گزارش♦ سينماي ايران
کامبيز رحيمي - پنجشنبه 15 فروردین 1387 [2008.04.03]
سال 1387 براي سينماي ايران با نمايش 4 فيلم ايراني آغاز شد. به همين سادگي(رضا ميرکريمي)، مجنون ليلي(قاسم جعفري)، دايره زنگي(پريسا بخت آور) و زن دوم( سيروس الوند) به عنوان فيلم هاي نوروزي سال جديد در سينماهاي تهران روي پرده رفتند. گشايش سينما آزادي که از مهم ترين اتفاقات اواخر سال 1386 بود به موفقيت تجاري اين فيلم ها کمک شاياني کرد. تا جايي که تماشاگران براي تماشاي اين فيلم ها در اين سالن صف کشيدند، اتفاقي که در چند سال اخير تبديل به روياي سينماگران شده بود.
فقط سرگرمي!
داغ ترين صحبت ميان سينماگران پس از جشنواره فيلم فجر، بحث بر سر اکران نوروزي است و اين که کدام فيلم ها ميهمانان ايام عيد سينماها خواهند بود. در چند سال اخير هم به اين خاطر که تهيه کنندگان بتوانند از خريد شب عيد مردم حداکثر استفاده را بکنند فيلم ها را کمي زودتر از عيد يعني اواسط اسفندماه روي پرده مي فرستادند. اما در سال 86 به دليل کارشکني هاي وزارت ارشاد که اصولا به رونق سينما اعتقادي ندارد فيلم ها همان اوايل عيد روي پرده رفتند. با اين توجه که ارشاد مي دانست با حواشي پيش آمده براي فيلم دايره زنگي مردم علاقه بسياري براي تماشاي آن دارند اجازه تبليغ گسترده را براي فيلم منع کرد. بنابراين دايره زنگي با محدوديت در تبليغ کار خود را آغاز کرد و آن گونه که مصطفي شايسته به يکي از سايت هاي خبري گفته بود تبليغات فيلم بعد از تعطيلات عيد به طور رسمي آغاز خواهد شد.

دايره زنگي؛ مناسبات اجتماعي در يک آپارتمان
پس از ممانعت از نمايش فيلم دايره زنگي اولين ساخته پريسا بخت آور در جشنواره فيلم فجر ، اين فيلم با حذف زماني نزديک به 30 دقيقه راهي پرده سينما ها شد. هدايت فيلم که سال گذشته در پخش سنتوري ناکام مانده بود و مي دانست مسئولين سينمايي وزارت ارشاد و شخص وزير اگر با فيلمي مخالفت کنند امکان نمايش آن به هيچ عنوان وجود ندارد، از خير نمايش اين فيلم هم گذشته بودند. اما پيگيري هاي جمال ساداتيان تهيه کننده فيلم که خود روزگاري در دفتر هاشمي رفسنجاني مشغول به کار بوده و لابي هايي که انجام داد، فيلم را با جرح و تعديل راهي پرده کرد.
بسياري از کارشناسان بر اين عقيده بودند که دايره زنگي يکي از فيلم هاي پرفروش سال خواهد بود تا جايي که حتي تهيه کننده فيلم هميشه پاي يک زن در ميان است (کمال تبريزي) به عنوان رقيب بازي را به دايره زنگي واگذار کرد و اکران فيلم را به تاخير انداخت. با اين توجه پخش نا مناسب فيلم آن را تا رده دوم جدول فروش پايين آورد. اين فيلم در تهران تا امروز مبلغي نزديک به 120 ميليون تومان فروش داشته است.
فيلم دايره زنگي به عنوان اولين تجربه سينمايي پريسا بخت آور قابل توجه است. کارگردان که پيش تر ساخت چند مجموعه تلويزيوني را در کارنامه دارد سعي داشته مهارت خود را در شيوه گزارشي ميزانسن ها و کنترل بازيگران پر تعداد فيلم به رخ بکشد. فيلمنامه اصغر فرهادي هم با نگارشي کاملا کلاسيک مسائل روز طبقه متوسط و مرفه را دستمايه قرار داده و اين امکان را به سازنده اش داده که به قشر هاي مختلف جامعه بپردازد.

مجنون ليلي؛ در جست و جوي عشق
قاسم جعفري هم همانند بخت آور سابقه مجموعه سازي براي تلويزيون را در کارنامه دارد. با اين تفاوت که بسيار سردستي کار مي کند و کارهايش در سيما اگرچه پرمخاطب بوده اند اما از منظر ارزش گذاري بسيار مبتذل به نظر مي رسند. او در فيلم قبلي اش گرگ و ميش از عنوان مجموعه هاي تلويزيوني اش براي جذب مخاطب و تبليغات استفاده کرد که چندان کارساز واقع نشد. مجنون ليلي بسيار بي سرو صدا ساخته شد و چون در راستاي حمايت ارشاد از سينماي مبتذل قرار مي گرفت بسيار بي دغدغه روي پرده رفت. محمدرضا گلزار که در اين فيلم نقشي چند دقيقه اي دارد براي بازي در فيلم دستمزدي نزديک به 60 ميليون تومان دريافت کرده است.
فيلم به روايت يک داستان در روز ولنتاين مي پردازد. اما پراکندگي قصه و شاخه شاخه شدن آن تماشاگر را کمي گيج مي کند. فيلم همچون دايره زنگي تعداد زيادي بازيگر دارد و در اين ميان حامد بهداد توانسته بازي قابل قبولي ارائه دهد. او در اين فيلم براي نخستين بار خوانندگي را هم تجربه کرده است.
مجنون ليلي در گيشه رتبه نخست فروش نوروزي را به خود اختصاص داده است و تاکنون نزديک به 200 ميليون تومان فروش داشته است.

