سفر رييس جمهور ايران به کشور عراق، گر چه به عنوان يک واقعه مهم تاريخي و بياد ماندني مورد بررسي است، ‏اما بدون شک يادآور موضوعات مهم ديگري نيز مي باشد که نمي بايست از آنها به سادگي گذر کرد.به ويژه آنکه ‏تاريخچه روابط سياسي و اجتماعي دو ملت در طي ساليان دراز به دليل نوع بافت حاکميتهاي سياسي شان، بشدت تحت ‏تاثير سياستهاي رهبران دو کشورقرار داشته است. ‏

در سال هاي پس از انقلاب مناسبتهاي کم تاثير اجتماعي و اقتصادي في مابين، هيچگاه بيش از مبادلات مرزي رونق ‏نگرفت و نقش سياسي جنگ هم در شکل گيري عقده هاي ناسيوناليستي هر دو ملت بسيار پر رنگتر رخ نمود. ايران و ‏عراق هر دو در مقطعي دشمن يکديگر بودند و ايران در آن مقطع، البته دشمن دوست عراق يعني آمريکا نيز. امروز ‏همان دوست قديمي عراق موجبات سرنگوني دشمن دشمن خود را فراهم کرده و به لطف اختلاف دو دوست، سايه ‏دشمني قسم خورده از سر ايران برداشته شده است. ‏

اما مسئله اينجاست که احمدي نژاد به عنوان رئيس جمهور کشور ايران در اين سفر بيشتر از آنکه موجبات افتخارات ‏ملت ايران را فراهم آورد، به دنبال تاکيد بر "مشترکاتي" است که اساساً در نظر مردم و سياستمداران عرب و مسلمان ‏عراقي جايگاه برجسته اي ندارند. در واقع تاکيد وي بر ريشه هاي مشترک مذهبي و فرقه اي شيعه بين دو ملت با ‏ساختار بيمار و مضطرب سياسي امروز عراق همخواني ندارد. ‏

از نگاه تمام همسايگان عرب مسلمان ايران، ما هيچگاه يک کشور مسلمان "خودي" پنداشته نشده ايم. ايران به عنوان ‏يک کشور بزرگ و توانمند غير عرب در منطقه حتي دوست استراتژيک همسايگان عرب خود نيز برشمرده نمي ‏شود. تشديد رنگ اسلاميت مورد تاکيد آقاي ريئس جمهور و مشاوران سياسي وي، در شرايطي رهبري مي شود که ‏وزن استراتژيک نام ايراني و هويت مستقل و مستند آن در حاشيه قرار مي گيرد.‏

اشاعه فرهنگ اسلامي در سياست خارجي ايران امروز در حوزه کشورهاي عربي مسلمان آنقدر کم اثر جلوه مي کند ‏که حتي کشورکوچک امارات هم در فضاي خلاء هويت ايراني، خود را مدعي بخشي از سرزمين ما مي پندارد. حمايت ‏تمام و کمال حکومت هاي عرب از اصلي ترين دشمن پايوران سياسي نظام اسلامي ايران در کنار حمايت مستقيم و ‏بدون حرف و حديث از ادعاي بي اساس امارات در خصوص جزاير و نهايتاً نپذيرفتن در خواست عضويت ايران ‏اسلامي در کنفرانس کشورهاي عرب خليج فارس، فقط سه نمونه از آخرين موضع گيري هاي کشورهاي عربي منطقه ‏در مقابل تهران مي باشد. برشمردن دشمني هاي روزهاي جنگ با ايران و ندادن حتي يک راي سياسي در سازمان هاي ‏بين المللي به نفع ايران از ساير نمونه هاي موضع گيري هاي اين کشورها هستند که بررسي آنها خارج از حوصله اين ‏مقاله است.‏

دنياي مترقي و قدرتمند امروز، ايران را به عنوان يکي از فرهنگ هاي زنده و مستقل دنيا مي شناسد وارج مي گذارد و ‏اين شناخت صحيح، بدون شک زمينه اصلي رشد قدرت ملت ايران در راه پيش روي اوست. نبايد فراموش کرد که اگر ‏زمينه هاي الفت و دوستي اين دو ملت در مذهب و فرقه گري جدي بود هرگز شيعيان عراق برادران شيعه ايراني خود ‏را در جنگ با گلوله پذيرايي نمي کردند. البته نبايد و نمي توان منکر علايق مذهبي و فرقه اي بين دو ملت بود، اما اين ‏موضوع به عنوان يک فاکتور مهم و تعيين کننده در سرنوشت سياسي اين دو ملت قابل لحاظ نيست. ‏

مشروعيت حضور استراتژيک ايران در ساختار فرهنگي و اقتصادي همسايگانش امري است قابل فهم و دفاع و صد ‏البته مهم. اما اين امر ممکن نمي شود مگر با شناخت وتقويت واقعيتهاي مورد احترام دنيا نسبت به فرهنگ و پايه هاي ‏تفکري مردم سرزمين خودمان.فرهنگ ايراني مورد غضب در کنار اقتصاد رها در طوفان، پايه هاي خوبي براي تاثير ‏گذاري بر سياست و امنيت و اقتصاد عراق نمي باشد و اين واقعيت از انديشه سياست ورزان عراقي مخفي نيست.‏

عراق بحران زده امروز، تشنه امنيت است و تحکيم ساختار قومي از هم پاشيده شده اش را مي طلبد. چنين است که ‏ايران را هرگز به عنوان مشوق شيعه بر نخواهد تابيد. برقراري توازن بين فرقه هاي مذهبي و قومي تهاي مجروح از ‏جنگ، اولين سازو کار استراتژيک سياستمداران ملي عراق است. سفر احمدي نژاد اگر چه در بستر متلاطم تاريخ ‏سياسي منطقه شکل گرفت و صاحب اهميتي تاريخي شد، اما به سختي مي توان باور کرد که به مصالح ايران بهره قابل ‏توجهي برساند.‏
‏ ‏
‏ ‏