کتاب روز♦ کتاب
نسرين تبريزي - پنجشنبه 16 اسفند 1386 [2008.03.06]
هنر روز، در بخش کتاب مي کوشد کتاب ها و نشرياتي را که در حوزه انديشه و هنر مباحث نظري را منعکس مي کنند يا در مسائل اجتماعي و سياسي مباحثي درخور دارند، به خوانندگان خود معرفي کند. ارجحيت با کتاب هاي روز خواهد بود، ولي اين امر به معناي غفلت از آثارمنتشر شده در گذشته دور يا نزديک نيست. کتاب هاي منتشره از پديدآورندگان ايراني به زبان هاي ديگر يا ترجمه شده به اين زيان ها هم در کتاب روزجاي ويژه اي خواهند داشت. ناشران و پديد آورندگان آثار مي توانند براي معرفي يک نسخه کتاب به نشاني زير بفرستند.
P.O.Box 94000 creteil cedex
France10014
<strong>همسايگان درد</strong>
نويسنده: محمد قراگوزلو
375 ص، تهران: انتشارات نگاه، 1386، چاپ اول
در اين كتاب كه عنوان فرعي آن «درآمدي به گفتمان اجتماعي در شعر و انديشه سعدي، حافظ، فرخي يزدي، نيما، شاملو، اخوان، فروغ» است، انعكاس مسائل و مباحث اجتماعي در آثار شاعران نامبرده بررسي شده است. نويسنده نخست به شعر اجتماعي و پيشينه آن در ادبيات كلاسيك و مدرن فارسي مي پردازد. عناوين مباحث بعدي كتاب عبارتنداز: «اخلاق سياسي – اجتماعي سعدي»، «حافظ، نقد قداست قدرت زميني»، «فرخي يزدي؛ جان فداي آزادي»، «ترجمه شبانه: نگاه سياسي نيما از پنجره شب» و «صبح آمد، خروس مي خواند».
<strong>قمري غمخوار در شامگاه خزاني: هزار و يك هايكوي فارسي</strong>
شاعر: سيد علي صالحي
412 ص، تهران: انتشارات نگاه، 1386، چاپ اول
اين كتاب، مجموعه از اشعار كوتاه «سيد علي صالحي» است كه به شيوه و در قالب «هايكو» سروده شده است. او در پيشگفتارش بر اين مجموعه مي نويسد: [ همه هايكوها، يك هايكو بيش نيست و يك هايكو، روح پنهان همه هايكوها را در خود حمل مي كند... هايكو، كوتاه ترين انعكاس هستي در كلمه به شمار مي رود. اولاد آنيت محض است. شكار آن صبوري مي خواهد و نوشتن اش شتاب...] مجموعه «قمري غمخوار در شامگاه خزاني» با هايكوي زيبايي آغاز مي شود كه به تصريح شاعر، انگيزه و نقطه آغاز سرودن ساير هايكوهاي كتاب است: [كسي از اين راه عبور نخواهد كرد/جز باد/ كه او را نيز نخواهي ديد.]
<strong>تاريخ تفكر اجتماعي در اسلام (از آغاز تا دوره معاصر)</strong>
نويسنده: تقي آزاد ارمكي
595 ص، تهران: نشر علم، 1386، چاپ دوم
در اين كتاب، مهم ترين انديشه ها و نظريات متفكران مسلمان كه از قرون نخستين اسلامي تا دوره معاصر، در مورد موضوعات و مباحث اجتماعي داعيه اي داشته اند، بررسي شده است. اگر در دوره اي با تعدد اين متفكران در حوضه هاي گوناگون روبرو هستيم، نويسنده دست به گزينش زده و بر يك انديشمند كه در حوزه اي خاص از محوريت بيشتر برخوردار بوده، تاكيد كرده است. به عنوان مثال از ميان مجموعه فلاسفه اجتماعي، به بيان انديشه ها و آراي «فارابي» و «نصيرالدين طوسي» پرداخته؛ از ميان مورخان، به «يعقوبي» و«مسعودي» توجه كرده؛ و از ميان متفكران سياسي، انديشه هاي «خواجه نظام الملك» را بررسي كرده است. «جلال آل احمد»، «علي شريعتي» و «مرتضي مطهري»، از جمله متفكران معاصري هستند كه افكار و تاثيرات آنها در حوزه اجتماعي در دوران معاصر، مورد توجه قرار گرفته است. در بيان انديشه هاي هر يك از متفكران، نويسنده سعي كرده است با مراجعه اجمالي به شرايط اجتماعي و سياسي زمان و زندگي آنان، زمينه فهم درست تر انديشه هايشان را فراهم كند.
