قدرت همچنان در دست محافظه کاران
تحليل کريستين ساينس مانيتور از انگيزه شرکت در انتخابات - یکشنبه 26 اسفند 1386 [2008.03.16]

اسکات پيترسن
رای دهندگان ايرانی روز جمعه در حالی پای صندوق های رای حاضر شدند، که به نظر می رسد اين انتخابات به ادامه برتری محافظه کاران در مجلس جديد بيانجامد. مقامات کشور هم انتخابات را به عنوان ضربه ای بر "دشمنان" غربی تعبير می کنند.
اصلاح طلبان به خاطر نحوه برگزاری انتخابات از شانس کمی برخوردارند، حال آنکه انتظار می رود محافظه کاران وفادار به احمدی نژاد و ساير احزاب راستی، احاطه خود را بر اکثریت 290 کرسی مجلس حفظ کنند.
چند روز طول می کشد تا نتايج نهايی انتخابات مشخص شود. معذالک درخواست های مکرر برای مشارکت مردم از سوی تلويزيون دولتی و رهبران ايران، اشتياق غير معمولی را برای نمايش مردمی بدنبال داشت که پشتيبانی 44 ميليون ايرانی واجد شرايط برای شرکت در انتخابات را به نمايش بگذارد.
آيت الله علی خامنه ای- رهبر مذهبی ايران- با وجود اینکه معمولاً خود را جدا از سياسيون نگه می دارد اما دولت احمدی نژاد را مردمی ترين در قرن گذشته خوانده است. وی گفت: "برای کشور و مردم ما، اين يک لحظه و روز حياتی است. انتخابات زمانی است که سرنوشت يک ملت رقم می خورد."
فاطمه غلامپور، يکی از قضات دادگاه های جرايم کوچک و مسوول 45هزار حوزه رای گيری، با جان و دل موافق اين سخنان است.
او در حاليکه صورتش با چادری سياه قاب شده است، اماخط چشم و عينک خوش مدلی بر چهره و چندين انگشتر طلا بر انگشتانش دارد، می گويد: "هر ايرانی اين را به عنوان تکليفی برای نقش داشتن در آينده می بيند." او ادامه می دهد، کسانی که تصميم به رای ندادن می گيرند "بی اطلاع و گمراه" هستند. آنها تحت تاثير نظرات منفی ديگران هستند و از مغز خودشان استفاده نمی کنند.
اما خيلی از طرفداران اصلاح طلبی ايران روز جمعه می گفتند اصلاً دليلی برای رای دادن نمی بينند. زيرا رای های آنها نقشی در کنار گذاشتن تندروها نخواهد داشت. حدود 1700 نامزد انتخاباتی، که اکثر آنها اصلاح طلب بودند، توسط محافظه کارها رد صلاحيت شده اند و ترتيبی داده شد تا 4500 نفر باقيمانده از اعضای دو اردوگاه اصلی محافظه کار باشند.
کسانی هم که در حوزه انتخاباتی غلامپور ايستاده اند شامل نيم دو جين از مردها- که پنج نفرشان سالخورده اند و يکی جوانتر است- مشغول نوشيدن چای در زير نور آفتاب صبحگاهی اند. آنها از رای دادن خودداری می کنند و می گويند اميدشان به سياست را از دست داده اند. يکی از مردها که به طرز عصبی به اطراف نگاه می کند و نخواست نامش رابدانيم، می گويد: "همه اين حرف ها چرند است. همه دروغ است... همه به خاطر اقتصاد ضعيف و قيمت های بالا ناراحت اند."
محافظه کارها به دنبال پيروزی قاطع
انتخابات همواره در جمهوری اسلامی به عنوان يک مهره چينی حياتی محسوب شده است. محمد خاتمی، رييس جمهور پيشين، در سل های 1997 و 2001 با 80 و 67 درصد آراء به پيروزی رسيد . آن انتخابات خطی از انتظارات برای تغيير و آسانگيری سياسی و اجتماعی را ترسيم کرد که از سوی محافظه کارها زير پا گذاشته شدند.
نارضايتی گسترده از رهبران اصلاح طلب به خاطر ناتوانی در عمل به وعده هايشان- و اجازه دادن به محافظه کارها در انتخابات بعدی- موجب شد طرفداران اصلاح طلبان که اغلب از ميان جوانان بودند، به سياست پشت کنند و قهرمانان قبلی خود را تنبيه کنند.
