بازي بزرگ در زمين ديگران
تحليل فايننشيال تايمز درباره حواشي ديدار احمدي نژاد از بغداد - سه شنبه 14 اسفند 1386 [2008.03.04]

رولا خلف – نجمه بزرگمهر – استيو نگوس
ديروز محمود احمدي نژاد، اولين رهبر کشوري در منطقه لقب گرفت که پس از اشغال عراق تحت رهبري آمريکا در سال 2003، اقدام به ديدار از اين کشور مي کند. اين ديدار براي تحکيم روابط تهران با دشمن سابق خود و نيز به مبارزه طلبيدن ايالات متحده صورت گرفته است.
رييس جمهور ايران در حالي از فرودگاه بغداد عازم ديدار با جلال طالباني- رييس جمهور عراق- شد که از "عراق واحد، يک عراق يکپارچه و پيشرفته" دفاع مي کرد.
ديدار با رييس جمهور و نخست وزير عراق که به گفته مقامات هر دو کشور در جهت توسعه روابط اقتصادي است، زير سايه هراس ايالات متحده، اعراب و سني هاي عراق صورت مي گيرد که نگران تلاش ايران در افزايش نفوذ خود بر دولت تحت رهبري شيعيان عراق هستند.
اولين ديدار يک رييس جمهور ايراني از بغداد از زمان انقلاب سال 1979، نشان دهنده تغييرات شگرفي است که بعد از سرنگوني رژيم بعث در منطقه رخ داده است.
ايالات متحده و هم پيمانانش با از ميان برداشتن بدترين دشمن ايران در منطقه، شرايطي را فراهم کردند که نظير جنگ ميان عراق و ايران هرگز تکرارنشود. اين چيزي است که مقامات ايراني هم ديروز به آن اشاره کردند.
با اينحال، نفوذ ايران بر دولت تحت رهبري شيعيان در عراق با عث به صدا در آمدن زنگ خطر براي ايالات متحده و حکام عرب شده است.
درحاليکه ايران به تحکيم روابط خود با گروه هاي عراقي مشغول بوده، هيچ يک از کشورهاي عربي دست به فرستادن نماينده عاليرتبه خود به بغداد نزده اند. علت آن هم دلايل امنيتي و نيز اعتراض به در حاشيه قرار دادن اقليت سني مذهب بوده است.
فقط همين چند وقت پيش بود که عربستان سعودي تصميم به بازگشايي سفارت خود در بغداد گرفت، اقدامي که به اصرار ايالات متحده صورت گرفته است.
درحاليکه ايالات متحده و اعراب هم پيمان اين کشور، نفوذ ايران در عراق را عامل بي ثباتي مي دانند، ايران خود را تنها کشور منطقه اي مي خواند که از دولت انتخابي عراق حمايت و پشتيباني کرده است.
ضمناً ايران روابط نزديکتر اقتصادي با عراق دارد و سرگرم صدور جريان برق و پيشبرد قرار داد هاي ساخت و ساز است. به گفته مقامات ايران، تجارت ميان اين دو کشور در سال 2006 به سطح 2 ميليارد دلار رسيده است و آنها ابراز اميدواري مي کنند اين رقم ظرف پنج سال آينده به 10 ميليارد دلار برسد.
کارشناسان در ايران اعتقاد دارند که اين کشور يک بازي پيچيده در عراق را در دستور کار دارد که از يک سو به پشتيباني از دولت عراق مي پردازد، و از سوي ديگر با تلاش هاي پنهاني در جهت وارد آوردن فشار بر حضور نيروهاي نظامي آمريکا در عراق حرکت مي کند.
اين تاکتيک از سوي برخي منتقدان و کساني که طرفدار دوستي ديرينه ايران و عراق هستند – شامل احزاب شيعه- مورد سرزنش قرار گرفته است. آنها هشدار مي دهند که قلمرو عراق نبايد جولانگاه رد و بدل شدن امتيازات ميان ايران و ايالات متحده قرار بگيرد.
هرچند آقاي احمدي نژاد مطالب چنداني راجع به ايالات متحده در کنفرانس مطبوعاتي خود در بغداد به زبان نياورد، اما پيش از ترک ايران، مشکلات امنيتي موجود در عراق را به گردن "نيروهاي اشغالگر" انداخت و گفت آنها به دنبال توجيه حضور درازمدت خود در عراق هستند.
او گفت: "ما اعتقاد داريم ملت عراق از عهده برقراري امنيت و اداره امور بدست خودشان بر مي آيد."
تلويزيون دولتي ايران پيش از انجام اين سفر، به موضوع سفر قريب الوقوع رييس جمهور ايران پرداخته بود، و اين برخلاف سفر رهبران خارجي نظير رييس جمهور آمريکااست که معمولاً در خفا نگهداشته مي شود.
منبع: فايننشيال تايمز – 3 مارس
