در انتخابات شرکت کنيم يا نه؟
گزارش نشست انتخاباتي دفتر تحكيم وحدت - دوشنبه 20 اسفند 1386 [2008.03.10]
اكبر جوانمرد
سر انجام دفتر تحكيم وحدت توانست دومين نشست خود را درسال جاري در تهران تحت عنوان "دموكراسي در ايران با رويكرد انتخاباتي و يا جامعه مدني محوري" برگزار كند. در اين نشست كه برخي از چهره هاي مطرح سياسي نيز در آن حضور داشتند، انتخابات هشتم مجلس شوراي اسلامي از زواياي مختلف مورد بحث و بررسي قرار گرفت.
پيش از اين دفتر تحكيم وحدت در پي آن بود تا اين نشست را در تالار يكي از دانشگاههاي كشور برگزار كند اما هيچ دانشگاهي حاضر نشد اجازه برگزاري چنين نشستي را صادر كند.
عبدي: اصلاحات تاكتيك نداشت
عباس عبدي اولين سخنران اين نشست بود كه در تحليل خود به بازكاوي اصلاحات و علل شكست آن در ايران پرداخت. 6 سال پيش از او نيز سعيد حجاريان سخن از مرگ اصلاحات گفته بود اما اكنون عباس عبدي در پي اين بود كه بگويد چرا اصلاحات شكست خورد.
عبدي با اشاره به عوامل شكست اصلاحات در ايران گفت: "به نظر من ما بايد بطور جدي و فراگير به بررسي علل شكست اصلاحات در ايرانبردازيم و بدانيم كه اين شكست ناشي از چه عاملي بود".
به نظر عبدي اين عوامل عبارت از قصور، تقصير و يا ضرورتها هستند كه هريك مي توانستند زمينههاي شكست اصلاحات باشند.
از اين رو وي افزود: "به نظر من نميتوان گفت در شكست اصلاحات بركسي تقصيري وارد است. بلكه به نظر ميرسد در ريشهيابي علل شكست اصلاحات به اشكال در اهداف، خطا در استراتژي و يا به انتخاب نادرست تاكتيك در اصلاحات و پيشبرد آن ميرسيم. اما مشكل اصلي در انتخاب نوع تاكتيك بود".
اين فعال سياسي در ادامه ضمن تاكيد بر وجود چنين خطايي افزود: "به نظر ميرسد اين مشكل از زماني ايجاد شد كه در اصلاحات، استراتژي فراموش شد از اينرو تاكتيكهاي كج و معوجي انتخاب شد كه به هيچوجه با جامعه ايران و نيز با واقعيتهاي اصلاحات همخوان نبود. از اين رو به نظر من از حدود سال 81 به بعد ما با چنين مشكلي مواجه بوديم كه به مرور هم زمينه هاي شكست اصلاحات را بستر سازي كرديم".
پس از سخنراني عباس عبدي، تريبون آزاد دانشجويي برگزار شد و دبيران سياسي انجمن هاي اسلامي زير مجموعه دفتر تحکيم وحدت نظرات خود را در خصوص موضوعات مختلف صنفي و سياسي جاري کشور بيان کردند.
حبيب الله پيمان: بن بست سياسي را رفع كنيم
نسشت عصر دفتر تحکيم وحدت عصر نيز ادامه يافت. طبق اعلام قبلي دكتر حبيب الله پيمان دبير كل جنبش مسلمانان مبارز اولين سخنران عصر بود که پيرامون يافتن مدل كاربردي براي برون رفت از بن بست سياسي اجتماعي بوجود آمده پس از سوم تير صحبت كرد.
ديدگاه پيمان مبتني بر نوعي ريشه يابي و بنيان شناسي تاريخي بود.او دراين ارتباط گفت: "امروز سرگشتگي در همه جا احساس مي شود از اين رو بايد دنبال راهكار جديدي باشيم.از اين رو بيش از پيش نخبگان و فعالان سياسي جامعه بايد به دنبال يافتن اين راه كار باشند".
وي در ادامه ضمن اشاره به اينکه روشنفكران و نخبگان جامعه درك درستي از شرايط ايران ندارند، گفت:" جامعه سياسي ايران و نخبگان آن هرگز به دنبال يافتن مدل راهگشا و راهكار بومي و بر پايه مقتضيات بومي خودمان نبود بلكه همواره مدلهاي راهگشا را در جوامع ديگر و به ويژه در ارتباط با مدلهاي غربي جستجو مي كرد".
پيمان سپس اين مساله را از مشروطه به اين سو بررسي كرد و تمام حوادث و رخداد ها و واكنش ها در مقابل آن را تكرار قبلي برشمرد.