اکنون نارضايتی عمومی از مشکلات اقتصادی و انتقادات آتشين از سياست های احمدی نژاد- حتی نزد محافظه کاران هم قطارش- همه جا را گرفته است. با اينحال، سيستم اسلامی نمی خواهد رای گيری سال 2004 تکرار شود. در آن زمان، محافظه کارها مجلس را با 51 درصد آراء از اصلاح طلب ها پس گرفتند و تنها 40 درصد واجدين رای دادن در تهران درانتخابات شرکت کردند.
محافظه کاران در انتخابات روز جمعه، شرکت در رای گيری را به عنوان يک وظيفه مذهبی مهرفی کردند. حتی بعضی ها دست به دامان رهبر انقلاب اسلامی 1979- آيت الله روح الله خمينی- شدند.
يک مقام دولتی که خود را با نام حسين کريمی معرفی نمود، گفت: "اين مهم است که خمينی گفته مجلس خانه مردم است، در راس امور است، و درباره آينده تصميم می گيرد." او در محوطه ای مشغول رای دادن است - منطقه جماران در شمال تهران- که زمانی خمينی به وعظ و سخنرانی می پرداخت. او می گويد: "مردمی که به دفاع از آرمان های امام خمينی برخواستند بايد به مجلس راه پيدا کنند. آنها بايد شجاع باشند. بايد آگاه باشند."
اما مردم اطراف او با احتياط مشغول نوشتن نام ياران خاتمی در برگه های رای بودند.
اميد رهبران اصلاح طلبی به خاتمی، رييس جمهور قبلی، و مهدی کروبی، نامزد اسبق رياست جمهوری، است. آنها خواستار مشارکت گسترده اند تا زمام مجلس را به قید و شرط به تندروها نسپارده باشند.
پيام اتحاد به غرب
در حوزه غلامپور در دزاشيب تهران، پنج مقام ناظر از سوی شورای نگهبان حضور داشتند. اين شورا به عنوان يک مرجع انتصابی، حرف آخر را در تعيين صلاحيت نامزدها می زند. دو نفر هم از سوی وزارت کشورو دو تن هم از سوی استانداری حاضر بودند اما اثری از نمايندگان احزاب به چشم نمی خورد.
هر چند بنا بر اين است که حوزه های رای گيری خالی از ابزارهای تبليغاتی باشد، زير بعضی از صندوق های رای در تهران می توان پوسترهايی را يافت که به "کميته اخلاقی" کميسيون انتخابات اختصاص داشت و شامل عکسی از احمدی نژاد و گل های قرمز بود و در آن وعده "انتظار بهاری ديگر" داده شده بود.
از سوی ديگر، ايالات متحده در هفته جاری گفت: "انتظار ناچيزی وجود دارد که مردم بتوانند عقايد خودشان را ابراز کنند."
طبعاً احمدی نژاد هم با لحن ديگری گفت: "انقلاب ما به معنای حضور مردم است." او بعد از شرکت در انتخابات گفت: "مجلس به مردم تعلق دارد و بايد بازتاب خواست آنها باشد."
البته اينطور هم نبود که هرکسی که به پای صندوق رای آمده، به اينکار اعتقادی داشته است.
يک جوان دانشجو به نام مونا و خواهر بزرگترش به نام مهراوه که کارمند وزارت نفت است، دو تا از اينها هستند. آنها در حاليکه با آرايش روشنی بر لبان و مانتوهای مد روز وارد مسجد پر زرق و برق می شدند، گفتند برای اينکه شناسنامه هايشان مهر شرکت در انتخابات بخورد اينجا آمده اند. آنها می خواستند مطمئن شوند در دانشگاه يا محل کارشان، مشکلی در آينده پيش نمی آيد.
دختر جوانتر گفت: "ما واقعاً اين (رژيم) را دوست نداريم. ما اين را قبول نداريم. اما مجبوريم رای بدهيم."
ناصر فتاحی، مهندس نفت، ديدگاه متفاوتی دارد. او می گويد رای داده تا پيام "اتحاد" را به غرب بفرستد و بگويد تحريم ها "می توانند پيشرفت ايران را کند کنند اما نمی توانند آنرا متوقف کنند."
منبع: کريستين ساينس مانيتور – 15 مارس
