روايتي از هشت مارس و ماه اسفند
شيرين مومني - سه شنبه 14 اسفند 1386 [2008.03.04]

اگر به تاريخ هشت مارس و مبارزات پيگير زنان و مردان آزادي طلب و برابري خواه نگاه کنيم، به وضوح پيداست که هيچ جامعه اي نميتواند آزاد و انساني باشد و داعيه پيشرفت و فلاح و توسعه داشته باشد، مگر اينکه موضوع برابري انسانها و حقوق زنان عملا در زيربناي قانوني و حقوق مدني آن کشور قرار گيرد.
هشتم مارس سال 1906 زنان کارگران نيويورک و شيکاگو به برگزاري تظاهرات آرام دست زدند. اما با برخورد شديد پليس مواجه شدند. اين زنان که عمدتا کارگران کارخانجات نساجي و پس از پايان کار در سالني اجتماع کردند، با حمله خشونت بار پليس مواجه شدند و تعداد زيادي از آنان کشته و زخمي و دستگير شدند. همچنين گروه زيادي نيز اخراج شدند. سال بعداز آن در سالگرد حمله پليس نيويورک به زنان، تظاهرات وسيعي در نيويورک انجام شد که طي آن زنان کارگر زيادي ضمن يادبود آن روز، به زيادي ساعات کار، حقوق کم، بهره کشي از کودکان و نداشتن حق راي براي زنان، اعتراض کردند. تظاهرات آن سال هم سرکوب شد. اما حرکتهاي مانند آن در سال هاي بعد ادامه پيدا کرد و از مرزهاي آمريکا به اروپا رسيد.
در سال 1910 کلارا زتکين از زنان مبارز، انقلابي و آزادي خواه و برابري طلب آلماني در کنگره بين المللي زنان پيشنهاد داد تا هر سال روز 8 مارس به نام روز جهاني زن ناميده شود. اين پيشنهاد يکسال در محافل مختلف مورد بررسي قرار گرفت و سر انجام به تصويب گروهها و کشورها رسيد و رسما 8 مارس روز جهاني زن ناميده شد.
حال بايد ببينيم در آن سالها يا پيش از آن اوضاع زنان کشور ما چگونه بوده است.
کشور ايران با تاريخي مستند بر کشف آثار باستاني، قدمت 7500 ساله و با آثار فرهنگي و نوشتاري به خط و زبان آن دوران، تاريخي برابر با 3700 سال، يکي از پيشروان فرهنگ برابري زن و مرد بوده است. نزديکي زمان 8 مارس با روز 29 بهمن به تاريخ خورشيدي و 5 اسفند به تاريخ زرتشتي (سپندارمزدگان) را مي توان به فال نيک گرفت و فرصتي براي يکصدائي بيشتر با زنان جهان دانست. در باور ايرانيان باستان اسفندارمز يا همان اسفند، "امشاسپندسپندارمز" نگهبان و "ايزد بانوي زمين سرسبز" و نشان و نمادي از باروري و زايش است. همچنين در فرهنگ اساتيري و ديگر باورهاي ايراني، نخستين زن و مرد جهان به نام مشي و مشيانه از ريشه دوگانه گياهي به نام "مهرگياه" و از دل زمين به وجود آمده و آفريده شده اند و زمين و نگهبان آن سپندارمز، مادر نخستين زمين دانسته ميشده. پس هسته بنيادين زمين "امشاسپند" مادينه مهرورزي، عشق راستين، زايندگي، ازخودگذشتگي و پروراندن است و نشانگر نقش زن و مادر در انديشه و باور ايرانيان باستان است. از همين خواستگاه است که واژه هاي زيبا و دل انگيزي همچون زبان مادري، مادر طبيعت، مام ميهن و سرزمين مادري به وجود آمده و فراگير شده است.
تعليماتي که آن زمان در اين سرزمين پهناور (چه بر پايه دين و چه بر تربيت فرهنگي) داده شده، چنان تاثيري داشته که با وجود حملات بسيار کشورهاي اطراف و يا قدرتهاي آن زمان به خاک و مردم و فرهنگ اين سرزمين آريائي، بخصوص بعد از تضعيف روحيه مردمانش که با حمله اعراب و درپي آن يورش مغول صورت گرفته بود، هرگز اين روحيه و فرهنگ بطور مطلق از بين نرفت چرا که ايران کشوري است که در دوران هخامنشيان داراي رئيس خزانه داري زن (آريا ميدخت) بوده، در دوران ساسانيان سلطنتي به رياست زني به نام پوراندخت را تجربه کرده است، و آتوسا مادر خشايارشاه نخستين زن شاعر و اديب ايراني و مشوق سواد آموزي به خط و زبان آن دوران براي ايرانيان بوده است. اين تعليم و تربيت ريشه اي داراي چنان خواستگاه محکمي بوده که درهمان دوراني که زنان در آن سوي آبها در تلاش و مبارزه جهت برابر خواهي بودند، درکشور ما نيز حرکتهاي حق طلبانه بسياري جريان داشته "در سال 1307 يعني 79 سال پيش بانو سکينه پري در رشته جراحي سرطان شناسي تخصص گرفت. يا در سال 1314يعني 72 سال پيش حق ورود زنان به دانشگاه داده شد.مسلما اين اجازه، بدون تلاش زنان در آن دوران نبوده. در سال 1968 يعني 40 سال پيش دکتر مهرانگيز منوچهريان برنده جايزه صلح حقوق بشر سازمان ملل شد."
پس روز زن برابر است با روز برابري خواهي، روز عدالت جوئي، روز استحکام جايگاه زن به عنوان همسري يگانه براي شوهرش، مادري دلسوز و مهربان براي فرزندان پاکش، و ياوري صديق و درستکار براي همراهانش در راه باروري فرهنگي و اقتصادي و سياسي در کشورش.
اما دراين دوران مي بينيم با وجود تمامي اين نشانه ها و خيلي بيشتر از اينها، زنان مورد ستم و استثمار قرار ميگيرند و هنوز همگي آنان از زبان يکي از پيش روهاي فرزانه، شاعري آزاديخواه، سيمين بهبهاني فرياد بر ميآورد که :
لاف ز برتري کم زن
سنگ برابرت هستيم
تير به ما چه ميباري
نيمه ي ديگرت هستيم
خالق اين جهان ما را
واسطه کرد در خلقت
حرمت ما نگه ميدار
از دل خود اگر پرسي
همدل و همسرت هستيم
حق طلبانه همراهيم
زنده و شاد و برپاييم
گام بزن بيا با ما
ما، همه، ياورت هستيم
حق حيات کاملتر
گرچه به کام شير اندر
مطلب ماست، باور کن
طالب باورت هستيم
نظم جهان فردا را
همت و همدلي بايد
دست به دست ما بسپر
يار دلاورت هستيم
هستند زنان و مرداني که معنا و مفهوم حقيقت و زيبايي واقعي زندگي را در وجود برابري و مساوات بي چون و چراي زن و مرد ميدانند و اعتقاد دارند تا زماني که زن دربند تفکرات تبعيض و نيمه بودن بر مبناي جنسش شمرده ميشود هيچ انساني نخواهد توانست برخوردار از آزادي و روزي بر از هستي وجود خود دراين دنياي آفريده شده توسط يک خداي واحد باشد.
منبع: مدرسه فمينيستي