دبير كل جنبش مسلمانان مبارز افزود: "در غرب هرگاه جامعه با بن بستي مواجه شود متفكرين آن جامعه به چاره انديشي افتاده و از بنيان تاريخي خود و بازخواني تحولات قبلي راه هاي جديدي را جستجو مي كنند كه كنشگران سياسي و اجرايي نيز مجموع اين نتايج و كاربست آن را مورد توجه قرار مي دهند. اما در ايران همواره اشتباه بزرگي رخ داده. اين اشتباه پياده كردن مدل غربي براي تحولات و برون رفت از بن بست هاي اجتماعي و سياسي بود به همين علت هم همواره بحران ها بصورت مقطعي رفع شد نه براي هميشه".
وي سپس ساختار دولت متركز را از جمله مشكلات بزرگ در ايران برشمرد و گفت: "ما هزاران سال است كه در تاريخ خودمان با دولت متركز مواجه هستيم و اين دولت نيز موجوديت خود را بر پايه غلبه و زور تعريف كرده است".
پيمان هزاران سال حضور دولت متمركز در ايران را عامل كاهش توليد ملي و تشكيل جامعه مدني مستقل دانست و دراختيار داشتن تمام نهادهاي مذهبي از سوي دولت را از جمله مسايل بسيار مهم دانست كه به كاهش استقلال جامعه مي انجامد.
وي در بخش ديگري از سخنان خود به ارزيابي وضعيت امروز پرداخت و افزود: "اكنون به هيچ وجه نبايد از دولت غافل شويم. همچنين در همين حين بايد به تقويت جامعه مدني نيز بپردازيم. روشنفكران و فعالان سياسي بايد به مردم نشان بدهند كه منبع اصلي قدرت سياسي هستند و براي اين منظور هم بايد بين تمام نيروهاي جامعه گفت و گويي بنيادين صورت بگيرد".
حبيب الله پيمان افزود: "به نظر من يكي از عوامل تحقق اين امر توانمند كردن جامعه در عرصه توليد است به نوعي كه كم كم قدرت استقلال نيروهاي تاثير گذار و حتي كل جامعه نسبت به دولت افزايش يابد".
در ادامه اين نشست چند تن از دانشجويان سوالاتي را مطرح كردند.
پيمان در پاسخ به اين سوال كه "نظر شما در رابطه با توزيع مستقيم پول نفت چيست؟" گفت: "من موافق اين مساله نيستم. توزيع اين پول هيچ نفعي براي جامعه ندارد".
وي همچنين به سوال ديگري در مورد تفاوت آرايش با اصولگرايي گفت: "من مي گويم توزيع پول نفت بصورت مستقيم خوب نيست و بايد در اختيار شوراهايي قرار بگيرد تا بصورت كار جمعي نتيجه توليد بيشتر را مهيا كند".
وي همچنين طرح خود را تقريبا مشابه مدل هاي "كالخوز" دانست.
در ادامه اين نشست نيز در پي سوالات متعدد دانشجويان بحثي بين دكتر پيمان و دانشجويان در مورد مفهوم دولت ملت و ليبراليسم در گرفت.
پيمان در مورد اين مسايل نيز گفت: "از نظر من ما ملت داريم اما نتوانسته ايم بر اثر فشارهاي بوجود آمده جامعه مدني تشكيل دهيم".
وي در رابطه با ليبراليسم هم گفت: "من به بسياري از اصول ليبراليسم از جمله فرديت آن اعتقاد دارم اما معتقدم ايرادهاي بسياري نيز دارد".
نظريات دكتر پيمان از سوي چند تن از دانشجويان براي چند دقيقه به چالش كشيده شد از اين رو پيمان از دانشجويان دعوت كرد تا در جلسه جداگانه اي صرفا بحثي در مورد ليبراليسم انجام شود.
پس از اتمام سخنراني دكتر پيمان قسمت دوم نشست عصر آغاز شد. در اين قسمت عليرضا صرافي مدير مسوول نشريه توقيف شده "ديلماج" و فعال در زمينه حقوق اقوام، پروين اردلان از فعالان حقوق زن و عبدالرضا تاجيك روزنامه نگار حضور داشتند.
صرافي: حقوق آذري ها زير پا گذاشته شد
عليرضا صرافي سخنران اول بود كه به حقوق قوميت ها به ويژه آذري زبانان اشاره كرده و گفت: "همواره در ايران آذري ها قوي ترين جنبش هاي قومي را داشتند اما در دوره جديد اين جنبش از سال 74 آغازشد".