<strong>سياست نامه هاي قاجاري: رسائل سياسي</strong>
مجموعه دو جلدي
به كوشش: دكتر غلامحسين زرگري نژاد
1439 ص، جلد تهران: موسسه تحقيقات و توسعه علوم انساني، 1386، چاپ اول
در ميان نوشته هاي سياسي دوره قاجار، اندرزنامه ها از قدمت بيشتري برخوردارند و دوره حيات آنها تا عصر مشروطه نيز امتداد دارد. با اين وجود، اندرزنامه هاي سياسي، فقه حكومتي، احكام السلطانيه ها، رسايل سياسي و اجتماعي و كتابچه ها و لوايح قانوني كه اركان منابع انديشه و ميراث تفكر سياسي ايران در دوره قاجار را تشكيل مي دهند، در مقايسه به ساير آثار و مكتوبات فرهنگي اين دوره، ناشناخته ترين بخش اين منابع و ميراث به شمار مي روند. به رغم تلاش هاي تحقيقي و پژوهش هايي كه در چند دهه اخير براي معرفي و نشر تعدادي از اين ميراث صورت گرفته، هنوز شمار زيادي از آنها ناشناخته و انتشار نيافته باقي مانده اند. مجموعه حاضر شامل 23 رساله از رسايل سياسي است كه به سبك اندرزنامه و سياست نامه، از ابتداي عصر قاجار تا آستانه انقلاب مشروطيت، توسط فقها و انديشمندان آن عصر تدوين شده است. عناوين بعضي از اين رسايل عبارتنداز: «شيم عباسي/ميرزا محمد صادق مروزي»/1227 ه.ق»، «تحفه عباسي/ميرزا محمد صادق مروزي/1231 ه.ق»، «آثار عقل در سياست مدن: بخش سياست مدن تحفة الملوك/سيد جعفر بن اسحاق موسوي»، «ميزان الملوك و الطوائف و صراط المستقيم في سلوك الخلائف/سيد جعفر بن اسحاق موسوي»، «داستان سوال و جواب حكيمانه: روياي رستم الحكماء در رمضان 1244 ه.ق/محمد هاشم الحسيني الموسوي الصفوي (رستم الحكماء)»، «شمس الانوار: قانون السلطنه/رستم الحكماء»، «چهار فصل سلطاني/حاج ميرزا آقاسي/1246 ه.ق». كتاب خصايل الملوك: جهان آرا/اسدالله ابن عبدالغفار شهر خواستي مازندراني/1256 ه.ق»، «تحفة الناصريه/ابن مرحوم الحاج محمد حسين دماوندي/1264ه.ق»، «آداب ناصري/ميرزا محمد ابراهيم محلاتي (خلوتي)»، «تحفه خاقانيه/نظام العلماي تبريزي/1312 ه.ق» و...
<strong>اسناد احزاب سياسي ايران: حزب توده ايران</strong>
مجموعه 2 جلدي
به كوشش: بهروز طيراني
1434 ص، تهران: سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران، 1384، چاپ اول
اين مجموعه، شامل اسناد و مداركي از فعاليت هاي «حزب توده ايران» در دهه 1320 خورشيدي است. اين اسناد و مدارك از ميان حدود 2200 پرونده كه بيش از 20 هزار برگ سند را شامل مي شود گزينش شده و تصويرگر مواضع اين حزب در دهه بيست و فعاليت هاي آن در مناطق مختلف ايران در دوران مذكور است. در ابتداي مجموعه، اسناد كميته مركزي «حزب توده ايران» آمده است. اين اسناد گرچه ممكن است در رابطه با شهرها واستان هاي گوناگون باشد، اما به لحاظ آن كه گوياي فعاليت كميته مركزي است، به صورت جداگانه ارائه شده است. به جز اسناد كميته مركزي، اسناد ساير مناطق بر حسب تقسيم استاني است. درهر استان، ابتدا اسناد فعاليت كميته ايالتي و اسناد مركز استان و سپس اسناد شهرستان هاي آن استان، به ترتيب توالي زماني، ارائه شده است.
<strong>رويارويي با تجدد</strong>
مجموعه دو جلدي
نويسنده: عبدالله نصري
1040 ص، تهران: نشر علم، 1386، چاپ اول
محور اصلي بحث اين كتاب، نحوه مواجهه ايرانيان با عالم جديد است. نويسنده در فصل هاي مختلف كتاب نشان مي دهد كه ايرانيان چگونه با تجدد مواجه شدند و به تامل در باب برخي مفاهيم و مقولات جديد پرداختند. او نشان مي دهد كه اين تاملات نه بر اساس شناسايي دقيق غرب و دنياي جديد، بلكه از روي نياز و ناچاري بود. سپس به تلاش هاي روشنفكران ايراني براي يافتن راه چاره اي براي بدبختي ها و مصيبت هاي جامعه ايران مي پردازد؛ تلاش هايي كه حاصل آشنايي آنان با پيشرفت هاي جهان غرب بود. جلد اول اين مجموعه فاصله زماني را در بر مي گيرد كه با ورود و گسترش تجدد در ايران آغاز مي شود و با انقلاب مشروطيت پايان مي گيرد. در جلد دوم، ديدگاه هاي انديشمنداني بررسي مي شود كه از آغاز عصر پهلوي تاكنون به بحث در باب غرب و عالم تجدد پرداخته اند. «محمد علي فروغي»، «سيد فخرالدين شادمان»، «جلال آل احمد»، «مهدي بازرگان»، «علي شريعتي»، «سيد احمد فرديد»، «رضا داوري»، «سيد حسين نصر»، «داريوش شايگان» و «عبدالكريم سروش»، از جمله اين انديشمندان اند. عناوين بعضي از مباحث كتاب عبارتنداز: «اصلاحات عباس ميرزا و قائم مقام»، «اميركبير و دارالفنون»، «نقش فرنگ»، «مجد الملك و نقد جامعه»، «آخوندزاده و دين ستيزي»، «مستشار الدوله و حقوق ملت»، «ميرزا ملكم خان و انديشه قانون خواهي»، «سيد جمال الدين اسدآبادي و مسئله تجدد»، «طالبوف و انواع آزادي ها»، «آقاخان كرماني و ناسيوناليسم ايراني»، «آشنايي با فلسفه غرب»، «مقولات مدرن در رسائل قاجاري»، «شيخ و شوخ»، «مراغه اي و سياحت نامه»، «مشروطيت»، «مجلس اول»، «انديشه انهدام مشروطه»، «حوزه نجف و مشروطه» و...
