Rooz

روايتي از هشت مارس و ماه اسفند

شيرين مومني - سه شنبه 14 اسفند 1386 [2008.03.04]

shirinmomeni.jpg

اگر به تاريخ هشت مارس و مبارزات پيگير زنان و مردان آزادي طلب و‏‎ ‎برابري خواه نگاه کنيم، به وضوح ‏پيداست که هيچ جامعه اي نميتواند آزاد و انساني‎ ‎باشد و داعيه پيشرفت و فلاح و توسعه داشته باشد، مگر ‏اينکه موضوع برابري انسانها و‏‎ ‎حقوق زنان عملا در زيربناي قانوني و حقوق مدني آن کشور قرار گيرد‎.‎

هشتم مارس سال 1906 زنان کارگران نيويورک و شيکاگو به برگزاري‎ ‎تظاهرات آرام دست زدند. اما با ‏برخورد شديد پليس مواجه شدند. اين زنان که عمدتا‎ ‎کارگران کارخانجات نساجي و پس از پايان کار در سالني ‏اجتماع کردند، با حمله خشونت‏‎ ‎بار پليس مواجه شدند و تعداد زيادي از آنان کشته و زخمي و دستگير شدند. ‏همچنين گروه‎ ‎زيادي نيز اخراج شدند. سال بعداز آن در سالگرد حمله پليس نيويورک به زنان، تظاهرات‎ ‎وسيعي در نيويورک انجام شد که طي آن زنان کارگر زيادي ضمن يادبود آن روز، به زيادي‎ ‎ساعات کار، ‏حقوق کم، بهره کشي از کودکان و نداشتن حق راي براي زنان، اعتراض‎ ‎کردند. تظاهرات آن سال هم ‏سرکوب شد. اما حرکتهاي مانند آن در سال هاي بعد ادامه‏‎ ‎پيدا کرد و از مرزهاي آمريکا به اروپا رسيد‎.‎

در سال 1910 کلارا زتکين از زنان مبارز، انقلابي و آزادي خواه و‏‎ ‎برابري طلب آلماني در کنگره بين المللي ‏زنان پيشنهاد داد تا هر سال روز 8 مارس به‏‎ ‎نام روز جهاني زن ناميده شود. اين پيشنهاد يکسال در محافل ‏مختلف مورد بررسي قرار‏‎ ‎گرفت و سر انجام به تصويب گروهها و کشورها رسيد و رسما 8 مارس روز ‏جهاني زن ناميده‎ ‎شد‎.‎

حال بايد ببينيم در آن سالها يا پيش از آن اوضاع زنان کشور ما چگونه‎ ‎بوده است‎.‎
کشور ايران با تاريخي مستند بر کشف آثار باستاني، قدمت 7500 ساله و‏‎ ‎با آثار فرهنگي و نوشتاري به خط و ‏زبان آن دوران، تاريخي برابر با 3700 سال، يکي‎ ‎از پيشروان فرهنگ برابري زن و مرد بوده است. ‏نزديکي زمان 8 مارس با روز 29 بهمن به‏‎ ‎تاريخ خورشيدي و 5 اسفند به تاريخ زرتشتي (سپندارمزدگان) را ‏مي توان به فال نيک‎ ‎گرفت و فرصتي براي يکصدائي بيشتر با زنان جهان دانست. در باور ايرانيان باستان‎ ‎اسفندارمز يا همان اسفند، "امشاسپندسپندارمز" نگهبان و "ايزد بانوي زمين سرسبز" و‎ ‎نشان و نمادي از ‏باروري و زايش است. همچنين در فرهنگ اساتيري و ديگر باورهاي‎ ‎ايراني، نخستين زن و مرد جهان به نام ‏مشي و مشيانه از ريشه دوگانه گياهي به نام‏‎ "‎مهرگياه" و از دل زمين به وجود آمده و آفريده شده اند و زمين و ‏نگهبان آن‎ ‎سپندارمز، مادر نخستين زمين دانسته ميشده. پس هسته بنيادين زمين "امشاسپند" مادينه‎ ‎مهرورزي، ‏عشق راستين، زايندگي، ازخودگذشتگي و پروراندن است و نشانگر نقش زن و مادر‏‎ ‎در انديشه و باور ‏ايرانيان باستان است. از همين خواستگاه است که واژه هاي زيبا و دل‎ ‎انگيزي همچون زبان مادري، مادر ‏طبيعت، مام ميهن و سرزمين مادري به وجود آمده و‏‎ ‎فراگير شده است‎.‎

