اگر ايران به تعهدات خود عمل کند
مقاله سفير آمريکا در سازمان ملل در وال ستريت ژورنال - چهارشنبه 15 اسفند 1386 [2008.03.05]

زلماي خليل زاد
از آنجا که برنامه هسته اي ايران يک تهديد غيرقابل قبول است، شوراي امنيت سازمان ملل قطعنامه ديگري را بر ضد ايران به تصويب رسانده است. نقض قطعنامه هاي شوراي امنيت توسط ايران نه تنها ادامه دارد، بلکه تشديد يافته است. ايران بجاي اينکه فعاليت هاي حساس تکثير و گسترش سلاح هاي خود را به حال تعليق درآورد، امري که خواسته شوراي امنيت است، به طور قابل توجهي تعداد سانتريفيوژهاي فعال خود را افزايش داده و در حال ساخت نسل جديد سانتريفيوژهايي است که يکي از آنها را با سوخت هسته اي آزمايش کرده است.
يکبار ديگر ايران راهي را که دنيا به آن اميدوار بود، انتخاب نکرد؛ يکبار ديگر شوراي امنيت چاره اي جزء عمل ندارد. امنيت يک منطقه بسيار مهم جهان و اعتبار شوراي امنيت و آژانس بين المللي انرژي اتمي در خطر است و در عين حال اين نهادهاي بين المللي تلاش مي کنند ايران را به تعهدات خود در قبال معاهدۀ منع گسترش سلاح هاي اتمي پايبند نگه دارند.
جديدترين گزارش آژانس اتمي حاکي از آن است که ايران به تعهد خود در خصوص افشاي کامل برنامه گذشته تسليحات اتمي خود عمل نکرده است. گزارش آژانس هيچگونه پيشرفت مهمي دربارۀ اين موضوع اصلي که آيا برنامه هسته اي ايران کاملا ً صلح آميز است، نشان نمي دهد.
آژانس اسنادي را که طي سال ها توسط کشورهاي متعدد عضو آژانس و با بررسي هاي خود آژانس گردآوري شده اند، به ايران ارائه داده است. اين اسناد دربرگيرندۀ جزئيات تلاش هاي ايران براي ساخت کلاهک اتمي است و ساير فعاليت هاي اعلام نشدۀ مربوط به مواد هسته اي را نشان مي دهد. ايران اين اسناد را "بي پايه و اساس و جعلي" خوانده است، اما آژانس اتمي اين نتيجه گيري ايران را قبول ندارد.
جامعه بين الملل بجاي شعار دادن و پيچيده کردن موضوع، نيازمند پاسخ ايران است. جامعه بين الملل بايد بتواند ادعاي ايران را مبني بر اينکه برنامه هسته اي اين کشور صرفا ً در جهت مقاصد صلح آميز است، باور کند. سران ايران بايد بعنوان گام اول فعاليت هاي گذشته تسليحاتي خود را کاملا ً افشا کنند و تضمين دهند که هيچگونه فعاليت مخفيانه اي در جريان نيست. ما با اين نظر آژانس اتمي موافقيم که تا زماني که ايران اين اقدامات را اتخاذ نکند، نمي توان برنامه هسته اي اين کشور را صلح آميز تلقي کرد. همچنين در گزارش جديد آژانس اتمي آمده است که ايران فعاليت هاي حساس تکثير و گسترش سلاح هاي خود را به حال تعليق درنياورده است.
اکنون تقريبا ً دو سال است که شوراي امنيت، ايران را ملزم کرده است کليه فعاليت هاي مربوط به غني سازي، فرآوري و راکتور آب سنگين را به حال تعليق درآورد. من مي خواهم از سران ايران سؤال کنم، "اگر هدف شما توليد انرژي اتمي براي مقاصد صلح آميز است، پس چرا شما اسباب انزواي روزافزون بين المللي و فشارهاي اقتصادي خود را فراهم مي کنيد؟ در حاليکه همه اينها بخاطر هدف ادعا شده اي است که با راه حل ديپلماتيکي که ما و سايرين ارائه مي کنيم، آسان تر و ارزان تر به دست مي آيد."
