محافظه کاران نمي خواهند ببازند
نگاه کريستين ساينس مانيتور به شرايط پيش از انتخابات مجلس - چهارشنبه 15 اسفند 1386 [2008.03.05]

اسکات پيترسن
الياس حضرتي تا کنون چهار بار در انتخابات مجلس انتخاب شده و سال سابقه 16 قانونگذاري را در کارنامه خود دارد. مي توان او را به چشم نامزد انتخاباتي ديد که به سادگي در انتخابات 14 مارس مجلس پيروز خواهد شد.
تحليلگران مي گويند اين مدير مسول روزنامه جزو اصلاح طلبان ليبرالي بود که ابتدا رد صلاحيت شد تا اکثريت در مجلس براي محافظه کاران تندرو حفظ شود.
آقاي حضرتي مي گويد صلاحيت او را به بهانه "ضد اسلامي" بودن رد کردند، زيرا روزنامه اصلاح طلب اعتماد که او سردبير آن است، احمدي نژاد را نقد مي کند و "هر روز به دولت او حمله مي کند."
در واقع، حضرتي شمايل يک جنگجوي خياباني را دارد، در گذشته به نفع اصلاحات اعتراض کرده و به نمايندگي از طرف ايراني هايي که رژيم را به چالش مي کشند حرف زده است. در دفتر کارش، عکس بزرگي از او در دادگاه کيفري ايران جلب توجه مي کند که او را به خاطر "برپايي همايش عليه جهموري اسلامي" در سال 2006 به 18 ماه حبس تعليقي محکوم کرده است.
حضرتي مي گويد: "محافظه کاران از محبوبيت اصلاح طلبان خيلي مي ترسند و بين خودشان هم اختلافات زيادي دارند." او در حاليکه رقابت خود را براي کسب کرسي مجلس از 290 کرسي موجود دوباره شروع کرده مي گويد: "حتي اگر ما فقط پنج نامزد داشته باشيم، به مردم مي گويم ما بر سر پنج کرسي در حال رقابت هستيم... و از همان ها استفاده خواهيم کرد."
خيلي از محافظه کارها هم از حجم رد صلاحيت ها شرمسار شده اند، چيزي که محمد خاتمي آنرا "فاجعه" ناميده است. تلاش هاي پشت پرده چهره هاي مصلحت انديش با آيت الله خامنه اي باعث شد 850 نفر ديگر هم به صحنه رقابت برگردند و بر اساس ليست نهايي واجدين شرايط که قرار است امروز منتشر شود، اصلاح طلبان مي گويند هنوز فقط امکان رقابت را براي نيمي از کرسي هاي مجلس در اختيار دارند.
يکي از انديشمندان سياسي در تهران که نخواست نامش فاش شود گفت: "ترکيبي از ملي گرايي، آرمان هاي ايدئولوژيک و ترس از دخالت بيگانگان، فضاي سياسي کشور را بسته است."
آقاي احمدي نژاد در پي پيروزي مجدد در انتخابات رياست جمهوري سال 2009 است؛ نتيجه انتخابات مجلس آزموني از ميزان پشتيباني از او ديده قلمداد مي شود. اين در حالي است که حتي خيلي از هم قطاران محافظه کار او هم اظهارات سرسختانه ضد غربي و سوء مديريت اقتصادي اش را به چالش کشيده اند. همفکران دست راستي که خود را "اصولگرا" مي خوانند شامل متحدان تندرو احمدي نژاد و برخي ميانه روهاست.
عليرضا زاکاني، نماينده مجلس و سخنگوي جبهه طرفدار احمدي نژاد، هفته پيش گفت: "اکثريت قاطع مجلس آينده از آن اصولگرايان خواهد بود." در اين ميان، اولويت با مساله تورم است که به حدود 20 درصد رسيده است. ايراني ها از قول هاي رييس جمهور در مبارزات انتخاباتي سال 2005 براي آوردن پول نفت براي هر خانواده، نتيجه اندکي ديده اند. تندروها بر روي 20 درصد از آراء سنتي خود حساب مي کنند.
