوده اند. چه رسد که ثمره هاشمی مشاور اصلی احمدی نژاد هم در پاسخ سئوال خبرنگاران گفته بود جند روز صبر کنید. اما ظاهرا غلامحسین الهام همین اندازه هم صبر نکرد.
غلامحسین الهام با اشکار شدن برکناری دو وزیر، برای توجیه بی خبری خود توضیح مفصلی به خبرنگاران داد و گفت " بنده تا روز يكشنبه از اين تغييرات اطلاعي نداشتم، هرچند خبر احتمال تغييرات در برخي سايتها از روز پنجشنبه منتشر شده بود ولي در جلسه طولاني روز پنجشنبه هيات دولت و استانداران كه از صبح تا بعداز ظهر ادامه داشت همه آقاياني كه در مورد آنها شايعه مطرح بود بطور فعال حضور داشتند ... صبح روز شنبه تلاش كردم آقاي رييسجمهور را به روال ساير روزها كه نشست خبري دارم و قبل از مصاحبه در ملاقات كوتاه خدمت ايشان ميرسم ، ملاقات كنم كه ايشان شركت در جلسه مجمع تشخيص مصلحت را در برنامه داشتند و ملاقات و گفتوگوي تلفني هم ميسر نشد، به هر صورت تغييرات تا زمان مصاحبه اينجانب قطعي نشده بود. "
خالص سازي دولت
واکنش رسانه های داخلی در برابر مهم ترین تغییرات کابینه احمدی نژاد تقریبا یکسان است چنان که سايت "تابناك" این جا به جائی را در 17 ماه باقيمانده از عمر كابينه احمدي نژاد ، گامي در جهت "خالص سازي دولت دانست.
تابتاک بدون اشاره مستقیم به دفتر رهبر جمهوری اسلامی نوشت "با وجود آنکه بسياري کابينه نهم را ضعيفترين کابينه از نظر رتبه کاري توصيف ميکردند، دانش جعفري و پورمحمدي را به نسبت مجربتر ميدانستند؛ اما قطعا نقطه مشترک اين دو تن، انتساب آنها به يکي از مراکز نظام بود که حتي پيش از وزارت، مدتها از وقتشان را در آن ميگذراندند."
روزنامه اعتماد اشاره کرده که سیر تکذیب خبر و بعدا تائید آن در دولت فعلی سابقه دارد، چنان که سال گذشته ساعاتي پيش از اعلام خبر رسمي استعفاي محمود فرشيدي از وزارت آموزش و پرورش معاون اجرايي رئيس جمهور استعفاي او را تکذيب کرد و حتی خواهان بررسی علل طرح اين مطالب شد، چرا که به نظرش مطرح کنندگان به دنبال ايجاد ناهماهنگي و ضعف در دولت بودند.
به نوشته این روزنامه خبر استعفاي علي لاريجاني که فردا اتمام سفر ولادیمبر پوتین اتفاق افتاد در حالي از سوي الشرق الاوسط منتشر شد که قائم مقام وي اين خبر را دروغ خواند که البته بعداً مورد تاييد قرار گرفت. درباره فرهاد رهبر رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزي هم رويه مشابهي روي داد و تنها چند ساعت پس از آنکه روابط عمومي اين سازمان استعفاي وي را تکذيب کرد، خبر آن تائید شد.
نکته ای که محافل سیاسی و روزنامه های تهران بدان توجه کرده اند زمان این برکناری هاست. در مورد دانش جعفری خبرگزاري فارس نوشت دانش جعفري وزير اقتصاد از همان زمان كه بحث عزل يكباره تمام اعضاي هيات مديره بيمه ايران مطرح شده بود، آمادگي خود را براي كناره گيري از اين سمت به رئيس جمهوري اعلام كرده و تصريح كرده بود تا زماني كه رئيس جمهوري به گزينه جديدي براي اين سمت برسد، در پست وزارت خواهد ماند كه ظاهرا احمدي نژاد گزينه مورد نظر و جايگزين را هم اكنون انتخاب كرده است.