وي همچنين در ادامه به بررسي كنش هاي آذري زبانان اشاره كرده و گفت: "از سال 78 آذري زبانان برنامه اي را در قلعه بابك تدارك ديدند اما پس از مدتي با ممانعت روبرو شدند و اكنون نيز ديگر امكان چنين كاري وجود ندارد".
وي آذري زبانان را در ايران تحت فشار بسيار شديد خواند و تظاهرات را يكي از واكنش ها به اين فشارها برشمرد و گفت: "در سال 84 چند تظاهرات توسط آذري ها شكل گرفت و در سال 85 هم ادامه يافت كه نمونه آن در پي توهين روزنامه ايران بود كه اعتصاب سراسري را موجب شد".
وي در ادامه از جمله خواسته هاي آذري زبانان را رسميت يافتن زبان آذري در آموزش و توسعه چهار استان آذري زبان كشور دانست.
وي در پايان با اشاره به پائين بودن سرانه درآمد و سطح سواد درچهار استان آذري زبان خواستار توجه بيشتر دولت به اين مسائل شد.
تاجيك: از كدام انسداد بگوئيم
پس او عبدالرضا تاجيك روزنامه نگار و دبير سياسي روزنامه كارگزاران در مورد اطلاع رساني و اخبار دانشجويي صحبت كرد.
وي به انواع انسداد اطلاع رساني در ايران اشاره كرد و گفت: "در روزهاي اخير مي بينيم كه ضمن اينكه برخي نهادها به روزنامه ها اعلام مي كنند كه چه چيزي ننويسيد حتي اخيرا باب شده است كه توصيه مي كنند چه چيزي بنويسيد كه اين مساله خيلي مهم است".
وي افزود: "هر زمان استقلال حرفه اي روزنامه نگاران بيشتر شده و توسعه بيشتري يافته حساسيت حاكميت نسبت به روزنامه نگاران نيز بيشتر شده است".
تاجيك سپس مديران مسوول روزنامه هاي اصلاح طلب را خطاب قرار داد و گفت: "شما بايد اعلام كنيد كه همواره چه مرجعي اعلام مي كند كه فلان خبر را كار نكنيد. اما مي بينيم كه حتي اين افراد هم سكوت مي كنند.آنان بايد به اين سوال پاسخ دهند كه ايا دادستان تهران و يا معاونش از آنها خواسته بود كه نامه خانواده سه دانشجوي زنداني مبني بر شكنجه آنان را چاپ نكنند ويا خير؟"
وي سپس نوشتن اخبار در مورد بازداشت افراد قوميتي و روزنامه نگاران و دانشجويان كرد و ترك و نيز اشاره به سنديكاي شركت واحد و كمپين يك ميليون امضا را از جمله موانع و محدوديت ها در كار روزنامه نگاري دانست.
اردلان: به قدرت خودباوري برسيد
پروين اردلان از فعالان جنبش زنان و برنده جايزه اولاف پالمه كه اخيرا ممنوع الخروج شده است آخرين سخنران نشست عصر بود.
وي گفت: "شما بايد به اين نكته توجه داشته باشيد كه نكته اصلي در تحولات و جنبش هاي اجتماعي تاثير است و فقط همين مهم است. اكنون يك سال از آغاز كمپين مي گذرد و بسياري مي پرسند كه تعداد امضا ها چند تا شده است اما اين مساله ما نيست مساله ما اين است كه تاثير عميقي بر گفتمان جامعه گذاشته ايم".
وي افزود: "امروز حتي ضد زن ترين نماينده جرات نمي كند در مجلس از تعدد زوجات دفاع كند. اين دستاورد كمپين است".
اردلان افزود: "تحت تاثير همين تلاش ها بود كه مي بينيم امروز در مورد ديه و ارث تعريف هاي جديدي صورت گرفته است".
وي افزود: "اصلا لازم نيست ما حتما قدرت محور باشيم و براي تاثير گذاري به جايي برسيم كه تاثير بگذاريم و.. بلكه تنها كافي است كه به خودباوري برسيم. اكنون عصر چرخش از قدرت به جنبش است".
وي در پايان ضمن ابراز همبستگي با دانشجويان از آنان خواست تنها در گفتمان عمومي تاثير بگذارند تا بتوانند زمينه هاي تغيير را مهيا كنند.
زيدآبادي: نيروي فراگير مي خواهيم
در دومين روز نشست دفتر تحكيم وحدت نيز مناظره احمد زيدابادي و غلامحسين كرباسچي برگزار شد.
