شهرام رفيع زاده

هيات نظارت بر مطبوعات، درست يک روز پس از برگزاري انتخابات، طي اطلاعيه اي مجوز 9 هفته نامه و ‏ماهنامه را که برخي از آنان چون "دنياي تصوير" از 17 سال پيش منتشر مي شدند، "لغو" کرد.‏

در اطلاعيه "لغو امتياز 9 نشريه" که اداره کل مطبوعات وزارت ارشاد ديروز 25 اسفند در سايت رسمي خود ‏منتشر کرد تاکيد شده "که تصميم لغو امتياز اين 9 هفته نامه و ماهنامه در جلسه 20 اسفند هيات نظارت گرفته ‏شده" اما ظاهرا به دلايل انتخاباتي از اعلام رسمي آن تا قبل از برگزاري انتخابات خودداري شده است.‏

بنابر اطلاعيه اداره‌كل مطبوعات و خبرگزاريهاي داخلي، 9 نشريه شامل 3 هفته نامه "تلاش"، "بسوي افتخار" و ‏‏"نداي ايران"، 3 دو هفته نامه از جمله "دنياي تصوير"، "هاوار" و "صبح زندگي"، و 3 ماهنامه "هفت"، و ‏‏"شوكا"، و "بازنگريي" در جلسه 20 اسفند 86 از سوي هيات نظارت بر مطبوعات "لغو امتياز" شده اند. در اين ‏اطلاعيه تاکيد شده که به 13 نشريه ديگر نيز "جهت رعايت قانون مطبوعات و پايبندي به رسالت هاي مطبوعاتي" ‏تذکر داده شده است.‏

در اطلاعيه وزارت ارشاد اسلامي از نشريات توقيف شده با عنوان "نشريات عامه پسند و سينمايي" نامبرده شده، ‏تقسيم بندي اي که مبنايي حقوقي و قانوني ندارد و در قانون مطبوعات هيچ اشاره اي به آن نشده است.‏

با وجود آنکه طي دو سال اخير امتياز بيش از 63 روزنامه، هفته نامه و ماهنامه از سوي هيات نظارت بر ‏مطبوعات وزارت ارشاد لغو شده اما در اطلاعيه اخير اين هيات از "مواردي بديع" و "کلي" به عنوان علت لغو ‏امتياز اين 9 نشريه نام برده شده است.‏

‏"استفاده ابزاري از عكسهاي هنرپيشگان بخصوص هنرپيشه‌هاي فاسد خارجي، و درج جزييات زندگي مبتذل آنان" ‏به عنوان يکي از دلايل لغو امتياز اين نشريات اعلام شده و"درج مطالب خرافي"، "تبليغ خواص دارويي بدون اخذ ‏مجوز از مراجع و سازمانهاي ذيربط"، "ترويج خرافه‌گرايي"، "درج مطالب خلاف عفت عمومي" و نيز "مطالب ‏تحريك‌آميز قومي بخصوص اهانت به اقوام شريف ايراني" از جمله اتهاماتي است که در اطلاعيه معاونت ‏مطبوعاتي وزارت ارشاد اسلامي به عنوان "برخي تخلفات مطبوعاتي" اين نشريات مطرح شده است.‏

معاونت مطبوعاتي وزارت ارشاد که به نمايندگي از هيات نظارت بر مطبوعات خبر توقيف و لغو امتياز 9 نشريه ‏اخير را اعلام کرده، هم چنين خبر داده که "به تعدادي از نشريات نيز به منظور خودداري از تخلفات مذكور و ‏همچنين رعايت منافع ملي در آگهي‌هاي تبليغاتي به ويژه در حوزه‌هاي گردشگري، اقتصادي و بانكي تذكر داده ‏شده است".‏

در اين اطلاعيه ادعا شده که "گاهي بي ‌توجهي مطبوعات به اين تذكرات موجب تنزل سطح كار حرفه‌اي ‏مطبوعاتي و فريب اشخاص ناآگاه و خسارت به مردم مي شود".‏