حميدرضا ترقي، يک سياستمدار شناخته شده محافظه کار، مي گويد: "آنها به خاطر اصلاح طلب بودن رد صلاحيت نشده اند، بلکه به اين دليل است که ثابت شده به قانون اساسي اعتقاد ندارند و يا به حکومت اسلامي التزام ندارند رد صلاحيت شده اند. آنها مي توانند در جامعه حضور داشته باشند اما نبايد صاحب قدرت باشند."
اصلاح طلبان به شدت معترضند و محافظه کاران را متهم مي کنند که به طور سيستماتيک مانع از بازگشت اصلاحات شده اند. خيلي ها ديدند چگونه در دسامبر 2006، طرفداران احمدي نژاد گردونه رقابت براي شوراهاي شهر و مجلس خبرگان را با شکست ترک کردند.
بر اساس الگويي که ازسوي محافظه کاران در پيش گرفته شده، پيروزي در انتخابات ماه مارس قدم بعدي براي بازگشت اصلاح طلبان است؛ قدمي که احتمالاً به رياست جمهوري هم ختم خواهد شد. تندروها راه خود را از ميان فراموشي سياسي اواخر دهه 1990 برگزيده اند. در آن سالها و عليرغم محبوبيت خاتمي، تندروها ابتدا انتخابات شوراي شهر را بردند و سپس مجلس را در سال 2004 در اختيار گرفتند.
فاطمه کروبي، سخنگوي ائتلاف مردمي اصلاحات به عنوان بزرگترين گروه اصلاح طلب، مي گويد: "براي کساني که قدرتشان حد و مرزي ندارد، همه دنيا يک شکل است: نمي گذارند اين قدرت به آساني از دستشان خارج شود. متاسفانه، ما اصلاح طلبان اجازه داديم قدرت به راحتي از دست برود و حالا پس گرفتن آن خيلي مشکل است."
مهدي چمران، يکي از محافظه کاران معروف در شوراي شهر تهران، مي گويد کنار رفتن حرکت اصلاح طلبي که زماني در قدرت بود، درس خوبي هم براي محافظه کاران است و از آن بايد در تلاش براي يکي کردن راي هايشان استفاده کنند. او گفت: "هر وقت که يک گروه يا حزب پيروز مي شود، به انشعاب حزبي دچار مي شود. ما همه اين خطر را مي شناسيم. وقتي متفرق شويم، بايد بگوييم: ببينيد بر سر اصلاح طلبان چه آمد."
هنوز عده کمي از اصلاح طلب ها هستند که از شرکت در انتخابات طفره مي روند. مهران کرمي، سردبير روزنامه کارگزاران، روزنامه حزبي به همين نام که روابط نزديکي با هاشمي رفسنجاني دارد مي گويد: "تجربه نشان داده هر گروهي که انتخابات را تحريم کند، از صحنه سياسي کنار گذاشته مي شود. بنابراين اصلاح طلبان هرگز نمي خواهند کاملاً از سيستم کنار بروند. حتي اگر يک نامزد داشته باشند، بايد به او راي بدهند."
ايرج جمشيدي، سردبير سياسي روزنامه اعتماد که صلاحيت مديرش رد شده است، مي گويد ظاهراً شانس محدودي قابل تصور است زيرا محافظه کاران "هرگز امکان اين را باقي نخواهند گذاشت که دوباره يک انتخابات بزرگ را ببازند". صلاحيت او نه تنها به خاطر مخالفت با سيستم اسلامي بلکه به خاطر "سوء سابقه" رد شده است. اين عنوان معمولاً براي سرقت مسلحانه و کساني که همسايگان خود را آزار مي دهند به کار مي رود. اين در حالي است که به گفته او، همسايگانش به افراد مسوول تحقيقات محلي گفته اند که "او براي رسوم اجتماعي ارزش قايل" بوده است.
آقاي جمشيدي مي گويد: "من هرگز پايم به کلانتري نرسيده است، چه به عنوان متهم چه شاهد. با اينحال انگ سوء سابقه خورده ام."
منبع: کريستين ساينس مانيتور – 4 مارس
