چراغ راهنماي گردش به چپ در انتخابات
عيسي سحرخيز Aftab_iran@yahoo.com - چهارشنبه 14 فروردین 1387 [2008.04.02]

پيش بيني ها در مورد نحوه برگزاري انتخابات مهندسي شده مجلس هشتم مو به مو درست از كار درآمد؛ پيش از اينكه تعطيلات نوروز به سر آيد، مردم از سفرهاي بهاري بازگردند و رسانه هاي مستقل و اصلاح طلب كار خود را از سر گيرند، آب پاكي روي دست همه ريخته شد و صحت انتخابات تهران با تمام اما و اگرهاي آن تائيد شد.
نه اعتراض نمايندگان اصلاح طلب و مستقل و حتي نامزدهاي محافظه كار طرد شده ي از جانب اقتدارگرايان به نحوه ي برگزاري، نظارت و شمارش آرا اثري بخشيد، و نه اندك اهميت و ترتيب اثري به نامه ي مشترك آقايان خاتمي و كروبي و نكات مندرج در آن داده شد، تا نتايج انتخابات فرمايشي پايتخت همان كه بايد مي شد بشود؛ در قدم اول نوزده نامزد اقتدارگرا را وارد مجلس كردند تا با خيالي راحت بر صندلي هاي سبز رنگ ساختمان هرمي شكل ميدان بهارستان جا خوش كنند، و در گام دوم مهندسي انتخابات، اصلاح طلبان به دور دوم رسيده با به ظاهر بي آبرويي بيشتر، حذف شده و تتمه ي 30 كرسي تهران نهايي و تكميل شود.
گمان من اين است كه سر مهندس انتخابات وقتي پس از رد صلاحيت هاي فله اي نامزدهاي اصلاح طلب، مجوز بازگرداندن قطره چكاني آنان را صادر كرد، همانند انتخابات شوراي شهر تهران، ليست نهايي كساني را كه بايد از حوزه ي تهران، ري، شميرانات و اسلامشهر وارد مجلس هشتم شوند در جيب دو قلوي برگزار كننده انتخابات، افشار- جنتي، قرار داد.
بر اساس اين شواهد و قرائن و تحليل سياسي بود كه در همان زمان توصيه شد در حوزه ي تهران نيز همانند بسياري از حوزه هاي غيررقابتي مراكز استان و شهرهاي خاص، انتخابات پايتخت غيررقابتي اعلام شده و ليست انتخاباتي ارائه نشود. در مقابل اين پرسش كه در اين شرايط تكليف چند نامزد شاخص تائيد صلاحيت شده ها چه خواهد شد، پاسخ اين بود كه آنان يا چون دكتر عارف در اقدامي اعتراضي استعفا دهند، يا خود را به حوزه هاي كوچك تر نسبتا رقابتي واقع در شهرستان ها منتقل كنند - راهكاري كه همانند بسياري از توصيه هاي گذشته مقبول نيفتاد.
نكته طنزآميز اينكه حتي در شرايطي كه بهترين و عاقلانه ترين روش برگزيده نشد، بسياري از اصلاح طلبان و طرفدارانشان - حتي به بهاي گرو گذاردن آبروي خود- اين جمع را تنها نگذاشتند، راه تحريم را برنگزيدند، روش عدم مشاركت را در پيش نگرفتند تا به تجربه ثابت شود در انتخاباتي مهندسي شده تكليف حوزه هايي چون تهران و بسياري از كلان شهرها از پيش تعيين شده است و اگر اندك بخت و اقبالي نيز براي پيروزي وجود داشته باشد، در گرو ايجاد توان و فراهم آوردن ابزار لازم براي "صيانت از آراي مردم است، نه شركت در انتخابات در هر شرايط".
اكنون اگرچه آن توصيه ها به هيچ انگاشته شده، اما در مقابل تجربه اي گران سنگ نيز در كنارش به دست آمده است، به خصوص آنكه ديگر توصيه ي عمل نشده، بحث ضرورت نظارت جريان هاي مستقل صاحب نفوذ و مقتدر يا نظارت بين المللي بر انتخابات به منظور "صيانت از آراي مردم ايران" بوده است.
اكنون حتي اين تجربه نيز بار ديگر تكرار شده است كه اقتدارگرايان نه به افكار عمومي داخلي و بين المللي وقعي مي نهند، نه به خواسته ي قانوني و مشروع سران اصلاح طلب ارجي مي گذارند، و نه از بي آبرو شدن واهمه دارند يا هرچه بيشتر مشروعيت خود را از دست دادن اهميت چنداني مي دهند. در مقابل، آنان فارغ از اين مسائل كار خود را مي كنند؛ آنچه را كه بريده اند، به ميمنت و مباركي با الگو و مدل دلخواه خود مي دوزند و در آرامش و آسايش كامل در ميان جشن و پايكوبي به قامت ملت مي پوشانند.
تجربه ي نامه نگاري آقايان خاتمي - كروبي كه به احتمال زياد با توصيه و فشار دبيركل اعتماد ملي كه نامزدهاي حزبي مستقلش به رديف هاي انتهايي صد نفر اول تهران انتقال يافتند، صورت گرفت و برخورد دست اندركاران انتخابات، به ويژه اعضاي محترم شوراي نگهبان، با درخواست بازشماري آراي تهران و ارائه ي ليست كامپيوتري هر حوزه انتخاباتي نيز در جاي خود حائز اهميت بسيار است.