به همين سادگي؛ روايت روزمرگي ها
تنها فيلم اين دوره که براي مخاطبان خاص سينما به نمايش در آمده به همين سادگي است. فيلمي که در جشنواره هم مورد توجه دست اندرکاران مطبوعات قرار گرفت. ميرکريمي اين بار همچون فيلم قبلي اش خيلي دور،خيلي نزديک سراغ تصوير پردازي پر پيچ و تاب نرفته و تنها به نمايش لحظات مرده زندگي يک زن بسنده کرده است.
فيلم فضايي شبيه به داستان هاي ريموند کارور دارد و مي کوشد به تنهايي هاي زني بپردازد که به دليل کم محلي هاي همسرش به ترک او فکر مي کند. ميرکريمي و همکار فيلمنامه نويسش شادمهر راستين به خوبي از پس نمايش فضاهاي تنهايي زني سنتي برآيند که با زندگي مدرن دست و پنجه نرم مي کند. دوربين ميرکريمي سعي مي کند شبه گزارشي را از زندگي اين زن ارائه نمايد.
به اين دليل که پخش فيلم را حوزه هنري برعهده دارد و اين محل در تعطيلات نوروزي است هنوز آمار دقيقي از فروش فيلم منتشر نشده است. اما با توجه به رقيبان تجاري به همين سادگي بعيد به نظر مي رسد فيلم توانسته باشد به فروش بالايي دست يابد که دور از انتظار هم نبود. حتي تبليغات اين فيلم نيز به اندازه باقي فيلم هاي به نمايش درآمده نيست و گويا پخش کننده فيلم قيد فروش فيلم را پيشا پيش زده است.

زن دوم؛ ملودرامي اشک انگيز
داستان توليد فيلم زن دوم به آنجا باز مي گردد که فرشته طائر پور تهيه کننده فيلم هاي کودکان در سينما دست به قلم برد و با همراهي مينو کريم زاده داستاني را در قالب يک رمان به نام زن دوم به نگارش در آورد. رمان چندان مورد توجه قرار نگرفت، اما طائر پور از همان روز هاي اول سوداي تبديل کردن آن را به يک نسخه سينمايي در سر مي پروراند. از همين روي خود عوامل دلخواهش را برگزيد و بعد احمد اميني را هم به عنوان کارگردان انتخاب کرد. اميني در بحث هايي که با طائر پور داشت زير باز اعمال نظر هاي او نرفت و کار را ترک گفت. انتخاب بعدي سيروس الوند بود که پس از ساختن فيلم تله به تلويزيون رفت و به کارگرداني تله فيلم هاي تلويزيوني مشغول شد.
الوند هم بنا بر سليقه خود فيلمنامه طائر پور را به ملودرامي اشک انگيز بدل کرده است و کليت کار چيزي شبيه به فيلمفارسي هاي سينماي ايران دارد. پيش از نمايش فيلم دست اندرکاران آن بسيار سعي داشتند تا فيلم را اثري فرهيخته جلوه دهند، اما نمايش فيلم واقعيت را به نمايش گذاشت. الوند بارها گفته بود که چون تماشاگر ايراني بد سليقه شده است سراغ تلويزيون رفته است. در مورد زن دوم هم گفت که اگر اين فيلم خوب بفروشد معلوم است که ذائقه تماشاگر ايراني تغيير کرده است. يعني اين فيلمساز پيش از نمايش فيلم غير مستقيم اعلام کرده بود که اگر فيلم ضعفي هم در برقراري ارتباط با مخاطب داشته باشد به کج سليقگي بيننده باز مي گردد. به هر حال اين فيلم که افتتاح کننده سينما آزادي هم بود نتوانست با فروش خوبي مواجه شود. رقمي نزديک به 70 ميليون براي اين فيلم فروش مناسبي نيست.
اما ديگران...
قرار بود که در نوروز 87 پنج فيلم به نمايش در آيد که در نهايت نيز يک گروه سينمايي قادر به انتخاب فيلم خود نشد و سينماها به 4 فيلم ايراني و دو فيلم خارجي ابناء بشر و 1408 بسنده کردند.پيش بيني مي شود فيلم مجنون ليلي در اين فصل اکران جزو پرفروش هاي سال باشد.