مي خواهم ملت ايران و ساير ملت هاي جهان بدانند که آمريکا حق ايران را براي توليد انرژي هسته اي در جهت مقاصد صلح آميز به رسميت مي شناسد. آنها بايد بدانند که پنج عضو دائم شوراي امنيت و آلمان - در صورتي که ايران با خواسته بسيار معقول شوراي امنيت در خصوص تعليق غني سازي موافقت کند - پيشنهاد داده اند براي توليد انرژي غيرنظامي هسته اي به ايران کمک کنند. آنها بايد بدانند که بسته مشوق ها، شامل حمايت فعالانه بين المللي از ساخت پيشرفته ترين راکتورهاي برقي آب سبک و دسترسي ايران به سوخت هسته اي است.
ايران بايد اقدامي را اتخاذ کند که ساير کشورها براي برطرف کردن هرگونه ترديد و سوء ظن دربارۀ صلح آميز بودن برنامه هسته اي خود اتخاذ کرده اند. بسياري از کشورها تصميم گرفته اند از برنامه هاي ساخت سلاح اتمي صرفنظر کنند. از جمله اين کشورها آفريقاي جنوبي و ليبي هستند که امروز عضو شوراي امنيت سازمان ملل بشمار مي روند.
ساير کشورهايي که از بلندپروازي هاي گذشته خود در خصوص سلاح هاي اتمي فاصله گرفته اند، برزيل، آرژانتين، روماني، اوکراين و قزاقستان هستند. اين کشورها کاهش امنيت خود را نتيجه تصميم گيري هاي خود نمي دانند. در واقع، به راحتي مي توانيم بگوييم که امنيت آنها ارتقا يافته است و در عين حال آنها حق خود را براي توليد انرژي هسته اي از دست نداده اند. ما به ايران تأکيد مي کنيم همان راهي را دنبال کند که اين کشورها انتخاب کرده اند.
جامعه بين الملل حق دارد نگران فعاليت هاي ايران براي دستيابي به قابليت سلاح هاي اتمي باشد. در صورتي که رژيم فعلي ايران به تسليحات اتمي مجهز گردد، خطر بزرگتري براي منطقه و جهان خواهد بود.
دولت ايران يک قدرت بي ثبات کننده در داخل و خارج خاورميانه بوده است. برخلاف اظهارات اين کشور، ايران از تروريست ها و مبارزان براي انجام عمليات در لبنان، سرزمين هاي فلسطين، عراق و افغانستان حمايت مي کند. سلاح هاي مرگبار ايرانيان به شمار زيادي از غيرنظاميان بيگناه آسيب رسانده است. رئيس جمهور ايران اظهارات زشتي بيان مي دارد که هدف آنها نابودي يک کشور عضو سازمان ملل است.
بخاطر همه اين عوامل است که جامعه بين الملل نمي تواند به ايران اجازه دهد سلاح اتمي بسازد. اگر ايران همچنان روال فعلي خود را ادامه دهد، احتمالا ً به فعاليت هاي تکثير و گسترش سلاح هاي اتمي در منطقه دامن خواهد زد که اين امر مي تواند باعث مرگ نظام معاهده منع گسترش سلاح هاي اتمي شود.
آمريکا همواره به راه حل ديپلماتيک پايبند است. اگر ايران نيز در اين تعهد و پايبندي سهيم است، بايد فعاليت هاي غني سازي و فرآوري را به حال تعليق درآورد و اجازه دهد ديپلماسي عمل کند. ما از ايران درخواست مي کنيم در مذاکرات سازنده دربارۀ آينده برنامه هسته اي خود شرکت کند. اين مذاکرات، در صورتي که موفقيت آميز باشند، فوايد بسياري براي ايران و ملت ايران خواهند داشت.
پيام آمريکا به ملت ايران اين است که آمريکا به شما و کشور بزرگ شما احترام مي گذارد. ما مي خواهيم ايران يک شريک کامل براي جامعه بين الملل باشد و همانطور که رئيس جمهور بوش گفته است، اگر ايران به تعهدات بين المللي خود احترام بگذارد، هيچ دوستي بهتر از ايالات متحده آمريکا نخواهد داشت.
منبع: وال استريت ژورنال، 4 مارس