<strong>كندوكاوهايي در باورها و نگرش هاي جامعه ايراني</strong>
تهيه و تدوين: مركز افكار سنجي دانشجويان ايران
813 ص، تهران: انتشارات جهاددانشگاهي، 1385، چاپ اول
اين كتاب، چكيده اي از گزارش ها و پرسش نامه هاي «مركز افكار سنجي دانشجويان ايران» يا «ايسپا»، در زمينه باورها و نگرش هاي جامعه ايران است. اين مركز كه يكي از مؤسسات تحقيقاتي در زمينه علوم اجتماعي در ايران به شمار مي رود، در فاصله ارديبهشت ماه 1380 تا آذرماه 1384 به نظر سنجي گسترده اي در زمينه باورها و نگرش هاي مردم ايران در حوزه هاي گوناگون پرداخت كه نتايج بخش هايي از آن در كتاب حاضر منتشر شده است. موضوع هاي بعضي از گزارش ها و پرسش نامه ها عبارتنداز: «بررسي رفتار انتخاباتي شهروندان تهراني در انتخابات هشتمين دوره رياست جمهوري»، «بررسي تمايل شهروندان به شركت در انتخابات شوراها»، «بررسي عدم مشاركت شهروندان تهراني در دومين دوره انتخابات شوراها»، «بررسي ميزان مشاركت شهروندان تهراني در انتخابات مجلس هفتم»، «ارزيابي ميزان مشاركت جوانان در انتخابات هفتمين دوره مجلس شوراي اسلامي»، «ارزيابي شهروندان تهراني از سياست هاي اصلاحي سيد محمد خاتمي»، «ارزيابي روزنامه نگاران از عملكرد خاتمي در دوران رياست جمهوري»، «بررسي نگرش شهروندان تهراني در خصوص روابط خارجي ايران (رابطه با آمريكا)» و «نگرش شهروندان تهراني در خصوص انرژي هسته و مسائل پيرامون آن».
<strong>"كار" و "فراغت" ايرانيان</strong>
نويسنده: حسن قاضي مرادي
194 ص، تهران: نشر اختران، 1386، چاپ اول
كار و فراغت كه عمده فعاليت هاي فكري، عملي و عاطفي انسان را در بر مي گيرند، تجلي خودشكوفايي انسان اند. فراغت هم چون كار، حوزه تحقق استعدادها و افزايش توانمندي هاي فرد است؛ به عبارتي كار و فراغت شمايل انسان اند. كتاب حاضر، شرحي است درباره چيستي و چگونگي «كار» و«فراغت» در جامعه ايران و نيز شامل اشاره هايي است به چرايي ها. در فصل اول كتاب، نويسنده با ارائه تعريفي از كار و فراغت، به معرفي زحمت و اشتغال و نيز سرگرمي خواهي به عنوان اشكال بيگانه شده آن ها مي پردازد. فصل دوم شامل دو بخش است. بخش نخست به برخي عوامل سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و نيز روان شناختي اختصاص دارد كه در كل تاريخ ايران هم چون موانعي در برانگيختن تمايل ايرانيان به كار موثر بوده اند. در اين بخش نشان داده شده است كه اين عوامل تنها در بي انگيزگي ما به كار عملي موثر نبوده اند، بلكه ما را از جسارت كردن در حوزه فكري نيز بازداشته اند. در بخش دوم اين فصل نيز برخي ويژگي ها و كاركردهاي فرهنگ سرگرمي خواهي، آن گونه كه در ميان ما بروز يافته، بررسي شده است.