تعليماتي که آن زمان در اين سرزمين پهناور (چه بر پايه دين و چه بر‎ ‎تربيت فرهنگي) داده شده، چنان تاثيري ‏داشته که با وجود حملات بسيار کشورهاي اطراف‏‎ ‎و يا قدرتهاي آن زمان به خاک و مردم و فرهنگ اين ‏سرزمين آريائي، بخصوص بعد از تضعيف‎ ‎روحيه مردمانش که با حمله اعراب و درپي آن يورش مغول ‏صورت گرفته بود، هرگز اين‎ ‎روحيه و فرهنگ بطور مطلق از بين نرفت چرا که ايران کشوري است که در ‏دوران هخامنشيان‎ ‎داراي رئيس خزانه داري زن (آريا ميدخت) بوده، در دوران ساسانيان سلطنتي به رياست‎ ‎زني به نام پوراندخت را تجربه کرده است، و آتوسا مادر خشايارشاه نخستين زن شاعر و‎ ‎اديب ايراني و ‏مشوق سواد آموزي به خط و زبان آن دوران براي ايرانيان بوده است. اين‎ ‎تعليم و تربيت ريشه اي داراي ‏چنان خواستگاه محکمي بوده که درهمان دوراني که زنان در‏‎ ‎آن سوي آبها در تلاش و مبارزه جهت برابر ‏خواهي بودند، درکشور ما نيز حرکتهاي حق‏‎ ‎طلبانه بسياري جريان داشته "در سال 1307 يعني 79 سال پيش ‏بانو سکينه پري در رشته‎ ‎جراحي سرطان شناسي تخصص گرفت. يا در سال 1314يعني 72 سال پيش حق ‏ورود زنان به‎ ‎دانشگاه داده شد.مسلما اين اجازه، بدون تلاش زنان در آن دوران نبوده. در سال 1968‏‎ ‎يعني ‏‏40 سال پيش دکتر مهرانگيز منوچهريان برنده جايزه صلح حقوق بشر سازمان ملل‏‎ ‎شد‎."‎

پس روز زن برابر است با روز برابري خواهي، روز عدالت جوئي، روز‎ ‎استحکام جايگاه زن به عنوان ‏همسري يگانه براي شوهرش، مادري دلسوز و مهربان براي‎ ‎فرزندان پاکش، و ياوري صديق و درستکار ‏براي همراهانش در راه باروري فرهنگي و‏‎ ‎اقتصادي و سياسي در کشورش‏‎.‎

اما دراين دوران مي بينيم با وجود تمامي اين نشانه ها و خيلي بيشتر‎ ‎از اينها، زنان مورد ستم و استثمار قرار ‏ميگيرند و هنوز همگي آنان از زبان يکي از‏‎ ‎پيش روهاي فرزانه، شاعري آزاديخواه، سيمين بهبهاني فرياد بر ‏ميآورد که‎ :‎

لاف ز برتري کم زن‏
سنگ برابرت هستيم
تير به ما چه ميباري
نيمه ي ديگرت هستيم
خالق اين جهان ما را
واسطه کرد در خلقت
حرمت ما نگه ميدار
از دل خود اگر پرسي
همدل و همسرت هستيم
حق طلبانه همراهيم
زنده و شاد و برپاييم
گام بزن بيا با ما
ما، همه، ياورت هستيم
حق حيات کاملتر
گرچه به کام شير اندر
مطلب ماست، باور کن
طالب باورت هستيم
نظم جهان فردا را
همت و همدلي بايد
دست به دست ما بسپر
يار دلاورت هستيم

هستند زنان و مرداني که معنا و مفهوم حقيقت و زيبايي واقعي زندگي را‏‎ ‎در وجود برابري و مساوات بي چون ‏و چراي زن و مرد ميدانند و اعتقاد دارند تا زماني‎ ‎که زن دربند تفکرات تبعيض و نيمه بودن بر مبناي جنسش ‏شمرده ميشود هيچ انساني نخواهد‏‎ ‎توانست برخوردار از آزادي و روزي بر از هستي وجود خود دراين دنياي ‏آفريده شده توسط‎ ‎يک خداي واحد باشد.‏

منبع: مدرسه فمينيستي

بازگشت به صفحه اول

ad_vertical.jpg
استفاده‌ غیر تجاری از مطالب «روز»‌ تنها بر اساس پروانه‌ کریتیو لایسنس و به‌ طور مشروط آزاد است.