رئيس جمهور 18 ارديبهشت ماه سال 86 بر اساس شتاب غیرلازمی نسبت به گزارش نسنجیده رحیمی رییس دیوان محاسبات، در نامه اي به وزير اقتصاد دستور داده بود هر چه سريع تر اعضاي هيئت مديره و مديرعامل بيمه ايران را عزل كند.
در این نامه خود به دانش جعفري دستور داده بود: بايد به فوريت كليه اعضاي هيئت مديره و مديرعامل از سمت خود بركنار و افراد جديدي جايگزين شوند. اما بررسي هاي كميسيون اقتصادي مجلس با حضور رحيمي رئيس ديوان محاسبات ومدير عامل معزول بيمه ايران، گزارش ديوان محاسبات را تاييد نكرد و آشكار شد كه تغيير برخي مديران بيمه ايران درست نبوده است. اما از همان زمان وزير امور اقتصادي كه چنين شيوه اي را در عزل ونصب مديران نمي پسنديد به رئيس جمهور اعلام كرد: تا يافتن جايگزين جديد آماده هر گونه همكاري است.
اما آخرین رویداد که به قاعده دیگر امکان همکاری ها را باقی نگذاشته اعلام تحول بزرگ اقتصادی توسط رییس جمهوری است. تحولی که گفته می شود پرداخت یارانه مستقیم به مردم [ماهی پنجاه هزارتومان کروبی] است. کاری که کارشناسان و از جمله دانش جعفری با آن موافق نبودند و نمی توانست با حضور وی در راس بزرگ ترین نهاد دولتی در رابطه با اقتصاد انجام شود. البته، برخي سايت هاي محافظه کار هم تعلل وي در اجراي دستورات رييس جمهور در سفرهاي استاني را از جمله دلايل مهم نارضايتي احمدي نژاد از وي برشمرده اند.
نارضایتی از انتخابات؟
اگرچه تعدادي از سايت هاي محافظه کار پيشتر نوشته بودند که برکناري وزير کشور از پيش در دستور کار بوده و قرار بوده زمان آن به بعد از انتخابات مجلس هشتم موکول شود، اما اجراي اين تغيير در ميانه مرحله اول و دوم انتخابات، گمانه زني هاي جديدي را برانگيخته است. به عقيده برخي کارشناسان نارضایتی از نتیجه انتخابات مجلس هشتم تنها موضوعی است که می تواند در پشت چنين تغيير شتابزده اي وجود داشته باشد. اين کارشناسان تاکيد دارند در حالی که همفکران دولتی در تبلیغات خود از موفقیت دولت می نویسند، اما دولتمردان خوب می دانند که با مجلس آینده مشکلی به شدت بدتر از مجلس فعلی خواهند داشت و این در حالی که اعتباری هم برای دولت از جهت برگزاری انتخابات سالم باقی نمانده است.
تابناك در مورد دليل بركناري وزير كشور نوشته است:"نکته درسآموز اينجاست که پورمحمدي، قائممقام اسبق وزارت اطلاعات، زماني وزارت کشور را ترک ميگويد که علاوه بر انتصاب استانداراني که بسياري از آنها را مناسب نميدانست، تن به تغييرات دستوري معاونان خود و انتصاب کساني داد که مشخص بود انتخاب او نبودند. هر چند سيد مهدي هاشمي، معاون احمدينژاد در شهرداري پس از ناکامي در کسب رأي وزارت رفاه مهمان هميشگي پورمحمدي در معاونت عمران و سازمان عريض و طويل شهرداريها بود، اين امر مانع نشد تا پورمحمدي سه انتصاب پياپي در معاونت اجتماعي داشته باشد و به ترتيب مجيدي، رحماني فضلي و ايوبي را منصوب نمايد. فرزند آيتالله جنتي گزينه معاونت سياسي پورمحمدي بود، اما در آستانه انتخابات شوراها، صلاح آن بود که ثمره هاشمي جانشين جنتي شود و وقتي مشخص شد بهتر است مرد تصميمساز دولت نهم در همان پست مشاور ارشد انجام وظيفه کند، افشار معاون سياسي وزارت کشور گرديد."