<strong>مجموعه مقالات نگارگري مكتب اصفهان</strong>
224 ص، مصور، رنگي، تهران: انتشارات فرهنگستان هنر، 1385، چاپ اول
همايش «مكتب نگارگري اصفهان»، يكي از هشت همايش «گردهمايي بين المللي مكتب اصفهان» بود كه در سال 1385 در تهران و اصفهان برگزار شد. كتاب حاضر، مجموعه اي از مقالات كارشناسان و پژوهشگران ايراني درباره نقاشي مكتب اصفهان است كه در آن همايش ارائه شد. در اين مقالات، افزون بر نگرشي نو به «رضا عباسي»، آثار برخي از ديگر چهره هاي مكتب اصفهان، با ديدي تاريخي – تحليلي بررسي شده است. عناوين مقالات كتاب و نويسندگان آنها عبارتنداز: «رضا عباسي: نقاش توجيه گر چهره زمان/حبيب الله آيت اللهي»، «مفهوم فضاي اتميستي در آثار رضا عباسي/مهرداد احمديان»، «رضا عباسي/عبادالله بهاري»، «دوران شناسي آثار طراحي و نقاشي رضا عباسي/اصغر جواني»، «علي قلي بيك حبابدار- كتابدار/يعقوب آژند»، «معين مصور و مكتب اصفهان/مهدي حسيني» و «مولانا جلال الدين ميرك اصفهاني: هنرمند بهزاد دست/محمد مهدي هراتي».
<strong>از ماشين دودي ناصرالدين شاه تا بنز الگانس<strong>
نويسنده: خسرو معتضد
648 ص، تهران: انتشارات البرز، 1386، چاپ اول
اين كتاب، تاريخچه ورود اتومبيل و رواج آن در ايران است. نويسنده پس از اشاره اي كوتاه به ساخت و استفاده از اتوموبيل در كشورهاي غربي، به ورود نخستين اتوموبيل ها به ايران در اواخر عصر قاجار مي پردازد و گزارشي مصور از نخستين اتوموبيل هاي پايتخت و سپس رواج اتومبيل در ايران در اختيار خوانندگان قرار مي دهد. عناوين بعضي از مباحث كتاب عبارتنداز: «از تخت روان تا واگن هاي بلژيكي»، «درشكه و كالسكه در دربار ايران»، «آرزوي ماشين دودي»، «ماشين دودي زيارتي»، «شاه مي ترسيد سوار ترن شود»، «زماني كه اولين اتوموبيل وارد ايران شد»، «اتوموبيل در دهه 1290 ه. ش»، «اتومبيل سواري مليجك»، «جنگ اول و ازدياد اتوموبيل در ايران»، «اولين خودروهاي قسطي»، «جاده هاي ايران زير تخماق لاستيك اتومويل هاي فرنگي» و «آغاز سيل واردات به سوي ايران».
<strong>کافکا در ساحل</strong>
نويسنده : هاروکي موراکامي
مترجم: گيتا گرکاني
ناشر: کاروان، نوبت چاپ: چاپ اول- 1386، قيمت : 100,000 ريال
کافکا در ساحل، اولين رماني است که از هاروکي موراکامي، نويسنده ژاپني، در ايران ترجمه و منتشر مي شود. چندي پيش نيز مجموعه اي از داستان هاي کوتاه اين نويسنده با عنوان «کجا ممکن است پيدايش کنم» با ترجمه بزرگمهر شرف الدين توسط نشر چشمه ترجمه و منتشر شد.
«کافکا در ساحل » دو شخصيت محوري و خاص دارد که در طول داستان خواننده را با خودشان همراه مي کنند؛ يکي کافکا تامورا، نوجوان 15 ساله اي که از خانه فرار کرده است، به اين اميد که از سرنوشت اديپ گونه اي که پدرش باي او پيش بيني کرده اس رهايي پيدا کند و ديگري ناکاتا، پيرمردي ساده و دوست داشتني که، به دنبال حادثه اي که در 9 سالگي برايش به شکل مرموزي اتفاق افتاده قدرت حافظه و توان درک و يادگيري مفاهيم ساده و ابتدايي زندگي را از دست داده است و در عوض اين هنر را پيدا کرده است که با گربه ها حرف بزند و از همين طريق گربه هاي مردم را که گم شده اند برايشان پيدا مي کند. ولي ناگهان در گير ماجرايي مي شود و سکون و آرامش زندگي اش بر هم مي خورد. او هم براي يافتن چيزي که خودش هم نمي داتند چيست و کجاست راهي سفري نامعلوم مي شود و... در اين سير و سلوک ذهني و واقعي که کافکا و ناکاتا به آن دست مي زنند، شخصيت هايي فرعي با ماجراهايي در هم پيچيده به آنها مي پيوندند. شايد بتوان« کافکا در ساحل» را به نوعي نمايانگر اوج تخيل نويسنده اي دانست که مرزهاي خيال و واقعيت را از ميان برداشته است.
هاروکي موراکامي، نويسنده برجسته ژاپني، در سال 1949 در کيوتو به دنيا آمده و در نزديکي توکيو زندگي ميکند. آثار او به سي و چهار زبان ترجمه شده است. در ميان جوايز بيشماري که دريافت کرده، بايد از جايزهي ادبي بسيار با ارزش يوميوري نام برد که اخيراً نصيب او شده و برندگان پيشين آن افرادي چون يوکيو ميشيما، کنزابورو و اوئه و کوبو آبه بودهاند.