‏<‏strong‏>آوار زلزله بر سر مطبوعات<‏‎/strong‏>‏

ساعتي پس از انتشار خبر توقيف و لغو امتياز 9 نشريه که برخي از آنان چون "دنياي تصوير" با 17 سال و ‏ماهنامه "هفت" بيش از 5 سال سابقه انتشار دارند و به عنوان نشريات تخصصي سينما و فرهنگ به شمار مي ‏روند، خبرگزاري ايسنا از "انتقاد برخي از صاحب نظران" از اقدام هيات نظارت بر مطبوعات وزارت ارشاد ‏اسلامي خبر داد.‏

علي معلم مدير مسئول "دنياي تصوير" در اين ارتباط به اين خبرگزاري گفت: "تعطيل كردن اين‎ ‎نشريه، تعطيل ‏كردن صداي سينماي ايران و از بين بردن يك نهاد فرهنگي با برجسته‌ترين‎ ‎نويسندگان سينماست". به گفته علي ‏معلم "اين مساله حتما قابليت پيگيري دارد؛و در كشوري كه قانون اساسي، هيات منصفه و‎ ‎قانون مطبوعات وجود ‏دارد كسي حق ندارد به حرمت كار فرهنگي توهين كند در حالي‌كه‎ ‎عده‌اي به جاي قانون تصميم مي‌گيرند". وي با ‏اشاره به اينکه نشريه دنياي تصوير نشريه تخصصي سينمايي است، تاکيد کرد: "كار ما نه سياسي است و نه با‎ ‎امنيت ملي كاري دارد، ما در حوزه‌ي تخصصي خود فعاليت مي‌كنيم و اين اقدام، صحبت‎ ‎مقامات كشور در حمايت ‏از كار فرهنگي را زير سوال مي‌برد".‏

به گفته مدير مسئول دنياي تصوير "لغو امتياز اين نشريات اگر از روي‎ ‎سادگي نباشد، پوست خربزه‌اي است زير ‏پاي كساني كه كار فرهنگي انجام مي‌دهند". او با اشاره به اينکه پيش از اين تذکر و حتي اخطاري در خصوص ‏مطالب منتشر شده در "دنياي تصوير دريافت نکرده" گفت: "حتي يك مغازه را هم اين طور‎ ‎تعطيل نمي‌كنند و پيش ‏از آن اخطاري مي‌دهند؛ آيا قانون اجازه داده مال كسي را كه در‎ ‎شرع مقدس اسلام به آن اهميت زيادي داده شده، ‏اين طور از بين ببرند و عده‌اي را به‎ ‎اين راحتي بيكار كنند". وي گفت: "در رسم‎ ‎قرباني كردن هم اول آب و نبات ‏به گوسفند مي‌دهند".‏

احمد طالبي نژاد مدير مسئول ماهنامه "هفت" نيز ديروز اعلام کرد: "علاوه بر لغو ناگهاني نشريه كه توهيني به‎ ‎دست‌اندركاران آن نشريه محسوب مي‌شد، توهين ديگر اين است كه هيات نظارت بر اطلاعيه‎ ‎خود به گونه‌اي ‏عنوان كرده كه گويي ما اشاعه دهنده ابتذال بوده‌ايم يا از عكس‌ها‎ ‎استفاده ابزاري كرده‌ايم؛ در حالي كه هيچ‌كدام از ‏اينها به ما مربوط نيست اما‎ ‎متاسفانه با اين خبر اين‌گونه به اذهان عمومي القا مي‌شود".‏

وي با اشاره به سابقه 5 ساله انتشار ماهنامه "هفت" گفت: "سوابق و شماره‌هاي‎ ‎قبلي نشريه موجود است؛ ما كجا ‏از عكس استفاده ابزاري كرديم يا اشاعه فحشايي از سوي‎ ‎ما اتفاق افتاده است؟ قطعا سوزش و درد اين توهين ‏بيشتر است". طالبي نژاد هم چنين گفت: "تاكنون‎ ‎هيچ‌گونه اخطاريه كتبي و شفاهي از هيات نظارت بر مطبوعات ‏دريافت نكرده‌ايم و اين‎ ‎اولين بار بود كه لغو امتياز به شكل زلزله بر ما نازل شد".‏