در اين مناظره زيدآبادي گفت: "به نظر ميرسد برخي كاري جز اين ندارند كه در روزهاي منتهي به انتخابات سر و صدا كنند.اين تيپ نيروها در قبال حذف اصلاحطلبان هيچ كاري نميتوانند انجام دهند از اين رو حاكميت نيز بيميل نيست به بازي دادن اين طيف در روزهاي منتهي به انتخابات بپردازد از اين جهت بحث اصلي اين است كه اصلاحطلبان بايد به نيرويي متشكل تبديل شوند".
دبيركل سازمان ادوار تحكيم وحدت ادامه داد: "ما بايد آن نيروي فراگير اصلاحطلبي را تشكيل دهيم از اين جهت به گمان من بايد مشاركت اصلاحطلبان در دولت را بازبيني كنيم. اگر هم شد براي يك دوره حضور در دولت را فراموش كنيم. چرا كه اصلاحطلبان نسبت به عقبهاي كه دارند متوهم هستند".
در پاسخ به سخنان احمد زيدآبادي، غلامحسين كرباسچي گفت: "من با بخش زيادي از گفتههاي آقاي زيدآبادي موافق هستم. اما در رابطه با عدممشاركت در دولت موافقت ندارم. بسياري معتقدند كه انتخابات برگزار ميشود و عدهاي از اصلاحطلبان كه شايد خيلي مهم نباشند به مجلس ميروند و كار مهمي هم انجام نميشود. اما من نميتوانم قبول كنم كه از اساس به انتخابات بيتوجه باشيم و كاري نكنيم".
در ادامه اين مراسم كرباسچي در پاسخ به سوال يكي از دانشجويان در مورد "ارزيابي اقليت مجلس هفتم" و اينكه اين تعداد نماينده كار در خوري در زمينه مسائل امنيتي و هستهاي انجام ندادند گفت: "نميتوان به كلي تجربه اقليت را زيرسوال برد، به هر حال همين تعداد نماينده در دوره آقاي احمدينژاد كارهايي كردهاند."
كرباسچي سپس در پاسخ به اين سوال كه چرا فكر ميكنيد حتما كانديداي اصلاحطلب معرفي كنيد در حاليكه برخي كانديداهاي مستقل تجربه موفقتري بودند، گفت: "ما بايد از افراد انتظار درست و معقولي داشته باشيم. به هر حال اين نمايندگان اقليت از آن كسي كه تهمانده ليوان آب را مينوشد كه بهتر است. ما طيفي داريم كه به قول آقاي حجاريان بينالعباسين است ".
در ادامه اين مناظره احمد زيدآبادي در پاسخ به سوالهاي مطرح شده گفت: "ما نميتوانيم هميشه مشي پراگماتيستي را در پيش بگيريم و تا آخر برويم. اين مسئله كه ميگويند همواره بايد بين بد و بدتر يكي را انتخاب كنيم ممكن است در نهايت به جايي منتهي شود كه مثلا بين دو قاتل بد و بدتر را انتخابات كنيم. تنها بحث حضور فايدهاي ندارد. چرا كه گاهي اساسا معلوم نيست جايگاه ما در اين مختصات كجاست".
در پايان نيز احمد زيدآبادي با اشاره به نقش كار دسته جمعي در امر سياسي گفت: "يك نيروي سياسي وقتي در انتخابات شركت ميكند سرمايه و حيثيتي دارد كه بايد با دستاوردهاي آن هماهنگي داشته باشد. البته درك ما از اين استدلال كه در مقابل يك امر سياسي چه چيزي به دست ميآورديم درست نيست. امروز بايد بررسي كنيم كه آنهايي كه از فعاليت سياسي در عرصه رسمي خودداري كردند به نسبت آنهايي كه ماندند چه چيز بيشتري به دست آوردند".
پس از پايان سخنراني ها ابتدا کليپي از مراسم گراميداشت روز دانشجو در دانشگاه تهران که توسط دفتر تحکيم وحدت برگزار شد، به نمايش درآمد. سپس دانشجويان حاضر در نشست با شرکت در تريبون آزاد نظرات مختلف خود را در خصوص نحوه مواجهه دفتر تحکيم و جريانات دانشجويي با انتخابات پيش روي مجلس و همچنين مسائل مختلف دانشجويي در سراسر کشور ابراز کردند. در پايان شوراي مرکزي دفتر تحکيم وحدت اعلام کرد با جمع بندي نظرات نمايندگان انجمن هاي اسلامي حاضر در اين نشست، موضع دفتر تحکيم را در خصوص انتخابات مجلس هشتم به زودي اعلام خواهد کرد.
