‏محمود سرابي

کانون مدافعان حقوق بشر به مناسبت گراميداشت روز جهاني زن، مراسمي برگزار کرد که طي آن فعالان حقوق ‏بشري و نيز چهره هاي سياسي به سخنراني پرداختند.‏

در ابتداي اين نشست نرگس محمدي، سخنگوي كانون مدافعان حقوق بشر يكي از هنرمندان سينما و تلويزيون را ‏كه "در بسياري از فيلم‌هايش انسان‌دوستي را ترويج كرده است"، براي سخنراني دعوت كرد: فاطمه معتمدآريا.‏
معتمدآريا سخنانش را چنين آغاز كرد: "من از نسل هنرمنداني هستم كه هرچه سختي مي‌بينند، قوي‌تر و محكم‌تر ‏مي‌شوند. ما زنان روحيه سختكوشي را خود انتخاب نكرده‌ايم بلكه به واسطه چالش‌هاي متفاوتي كه در ذهن‌مان ‏بوده، مجبور شده‌ايم مقاوم‌تر شويم".‏

وي در ادامه با تاكيد بر اين جمله كه "براي من مرد و زن فرقي نمي‌كند"، گفت: "من مدافع حقوق انساني هستم اما ‏فكر مي‌كنم به عنوان يك زن مسووليت سنگين‌تري نسبت به مردها دارم‏‎.‎‏ بخشي از حقوق از دست رفته خود را ‏ناشي از بي‌زباني و بلد نبودن چگونگي گفت‌وگو مي‌دانم. وقتي بلد نيستيم حرف بزنيم، شروع به جنگيدن مي كنيم. ‏در جنگ هم نتيجه مثبتي حاصل نمي‌شود".‏‎ ‎

‎‎زنان و موانع زنان‎‎

فاطمه معتمد آريا سخنان خود را چنين پايان داد: "به دست آوردن هر موقعيتي، به ميزان تلاشي ارتباط دارد که ‏براي آن انجام مي‌شود. من با موانع زيادي در كارم رو به رو بوده ام و تلاش براي مقابله با آنها مرا مانند همه ‏افراد، ازجمله مردها مقاوم‌تر كرده است".‏

سخنران بعدي دكتر مريم رسوليان، روانپزشك و استاد دانشگاه بود.پيش از آغاز سخنراني وي، نرگس محمدي، ‏مجري مراسم ضمن اشاره به توانمندي‌هاي چشمگير زنان ايراني در عرصه هاي علمي و كاربردي، گفت: ‏‏"به‌رغم درصد قابل توجه زنان تحصيلكرده و صاحب‌صلاحيت، تنها 7/2 درصد از مديران عالي كشور را زنان ‏تشكيل مي‌دهند. در سه دهه‌اي هم كه از عمر جمهوري اسلامي مي‌گذرد، ما شاهد حضور حتي يك زن وزير در ‏كابينه نبوده‌ايم".‏‎ ‎

در ادامه مريم رسوليان كه در سال 1380 مقاله علمي خود را با عنوان "شكنجه سفيد" در مورد نگه داشتن ‏زندانيان در سلول انفرادي منتشر كرد، سخنانش را به موضوع مسووليت ناپذيري زنان اختصاص داد‎. ‎

وي از ترس و خودسانسوري به عنوان دلايلي كه باعث مي‌شود زنان با وجود داشتن توانايي از پذيرش پست‌هاي ‏مديريتي سر باز زنند ياد كرد و گفت: "در مديريت امروز به اين ترس مي‌گويند سقف شيشه‌اي؛ يعني سقفي وجود ‏دارد ولي ديده نمي‌شود".‏

سپس آذر منصوري، معاون سياسي دبيركل حزب مشاركت ايران پشت تريبون قرار گرفت تا سخنان خود را با ‏تاكيد بر لزوم انجام اقداماتي براي خاتمه دادن به نابرابري‌هاي جنسيتي آغاز كند‏‎.‎

آذر منصوري با بيان اينكه نامگذاري يك روز به نام زن باعث شده است تا احزاب سياسي و سازمان‌هاي ‏غيردولتي و بسياري از دولت‌ها مسئله زن و رسيدن به حقوق برابر را به عنوان نقطه مشترك خود قرار دهند و ‏براي رفع تبعيض‌هاي تاريخي تلاش كنند، گفت: "نحله‌هاي فكري مختلفي كه وجود دارند تلاش مي‌كنند تا اين ‏تبعيض‌ها كاهش پيدا كند تا ما در مقطعي شاهد برابري ميان زنان و مردان باشيم.ما در منطقه‌اي زندگي مي‌كنيم كه ‏يك تاريخ ديرينه از حاكميت تفكر مردسالار قرار دارد".‏