پاسخ نامه ي اين دو را نه يك مقام عاليرتبه، بلكه با روشي ويژه و ظرافتي طراحي شده يك كارمند و ماموري عادي داد تا به گونه اي خاص اعلام كنند كه آقايان خاتمي و كروبي به عنوان رهبران جريان اصلاح طلب محلي از اعراب ندارند، و روساي ستاد هاي انتخاباتي و حتي سران احزاب و گروه ها از نظر دست اندركاران انتخابات در وزارت كشور و شوراي نگهبان كاره اي نيستند، بلكه تنها نامزدهاي منفرد هستند كه رسميت دارند:
تقي آبادي بازرس ويژه شوراي نگهبان در انتخابات مجلس شوراي اسلامي در حوزه انتخابيه تهران، ري ،شميرانات و اسلامشهر در گفت و گو با خبرگزاري انحصاري انتخابات- خبرگزاري فارس- درباره تقاضاي بازشماري آراي اين حوزه مي گويد: "درخواست بازشماري آراء، حق قانوني و طبيعي كانديداها است... به دليل نظارت شوراي نگهبان و نمايندگان كانديداها بر فرآيند اخذ راي و شمارش آراء، بازشماري كل آرا صندوقهاي تهران ممكن نيست".
وي پيش از بررسي اعتراض ها و شكايت هاي واصله نظر خود را چنين بيان مي كند : "انتخابات هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي از جهت اجرا، نظارت و شمارش آرا صندوقها جزو سالمترين انتخابات ها است". در اين مصاحبه درخواست آقايان خاتمي و كروبي به صورت به شكل توهين آميز " برخي افراد و گروهها" بازتاب مي يابد و تقي آبادي در خصوص بازشماري صندوق هاي اخذ راي در حوزه ي انتخابيه ي تهران تاكيد مي كند: "بازشماري كل صندوق ها امكان پذير نيست چرا كه ناظرين شوراي نگهبان و نمايندگان كانديداها بر فرايند اخذ راي و شمارش آراء نظارت داشتند". وي حتي از همان ابتدا به كانديداها توصيه مي كند كه "به جاي تلف كردن زمان، از فرصت براي رقابت در مرحله دوم انتخابات استفاده كنند".
تنها چند روز فرصت كافي است تا روشن شود كه نتايج اين انتصابات از سوي سرمهندس انتخابات از پيش تائيد شده است. سخنگوي شوراي نگهبان در آستانه ي پايان تعطيلات و عادي شدن امور كشور و بازگشايي روزنامه ها باز در گفتوگو با خبرگزاري فارس آنچه را كه بايد بگويداعلام مي كند: "صحت انتخابات مجلس در تهران و 35 حوزه انتخابيه ديگر( به طور كامل) تائيد شده است".
عباسعلي كدخدايي با اين اقدام مهر تائيدي مي زند بر اين نظر كه "اصلاح طلبان تا زماني كه نتوانند از راي مردم صيانت كنند، بايد دغدغه ي حضور در انتخابات را در سر نداشته باشند- حتي اگر مرحله ي دوم انتخابات مجلس هشتم باشد". شايد به اين دليل است كه از چند روز پيش از اعلام رسمي تائيد انتخابات حوزه ي تهران اين زمزمه در ستادهاي انتخاباتي اصلاح طلبان پيچيده مي شود كه نامزدهاي راه يافته به مرحله ي دوم، در اقدامي اعتراضي قصد انصراف از مشاركت در انتخابات را دارند، چون معتقدند سر مهندس انتصابات تصميم نهايي خودش را گرفته و كارها را به نحو مطلوب سامان داده است.
درانتخاباتي كه نتايج "نظر سنجي" دو ماه پيش خبرگزاري فارس در مورد ميزان مشاركت مردم در انتخابات در كل كشور حتي بدون يك درصد خطا تحقق مي يابد و اعلام مي شود كه درست همان 60 درصد پيش بيني شده در انتخابات مجلس هشتم شركت كرده اند، مگر جاي اما و اگري براي از پيش مشخص بودن نمايندگاني كه بايد از پايتخت بر صندلي سبز رنگ مجلس تكيه زنند باقي مي ماند؟
انتظار اين است كه آقايان خاتمي و كروبي همانگونه كه تا اين مرحله از انتخابات نقش فعالي در سامان دادن و هدايت نامزدهاي اصلاح طلب داشته اند، در اين مرحله نيز پا پس نكشيده و اين گروه هفت هشت ده نفره را تنها نگذارند. طبيعي است در وضعيتي كه نامزدهاي اصلاح طلب راه يافته به دور دوم انتخابات در حوزه تهران قصد اعتراض و اعلام انصراف از شركت در مرحله ي بعدي را دارند، آنان نيز بايد به صورت شفاف و روشن اعلام كنند كه توصيه ي آنان به اين جمع چيزي جز گزينش اين راه نيست!
خاتمي و كروبي با اتخاذ اين روش پيام روشن خود را به جريان هاي مختلف ابلاغ خواهند كرد. آنان نه تنها به نامزدهايي كه به توصيه آنان ثبت نام كرده و رد صلاحيت شدند، نامزدهايي كه تائيد شده و از راي شان صيانت نشد، و به مردمي كه به پاي صندوق هاي راي رفتند اما مشخص نيست آرايشان چه شد، پاسخ شفاف و پيامي روشن خواهند داد، بلكه كار اصلي را نيز در مسير تداوم اصلاحات و تحقق دموكراسي و حقوق بشر انجام خواهند داد و راه آينده را مشخص خواهند كرد. آنها از هم اكنون چراغ راهنماي گردش به چپ انتخابات رياست جمهوري آينده را نيز خواهند زد. علامتي ديرهنگام، اما لازم براي هر انتخابات "آزاد، سالم و عادلانه" در ايران.