<strong>زندگي مطابق خواسته تو پيش مي رود</strong>
نويسنده: اميرحسين خورشيدفر
ناشر: مرکز، نوبت چاپ: چاپ اول- 1385، قيمت: 24000 ريال
زندگي مطابق خواسته ي تو پيش مي رود، اولين مجموعه داستان اميرحسين خورشيدفراست که امسال نامزد جوايز ادبي متعددي شد و توانست دو جايزه ي مهم مهرگان و نيز جايزه نويسندگان و منتقدان مطبوعات ايران را ازآن خود کند. اين مجموعه در جايزههاي گام اول، روزي روزگاري (به صورت مشترک) و بنيادگلشيري (بخش مجموعه داستان اول) نيز به عنوان بهترين مجموعه داستان سال ۱۳۸۵ برگزيده شد.
زبان در داستانهاي اين مجموعه با حفظ سادگي در عين حال از ظرافت هاي قابل توجهي برخوردار است که در توصيف شرايط و جريانات جاري در مناسبات روزمره زندگي به خوبي در اختيار نويسنده قرار گرفته است. شخصيت هاي اين مجموعه داستان نيز غالبا از ميان طبقه متوسط جامعه انتخاب شده اند. آدم هايي که انگار به جبران بهاي کمي که جامعه به آن ها مي دهد، زياد حرف مي زنند. خورشيدفر با تکيه بر همين ويژگي موفق به خلق فضايي شده است که براي مخاطب امروزي به راحتي قابل پذيرش است. از جمله يکي از داستان هاي خوب اين مجموعه داستان "يک تکه ابر واقعي" است؛ روايت شخصيتي که صداي خودش را هم نمي تواند تحمل کند ولي مرتب حرف مي زند بدون اينکه هدف خاصي را در بين گفته هاي بي پايانش دنبال کند. همين مساله اين داستان را جذاب مي کند. مخاطب از اين دسته آدم ها در اطراف خود، زياد مي بيند. نوع نگاه نويسنده در كنكاش جهان پيرامون خود و قدرت تجزيه و تحليل تيزهوشانه مناسبات اجتماعي و گنجاندن آنها در بسترهاي داستاني مناسب، از ويژگيهاي مجموعه ياد شده است. داستان هايي شهري که در آنها، خورشيد فر در يستر فضاهايي کاملا ايراني، به پرداخت شخصيت ها و اتفاقات خانواده مي پردازد، با يک ويژگي تقريبا مشترک ؛ قهرمان در اغلب داستان ها يکي از نزديکانش را از دست مي دهد و مخاطب در ادامه همراه رنج هايي مي شود که اين فقدان بر زندگي يازمانده ها مي گذارد.
امير حسين خورشيدفر داستان نويس، منتقد ادبي و روزنامهنگار ايراني در ۱۱ اسفندماه ۱۳۵۹ در تهران متولد شد و در رشته طراحي صنعتي تحصيل کرد. در سال ۱۳۸۰ کتاب هاي کودک «داستاني از اولين روزهاي زمين»، «پسري که هيچ ستاره اي نداشت»، «باران» و «روزي که آسمان شکست» را از طرف نشر ماهريز منتشر کرد.
<strong>ميرا</strong>
نويسنده: کريستوفر فرانک
مترجم: ليلي گلستان
ناشر: بازتاب نگار، چاپ: نوبت پنجم- 1385، قيمت: 12000 ريال
ميرا داستاني علمى تخيلى دارد که در عين حال مي توان آن را سوررئاليستى نيز به شمار آورد. داستان ميرا دريک دشت بي انتها اتفاق مي افتد که تمام آن را با قير پوشانده اند. در روزهاي گرم ابرهاي سياهي همه دشت را مي پوشاند و خانه هاي شهر همه شيشه اي هستند.
کساني که ميرا را مي خوانند بدون استثنا آن را با 1984 جورج اورول مقايسه مي كنند. دنياي عجيبي که در آن يا بايد معالجه شوي تا بتواني اطاعت کني يا اينکه بميري. در اين دنيا هيچ کس حق انتخاب کردن يا انتخاب شدن ندارد. براي مثال مردي که يک زن را به عنوان معشوقه خود انتخاب مي کند به جامعه خيانت کرده است. زيرا از يکسو مردان ديگر را از بهره بردن از آن زن محروم کرده است و از طرف ديگر زن هاي ديگر را از داشتن خودش.
اين کتاب که نخستين بار پيش از انقلاب در سال 1354 در ايران منتشر شده بود، پس از سه دهه با بازنگري جديد در سال 1384 دوباره اجازه چاپ پيدا کرد. با اين حال تابستان امسال ترجمهي رمان “ميرا” باز هم توقيف شد و اين امر در حالي صورت گرفت که اين كتاب طي دوسال به چاپ سوم رسيده بود. گويا دليل لغو امتياز نشر اين كتاب، وجود صحنههاي سكسي در آن بوده است. اين در صورتي است که پس از خودسانسوري ناشر و مترجم نشر، به نظر مي رسد کتاب، اين قابليت خود را از دست داده است. با اين توصيف به نظر مي رسد درك تساوي طلبانه از عدالت و از بين رفتن فرديت انسانها در قالب قوانيني که امروزه در جامعه ما حاکم شده است دليل اصلي جمع آوري اين کتاب باشد.