وي افزود: "ما فكر مي‌كرديم پس از وقوع انقلاب اسلامي، زمينه‌اي فراهم مي‌شود كه اين فاصله‌ها خاتمه يابد و ‏روزي شاهد اين باشيم که زن به جايگاه واقعي خود برسد، اما متاسفانه جرياني در كشور ما وجود دارد كه نه تنها ‏حقوق انساني زنان را نقض مي‌كند، بلكه حقوق انساني بسياري از گروه‌هاي ديگر همچون اقليت‌هاي قومي و ‏غيرخودي‌ها را نيز نقض مي‌كند".‏

منصوري يادآور شد: "در دو سال و چند ماه اخير با يكدست شدن حاكميت، تلاش مي‌شود تا زنان ما خانه‌نشين ‏شوند و در عرصه‌هاي سياسي، اجتماعي و فرهنگي حضور نداشته باشند".‏

منصوري براي تاييد سخنان خود به برخي عملکردها از جمله ارائه لايحه تحكيم خانواده از سوي دولت و بحث ‏سهميه جنسيتي در دانشگاه‌ها اشاره كرد و گفت: "امروز تبعيض منفي به حدي رسيده كه در متون آموزشي ابتدايي ‏اعمال نفوذ و تلاش مي‌شود كه متون آموزشي به سمتي برود كه زنان خانه‌نشين شوند؛ يعني متون آموزشي به ‏سمتي برود كه تبعيض جنسيتي شدت پيدا كند".‏

او همچنين گفت: "در روزهاي اخير برغم همه برنامه‌هاي اصلاح‌طلبان براي حضور در پارلمان و انتخابات، تيغ ‏نظارت استصوابي و برخوردهاي هيات‌هاي اجرايي موجب شد بسياري از زنان از حضور در انتخابات و رقابت ‏منع شوند‎.‎ما فكر مي‌كرديم اگر زناني كه مدافع عدالت جنسيتي هستند در مجلس حضور پيدا كنند با توجه به نقش ‏نمايندگان هم مي‌توانندعدالت جنسيتي را در قانون اساسي جريان‌سازي كنند و هم با نظارت بر دولت، حداقل ‏اثرگذاري را داشته باشند تا به اين سياستگذاري‌هايي كه صورت مي‌گيرد، خاتمه دهند".‏

‎‎حركت زنان دموكراسي خواهانه است‏‎‎

آذرمنصوري ادامه داد: "ما اعتقاد داريم حركت زنان به شدت با حركت اصلاح‌طلبانه و جنبش دموكراسي‌خواهي ‏ارتباط دارد. بنابراين، اين پيوند بايد حفظ و تقويت شود‎. ‎هرجا ميان اين زنان و جريان‌هاي اصلاح‌طلب و ‏دموكراسي‌خواه شكاف افتاده، هر دو متحمل خسارت شده و از هدف موردنظر فاصله گرفته‌اند. بنابراين با اين ‏رويكرد بايد از حداقل روزنه موجود استفاده كرد".‏‎ ‎

منصوري در ادامه با اشاره به انتخابات مجلس هشتم گفت: "در بين گزينه‌هايي كه وجود داشت، بهترين و ‏سخت‌ترين گزينه در شرايط فعلي اين است كه به‌رغم فشارها بايد پايداري‌مان را ادامه دهيم تا به هر حال مجلسي ‏داشته باشيم كه بتواند حداقل صداهاي بخشي از جامعه زنان را انعكاس دهد تا جرياني كه خواهان حذف زنان در ‏عرصه قدرت است به هدف خود نرسد"‏

پس از آذر منصوري نوبت به پروين اردلان برنده جايزه "اولاف پالمه" رسيد. او كه از فعالان كمپين يك ميليون ‏امضا است به بيان دغدغه هاي خود پرداخت و با اشاره به نداشتن يك فضاي بيروني براي برگزاري مراسم 8 ‏مارس، اين اتفاق را نشانه خوبي ندانست و گفت: "يكي از بزرگترين دستاوردهاي سال گذشته در جنبش زنان اين ‏بود كه مقاومت مدني را گسترده كرديم. ما مقاومت را در زندگي روزمره خود وارد كرديم و حالا حداقل ‏نمي‌ترسيم".‏