از ديگر گره گاه های وزارت پورمحمدي، معاونت امنيتي بود كه خود وی ابتدا بلنديان را که به دليل سابقه همکاري به خوبي ميشناخت، برداشت و سپس با دستور غيرمنتظره عزل فوري ذوالقدر (که خبر آن هم ابتدا توسط روابط عمومي وزارت کشور تکذيب شد) روبهرو گرديد تا سردار محتاج جانشين او شود. حتي معاونت اداري و مالي وزارت کشور نيز از اين تحولات چندباره در امان نبود.
جانشینان
روزنامه مردمسالاري پرويز داوودي معاون اول رئيس جمهوري، صادق محصولي مشاور رئيس جمهوري و محمد رضا رحيمي رئيس ديوان محاسبات محتمل ترين گزينه ها براي معرفي شدن به عنوان وزير پيشنهادي امور اقتصادي و دارايي از طرف رئيس جمهوري به مجلس هستند. در ميان گزينه هاي مذکور پرويز داوودي شانس بيشتري براي کسب راي اعتماد از مجلس دارد.
روزنامه فرهنگ آشتي از قول یک مقام آگاه در وزارت امور اقتصادى و دارايى نوشت: دانش جعفرى احتمالا به يک وزارتخانه دولتى ديگر خواهد رفت. در حال حاضر از محمد هادى زاهدى وفا به عنوان يکى از گزينه هاى جايگزينى دانش جعفرى در وزارت امور اقتصادى و دارايى نام برده مى شود. ديواندرى مديرعامل بانک ملت نيز يکى ديگر از گزينه هاى جايگزينى دانش جعفرى است که احتمال انتخاب اين گزينه ضعيف به نظر مى رسد.
رفتگان
مهمترین مسئولان و وزرایی که در دوره ریاستجمهوری احمدینژاد تاکنون استعفا کرده یا برکنار شدهاند به این شرح هستند:
علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و مذاکره کننده ارشد هستهای.
کاظم وزیری هامانه، وزیر نفت.
محمود فرشیدی، وزیر آموزش و پرورش.
فرهاد رهبر، معاون رئیسجمهوری و رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی.
محمدباقر ذوالقدر، معاون وزیرکشور در امور امنیتی.
رحمانی فضلی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی.
علیرضا طهماسبی، وزیر صنایع.
ابراهیم شیبانی، رییس کل بانک مرکزی.
محمد ناظمی اردکانی، وزیر تعاون.
پرویز کاظمی، وزیر رفاه.
وجمال کریمیراد، وزیر دادگستری (که به علت درگذشت از دولت دور ماند).
جابجايي مشاوران الهام!
اطلاع رساني الهام در مورد تغييرات كابينه موجب شده تا سايت هاي متعلق به اصولگرايان همچون فردا و تابناك انتقادات تند و تيزي را متوجه سخنگوي دولت كنند. در اين ميان سايت "عصر ايران" در مطلبي با عنوان "زمان اصلاح سیستم اطلاع رسانی دولت فرا نرسیده است؟!" ، از لزوم بركناري مشاوران الهام سخن گفته است.
در همین حال محمد تورنگ، رئیس گروه فرهنگی اجتماعی شورای عالی اطلاع رسانی دولت در وبلاگ خود با اشاره به ضعف اطلاع رساني دولت به انتشار اخبار تغییرات گذشته توسط رسانه های خارجی اشاره کرده و نوشته: "خبراستعفای آقایان لاریجانی، فرشیدی، رهبر، ذوالقدرو... نیزهمین گونه بود . ضمن اینکه طی ۳یا۴ روزآینده مردم شاهد جابجایی هادرسطح این ۴وزارتخانه خواهندبود و.....جناب دکترالهام صاف وصادق ودوست داشتنی بنظرمیرسد زمان جابجایی در زیرمجموعه شما که مشاوره های نابجای اینگونه ای میدهند فرارسیده که چه عرض کنم شاید گذشته هم باشد....!"