ليلي گلستان مترجم و گالريدار ايراني، دختر ابراهيم گلستان و خواهر کاوه گلستان است. وي که عضو کانون نويسندگان ايران است در زمينه ترجمه آثار مشهور دنيا به فارسي همواره مورد توجه خواننده هاي حرفه اي کتاب در ايران بوده است. از ديگر آثار ليلي گلستان مي توان به ترجمه رمان هاي زندگي، جنگ و ديگر هيچ اثر اوريانا فالاچي، تيستوي سبز انگشتي، اثر موريس دروئون، گزارش يک مرگ اثر گابريل گارسيا مارکز، مردي که همه چيز همه چيز همه چيز داشت اثر ميگل آنخل آستورياس، بوي درخت گوياو اثر گابريل گارسيا مارکزو حکايت حال- مصاحبه با احمد محمود- اشاره کرد.
<strong>ترجيع بندي براي شاعران جوان</strong>
نويسنده: فتح الله بي نياز
ناشر: افراز، نوبت چاپ: چاپ اول- 1386، قيمت:20000 ريال
«ترجيع بندي براي شاعران جوان»، روايتي است از بازگشايي پرونده اي که از کشته شدن چند ناشر معروف توسط شاعري جوان (يوري) و معشوقه اش (نادژدا) حکايت مي کند. يوري در اين اثر نماينده شاعراني است که براي ورود به ميدان نشر و حضور در جامعه مي بايست سرخوردگي ها، تحقيرها و اهانت هاي فراوان را از سر بگذرانند. در کشوري که بي نياز تصوير مي کند-شوروي-، دخترهايي که زيبا هستند، مشکل چنداني براي انتشار آثار نه چندان در خور توجه خود ندارند. در اين بين سو استفاده افراد از وابستگي هايي که به دستگاه حاکم دارند و از طرف ديگر حضور مافيايي که قدرت را به توعي در دست دارد اين فضا را براي نويسندگان مستقل و در عين حال مستعد سنگين تر کرده است. شرايطي که در اغلب موارد منجر به تن فروشي از سوي اين افراد ناکام و زير پا گذاشتن هر آنچه به آن اعتقاد دارند مي شود.
«ترجيع بندي براي شاعران جوان» تلاش مي کند از طريق واکاوي اين عقده هاي روحي هنرمندان و نويسندگان ومعرفي اين فضاي آلوده و فاسد فرهنگي و موضوع نحقير شاعران و نويسندگان گمنام، بدون استفاده از تکنيک پست مدرن اما با استفاده از شگردهاي آن مثلا با ترکيب و تو در تويي راوي هاي غير قابل اعتماد، اغناگرو... به پاسخي مناسب براي سوالات مطرح شده در فضاي روشنفکري دست پيدا کند و از طرف ديگر تعارض هاي موجود در عمل و انديشه اين طبقه خاص از جامعه را به چالش بکشد.
اين داستان که در روسيه امروز اتفاق مي افتد ماجراي يوري، شاعري جوان، لطيف و عاشق پيشه اما کينه توز و انقلابي را روايت مي کند که براي چاپ کتابش به مشکل بر مي خورد. يکي از ناشريني که از چاپ کتاب يوري سرباز مي زند و مورد غضب او قرار مي گيرد « پاولنکو» است. کسي که با راهنمايي برادرزاده اش يک انتشاراتي راه انداخته است، اما بي سوادتر از آن است که حتي کتاب ها را نگاه کند. او از سوي ديگر با رونق گيري بازار، به کار بساز و بفروشي هم روي مي آورد و مجتمع مسکوني مي سازد و... پاولنکو معمولا آثار نويسندگان و شعراي جوان را با هزينه خودشان چاپ مي کند و روال کارش هم اين است که پول چاپ 5 هزار جلد را از آنها مي گيرد ولي هزارتا بيشتر چاپ نمي کند...
فتح الله بي نياز 33 سال از مطبوعات و مجامع ادبي ايران دوري جسته و در آن سال ها آن قدر كتاب خوانده كه هم اكنون به عنوان يك منتقد و داستان نويس حرفه اي در جامعه ادبي ايران مطرح است.از ديگر آثار اين نويسنده مي توان به رمان هاي "ستيزه جوي دلتنگ"، "ملاقات با مسيح"، "افعي ها خودكشي نمي كنند" و مجموعه داستان "تشييع جنازه يك زنده به گور" اشاره كرد.
<strong>نشريات رسيده</strong>
<strong>باران زمستاني</strong>
شماره 17 و 18 فصلنامهي باران در سوئد منتشر شد. تزئينبخش جلد اين شماره عکسي از عکاس ايراني مقيم سوئد، فتحالله زند است.
شمارهي جديد فصلنامه باران با سرسخن مسعود مافان و همچنين مقالهاي از طارق علي (ترجمه منوچهر اردلان) و اباويت براتاستروم با عنوان کفرگويي لسينگ در کليساي فمينيسم(رباب محب) آغاز ميشود.
در بخش «زندان»، گفت و گويي با خانم فروغ لطفي، مادر يکي از جان باختگان دههي شصت (گفت و گو از: سعيد افشار) و پارهاي از خاطرات زندان عفت ماهباز آمده است.