او با اشاره به هزينه‌هايي كه فعالان اين جنبش در طول سال گذشته از جمله بازداشت و زنداني شدن پرداخته‌اند، ‏افزود: "آن چيزي كه به ما قدرت مي‌دهد اين خودباوري است كه مي‌توانيم تغييري را ايجاد كنيم."‏

‏ اردلان با اشاره به لزوم دوام حركت زنان گفت: "جنبش زنان با مشخص شدن خواسته‌هايش و اعلام آن و هزينه ‏كردن براي آنها نشان داد مي‌تواند بر ساختار قدرت تاثيرگذار باشد".‏

‎‎مجلس آينده مجلس زنان نيست‎‎

اردلان سپس با اشاره به ردصلاحيت‌هاي صورت گرفته در جريان انتخابات مجلس هشتم تاكيد كرد: "با اين شرايط ‏مي‌توانيم بگوييم مجلس آينده براي زنان مجلس خوبي نخواهد بود؛ هر چند فكر مي‌كنم قدرت جنبش آنقدر خواهد ‏بود كه مي‌تواند در مجلس آينده هم تاثيرگذار باشد".‏

‏ او در ادامه به نقش زنان و هزينه‌هايي كه آنان در كنار مردان براي رسيدن به دموكراسي و آزادي و عدالت در ‏عرصه‌هاي مختلف زندگي پرداخته‌اند اشاره كرد و خواستار آن شد كه همسر محمدعلي عمويي، گوشه‌اي از ‏تلاش‌هايش را در دوره زندان همسرش بيان كند.‏

محمدعلي عمويي که 12 سال از زندگي مشترك خود را در زندان گذرانده است، در كارنامه سياسي خود 37 سال ‏زندان را ثبت كرده است.‏

از اين رو سخنران بعدي نسرين نافعي، همسر اين مبارز سياسي بود. ‏
نسرين نافعي با بيان اينكه هرچه بيشتر سختي بكشيم قوي‌تر مي‌شويم، گفت: "همه انسان‌ها از ظرفيت بالايي ‏برخوردارند منتها در پيچ و خم‌هاي دشوار زندگي است كه به توانمندي‌ها پي مي‌برند"‏‎.‎

نافعي در ادامه دشواري‌هايي را كه از سر گذرانده بيان كرد: "مهم‌تر از همه مسووليتي كه بود به خاطر فرزندمان ‏داشتم. چون او اين سرنوشت را براي خودش نمي‌خواست. در نتيجه در برابر او احساس مسووليت شديد مي‌كردم. ‏بنابراين با اميد به آينده و با باور به توانمندي‌هاي خودم به عنوان يك زن اين دوره را طي كردم".‏

همسر محمد علي عمويي سپس با بيان اينكه "همه زنان ما توانمندي‌هاي بالايي دارند به شرطي كه بپذيرند چيزي ‏كمتر از مردان ندارند و مهمتر از همه اينكه جنگي با مردان ندارند بلكه صحبت بر سر حقوق انساني آنهاست"، ‏گفت: "صحبت من به عنواني يك زن اينگونه نيست كه در برابر مردان وجود داريم بنابراين ما جنگي با مردان ‏نداريم‎.‎‏"‏

نافعي پرورش و تربيت فرزندان را به عنوان يكي از مهمترين مسووليت‌هاي زنان عنوان كرد و گفت: "مردان ‏باورمند به حقوق برابر، پشتيبان زنان خواهند بود"‏‎.‎

با پايان يافتن سخنان نافعي، مجري اين نشست از محمد ملكي خواست تا به عنوان آخرين سخنران اين نشست سخن ‏بگويد‎.‎

‎‎همسران فعالان سياسي مظلوم هستند‏‎‎

سپس محمد ملكي، اولين رئيس دانشگاه تهران بعد از انقلاب با طرح اين موضوع كه اگر قرار است از كسي ‏دعوت شود که در اين جمع سخن بگويد آن فرد همسر من است، گفت: "اين چه ظلمي است كه اگر ما كار سياسي ‏انجام مي‌دهيم، اگر افتخاري است همه را به دامان ما مي‌ريزند در حالي كه رنجي كه زنان ما در بيرون مي‌كشند ‏از رنجي كه ما در زندان مي‌كشيديم خيلي بيشتر بود".‏

از اين رو دكتر محمد ملكي خواستار توجه ويژه به همسر فعالان سياسي و زنداني شد كه از نظر او: " آنان واقعا ‏مظلوم هستند"‏‎.‎

با خاتمه سخنان ملكي، اين نشست پايان يافت.‏