‏6 سال پيش از اين و در آغاز تعطيل کردن نشريات سينمايي، نشريه سينمايي گزارش فيلم با اتهاماتي مشابه ‏تعطيل شد.در آن دوره هفته نامه سينما نيز در معرض تعطيلي قرار گرفت که به دليل اجابت خواست مقامات ‏انتظامي و امنيتي در مورد سپردن سردبيري اين نشريه به افراد مورد نظر نظام امنيتي، اين اتفاق نيفتاد؛ هر چند ‏بعد از آن اين نشريه در واقع از گردونه نشريات قابل توجه سينمايي خارج شد.‏

‏<‏strong‏>بدعتي ديگر<‏‎/strong‏> ‏

مديران مسئول "دنياي تصوير" و "هفت" همچنين از دريافت اطلاعيه‌‏‎ ‎هيات نظارت بر مطبوعات در آخرين ‏ساعات كاري روز يكشنبه‎ ‎خبر داده و گفته اند كه در اين اطلاعيه تبصره‌ ماده‌ 11 قانون مطبوعات علت لغو امتياز ‏عنوان‎ ‎شده است.‏

براساس ماده 11 قانون مطبوعات "رسيدگي به درخواست صدور پروانه و تشخيص صلاحيت متقاضي و مدير ‏مسئول به عهده هيأت نظارت بر‎ ‎مطبوعات است" و در تبصره اين ماده آمده است: "در صورتي كه صاحب ‏پروانه يكي از شرأيط مقرر در ماده 9 اين قانون را فاقد شود، به تشخيص هيأت نظارت‎ ‎مقرر در‎ ‎ماده 10 و با‏‎ ‎رعايت‎ ‎تبصره هاي آن پروانه نشريه لغو مي شود".‏

با اين حساب هيات نظارت دليل خود براي لغو امتياز نشرياتي را که سال هاست به طور مرتب منتشر شده اند به ‏شکل غير مستقيم "نداشتن شرايط اخذ امتياز نشريه" اعلام کرده است. کاري که مي توان از آن به عنوان بدعتي ‏ديگر در تاريخ مطبوعات ايران نام برد.‏

کامبيز نوروزي حقوقدان و دبير كميته حقوقي انجمن صنفي‎ ‎روزنامه‌نگاران نيز روز گذشته به خبرگزاري ايسنا ‏گفت: "بخش اصلي آنچه كه در گزارش مندرج در سايت اداره كل مطبوعات‎ ‎وزارت ارشاد در مورد لغو امتياز 9 ‏نشريه ذكر شده، در حوزه و محدوده‎ ‎وظايف قانوني هيات نظارت بر مطبوعات قرار نمي‌گيرد".‏

وي آمار نشريات توقيف يا لغو امتياز شده در سال 86 از سوي هيات نظارت بر مطبوعات را بين 25 تا 30 ‏نشريه اعلام کرد و خبر لغو امتياز اين نشريات را نگران کننده توصيف کرد و گفت که لغو امتياز نشريات "باعث ‏گسترش دامنه نگراني‌هاي فعالان‎ ‎عرصه مطبوعات نسبت به آزادي و امنيت حرفه‌يي آنها مي‌شود".‏

هيات نظارت بر مطبوعات طي ماه هاي اخير علاوه بر توقيف چندين روزنامه از جمله شرق و هم ميهن، امتياز ‏روزنامه آريا را در استانه انتشار آن لغو کرد.در ميان ماهنامه ها و هفته نامه ها و روزنامه هايي که هيات نظارت ‏در ماه هاي اخير بدون حکم قضائي آنان را توقيف يا لغو امتياز کرد "ماهنامه زنان" و "ماهنامه مدرسه" نيز قرار ‏داشتند که ماهنامه زنان در 20 بهمن و ماهنامه "مدرسه" نيز در اواخر آبان سال 86 توقيف شدند.‏