بخش «داستان»، آثاري از محمود فلکي داستاننويس ساکن آلمان، قدسي قاضينور داستاننويس ساکن هلند و بهرام مرادي داستاننويس ساکن آلمان، و بخش «شعر»، آثاري از شيدا محمدي، ماندانا زنديان، تيرداد نصري و اکبر ذوالقرنين را دربرگرفته است.
در بخش «نقد... نظر... مقاله» نيز اين مقالات چاپ شده است: نماد بيگانگي ما (محمد بهارلو)، ديو در فرهنگ شفاهي و مذهبي ايران (شکوفه تقي)، پوشيدهنويسي در ادبيات فارسي (نسيم خاکسار)، شعر بهار و تاريخچه مجلس شوراي ملي (شهين سراج)، براي آزادي هيچ قيمتي گران نيست (نوال السعداوي- ترجمه علي شفيعي)، نگاهي به رمان عقرب روي پلههاي راهآهن انديمشک (بهروز شيدا)، نگاهي به رمان آنجل ليديز، نوشتهي خسرو دوامي (علي صيامي)، ادبيات واقعيت گريز و ادبيات تعبيري (لاورنس پرين- با ترجمه ابوالقاسم گلستاني)، زنان خاطرهنويس در تبعيد (عزتالسادات گوشهگير)، نگاهي به رمان بره گمشده راعي (پاکسيما مجوزي) و کشتار دگرانديشان در ايران (رضا اغنمي).
در بخش «انديشه»، چهار مقاله ارائه شده است: آزموني در پرسيدن: فرانتس کافکا و ژان پل سارتر (آرامش دوستدار)، سفرنامه ميرزا ابوالحسنخان ايلچي (کرامتالله راسخ)، اقتصاد ايران به کدام سو؟ (احمد علوي) و کسروي و گفتمان فلسفي تجدد (سعيد گلکار).
در اين شماره در بخش «بازتاب و خبر»، نقدي از ساناز اقتصادينيا بر داستان کوتاهي از شکوفه تقي، يادداشتي از روحانگيز شريفينيا، نويسنده رمان چه کسي باور ميکند رستم در پاسخ به چند نکته مطرح شده در نقد و بررسي نيره توکلي بر رمان وي که در شماره 14 و 15 منتشر شده بود، و همچنين انتقادي از کوشيار پارسي، داستان نويس ساکن هلند از يک خبر منتشر شده در باران و همراه با آن ارائه اطلاعاتي مبسوط از ترجمه آثار شاعران و داستاننويسان معاصر ايران به زبان هلندي، چاپ و منتشر شده است. صفحات پاياني شماره 17 و 18 به چند خبر فرهنگي و معرفي چند کتاب اختصاص دارد.
<strong>ماهنامه بايا</strong>
ماهنامه بايا اين بار با مقدمهاي متفاوت از فرخنده حاجيزاده به عنوان صاحبامتياز، مديرمسئول و سردبير منتشر شد. فرخنده حاجيزاده در مقدمه خود كه عنوان «روسفيد نميكند عذر! قبول!» را براي آن انتخاب كرده است از حوادثي سخن ميگويد كه به تعطيلي ويستار منجر شد.
حاجيزاده سرمقاله خود را اين گونه آغاز كرده است: «آنچه بر كتابفروشي و موسسه فرهنگي ويستار در چند ماه گذشته رفت، چون به صورت گسترده در رسانهها آمده است از تكرار آن خودداري ميكنم اما اينكه كسي با نيت زراندوزي، ارضاي نخوت، تكبر، ترميم عقدههاي شخصي، خوشخدمتي، واسطگي و يا هر دليل ديگري يك شبه به تخريب يك موسسه فرهنگي دست ميزند. اينكه قاضي سوگند يادكردهاي بنا به دلايلي رايي خلاف عدالت صادر ميكند. اينكه پروندهاي به صورت مجهول بررسي ميشود. اينكه حكمي مسير خود را 11 روزه طي ميكند. اينكه وزارتخانه متبوعش اظهار تاسف ميكند كه در اين زمينه كاري از دستش برنميآيد و...
بخشي از رمان صورت مردگان جهانم به قلم رضا براهني، بخشي از رمان وصف سه چهار يار در افسانه و افسون به قلم محمد محمدعلي، نرقه از قباد آذر آيين، بركه مرداب از حسن اصغري، مثل چشمهايت از محب ايرانزاد، ژان والژان از سينا برازجاني، دنيا جاي ترسوها نيست از شهرزاد توتونچي، علياكبر و انار از بنفشه حجازي، جادوي خواب و خيال از حسن خادم، سايههاي هامون از محمد هليلي، صداي پا از ميترا داور، اين راه دور و دراز از علي اشرف درويشيان، رعنا وقتي كه خواب است از رضا زنگيآبادي، تسليم از محمود شاهمحمدي، قرار بود امروز بريم مسافرت از فاطمه شريفنژاد، يك باره با دو چشمش كه بزرگترين حفره است از ليلا صادقي، شهر پارچهاي شهر صلح از ري را عباسي، چهار از شيرين فتوگرافي، زن زير تير برق از حسن فرهنگفر، جاي مناسب از فراز عطار، رخت چركها از مريم علي بيگي، اين هم از مرگ از فرهاد حيدري گوران، در سوگ عمران از منصور بني مجيدي و ميدانم تو نيستي! از محمد جايزاده از جمله مطالب اين شماره بايا است.
"سيميا" ويژه بهرام بيضايي
دومين شماره از دوره جديد مجله سيميا در 364 صفحه منتشر شد. اين شماره “سيميا” به مناسبت اجراي نمايشنامه "افرا" به بهرام بيضايي و تئاتر او اختصاص يافته است.
در اين شماره مي خوانيم: يادداشت سردبير/علي دهباشي، درباره اين ويژه نامه/حميد امجد، براي زادروز بهرام بيضايي/اکبر رادي، يادداشت بهرام بيضايي در سوگ اکبر رادي، سالشمار زندگي و آثار بهرام بيضايي، بهرام بيضايي؛ آثار اوليه/ژيزل کاپوشينسکي/بابک تبرايي، بهرام بيضايي؛ نمايشنامه نويس/محمد رحمانيان، بيضايي ناشناخته/محمد چرم شير، بيضايي معاصر/حميد امجد، بهرام بيضايي؛ گنوستي سيسم مدرن و کاربرد اجتماعي/دکتر بهرام جاسمي، بازي براي بيضايي/رضا کيانيان، "چهار صندوق" در پرتو رويدادهاي تاريخي ايران (دهه هاي بيست تا چهل) / افشين هاشمي، نگاهي کوتاه به استعاره تن پوشي و بدل پوشي در نمايشنامه «ندبه»/فارس باقري، درسهاي «سهراب کشي»/محمد چرم شير، از جهان پاکان در پي اصل گم شده/حميد امجد، ميزگرد درباره «ميراث» و «ضيافت»، پرسشي به نام «مرگ يزدگرد»/رضا براهني، سينما و تئاتر بدون تجربه کردن مي ميرند/حميد امجد و احمد پايداري، بانو آئويي چالش بنيادين هستي/شهرام جعفري نژاد، کارنامه بندار بيدخش سخنداني و زيبايي/ايرج کريمي، درنگي بر دو تئاتر از بهرام بيضايي/حميد امجد، بازانديشي جهان کهن/حميد امجد، "شب هزار و يکم" ملتي که تا قصه مي گويد، زنده است/شهرام جعفري، ...در توضيح سياسي نبودن/محمد رحمانيان، افرا در انتظار/مژده شمسايي، درسهاي «افرا»/محمد رحمانيان، روايتگري قصه در «افرا»/اصغر عبداللهي، يادداشتي بر نمايشنامه "افرا يا روز مي گذرد" رساله در باب نجات/محمد رضايي راد، درباره بازي در نمايش «افرا»/افشين هاشمي و گفتگو با بيضايي درباره افرا /حميد امجد.
علي دهباشي در بخشي از سرمقاله خود با عنوان "بيضايي و تئاتر ملي" مي نويسد: "نام بهرام بيضايي که کارنامه هنري اش به نيم قرن مي رسد بيش از هر نمايشنامه نويس ديگري با تئاتر ملي ايران گره خورده است. رويکرد بيضايي با تئاتر ملي رويکردي نه صرفاً از سر احساس و عشق به سرزمينش بلکه پاسخ به ضرورتي اجتناب ناپذير بوده است. بيضايي بيش از هر نمايشنامه نويسي دغدغه نمايش ايراني داشته و در پي آن بوده تا آنچه اجرا مي شود به دل مردم راه يابد اما هرگز نخواسته و بر سر آن نبوده تا براي دست يابي به چنين هدفي حدي براي فهم مردم تعريف و معلوم کند. او از آن دسته هنرمنداني است که هرگز فرهنگ متوسط را تاب نياورده و همين بيانگر حرمت او به مخاطب خود است."
<strong>نوشتاي ششم</strong>
شماره ششم "نوشتا" كه سال اول انتشار خود را ميگذراند، ويژهي دي، بهمن و اسفند منتشر شده است. در اين شماره، دو شعر منتشرنشده از دفتر "دلتنگيها"ي يدالله رؤيايي و شعرهايي از: اسماعيل شاهرودي، محمدعلي سپانلو، ابوالفضل پاشا، علي الفتي و... و داستانهايي از: كاظم رضا، عليمراد فدائينيا و... منتشر شدهاند.
بررسي زمان در رمان "خيابان بهار آبي بود" حسين آتشپرور، دو مقاله از پيير روردي - شاعر فرانسوي - با ترجمه آرش جودكي و درآمدي بر رمان "خويشاوندان دور" كارلوس فوئنتس نوشتهي مارتن وان دلدن با ترجمه جواد اسحاقيان، از ديگر مطالب منتشرشده در اين شماره هستند، كه مطالبي را هم به زبانهاي عربي و فرانسوي دارد.
"نوشتا" با مديرمسؤولي حسين واحديپور و سردبيري محمدحسين مدل منتشر ميشود.
