ديدار تاريخي احمدي نژاد از بغداد
تحليلي از لوموند از سفر تاریخی - دوشنبه 13 اسفند 1386 [2008.03.03]
ايالات متحده که نزديک پنج سال است با بيش از 160هزار سرباز عراق را در اشغال دارد و رسماً مسئول امنيت ملّي عراق است (حداقل تا تصويب قطعنامه جديد سازمان ملل درژوئيه 2008)، "اميدواراست" که ديدارتاريخي رئيس جمهور اسلامي ايران، محمود احمدي نژاد از عراق به خيرو خوشي تمام شود.
به گفته فيليپ ريکر، سخنگوي سفارت کبراي آمريکا که مقرآن در منطقه حفاظت شده "سبز" بغداد است، اين ديدار بي سابقه و پرخطر "مي تواند تحولي در جهت اتخاذ يک سياست منسجم از سوي ايران براي ثبات درازمدّت" عراق ايجاد کند: "از نظر ما اين تحول مثبت خواهد بود. خوب است که مي شنويم ايران قصد
دارد حوزه عمليات خود در عراق را با سياست اعلام شده اش منطبق سازد."
آمريکا هنوز چهارده زنداني ايراني را که دوتن از آنان "ديپلمات" هستند، در عراق نگاهداشته است و هرازچند گاه سازمان هاي امنيتي و واحدهاي مخفي سپاه پاسداران ايران را متهم مي کند که با آموزش دهها هزار شبه نظامي شيعه و تجهيز آنان به سلاح و مواد منفجره، شهرها را به آشوب مي کشد و "عامل بي ثباتي" کشورست. اين شبه نظاميان گاه با نيروهاي آمريکائي درگيرمي شوند و باشرکت در عمليات تسويه حساب هاي فرقه اي، به ويژه در بغداد و بصره، دومين شهر عراق، مردم را به خاک و خون مي کشند.
ايران در پاسخ اين اتهامات مرتباً تکرار مي کند که نه تنها دراين قضايا دخالتي ندارد که "به نفعش است که براي ايجاد ثبات" در کشور همسايه اش "هرکاري مي تواند انجام دهد". از آنجا که ثبات عراق هدف اعلام شده آمريکا نيز هست، ديپلمات هاي آمريکائي و ايراني تا کنون سه باردربغداد با يکديگر ملاقات کرده اند ـــ هرچند دوکشور از سال 1980 و پس از انقلاب هواداران خميني با يکديگر رابطه سياسي ندارند ـــ وطي اين ملاقات ها درمورد "مسائل امنيتي عراق" مذاکراتي صورت گرفته است. به گفته فيليپ ريکر تاريخ ديدار بعدي که "نظاميان بلند مرتبه" دوکشور درآن شرکت خواهند داشت، "پيش از 15 مارس" قطعي خواهد شد.
سفر رئيس جمهور اسلامي ايران اگر درشرايط آرامتري صورت گرفته بود، اقدامي منطقي يا دست کم "عادي" در سطح روابط دوکشور همسايه تلقي مي شد. دو کشور بيش از هزار کيلومتر مرز مشترک با يکديگر دارند و حداقل شصت درصد مردم عراق پيرو اسلام شيعه، که مذهب رسمي ايران است، مي باشند. بسياري از رهبران سياسي طراز اوّل بغداد، چه شيعه و چه کرد، هم پيمان ايران بوده اند واغلب آن ها سال هاي تبعيد خود را در تهران به تدارک مقدمات سقوط صدام حسين گذرانده اند.
امروز هم مقتدا صدر، رهبر تندرو ضد آمريکائي شيعه، که نزديک به يک سال است بيشتر اوقاتش رادر تهران مي گذراند، از محل اقامتش فرمان آتش بس مجدد شش ماهه را خطاب به شصت هزار شبه نظامي ارتش مهدي صادرکرده است. به گفته آمريکائي ها اين آتش بس در کاهش حداقل شصت درصد خشونت ها در مقايسه با آمار هشت ماهه اخير، "تاثيري پرمعنا" داشته است. تعدادي از احزاب حاضر در حکومت عراق مانند حزب الدعوه نوري المالکي، نخست وزير يا مجمع عالي اسلامي شيعه، اولين تشکل سياسي مجلس منتخب بغداد( که در اوائل دهه هشتاد ميلادي در تهران تأسيس شد و عادل عبدل مهدي معاون رئيس جمهور عراق عضو آنست) در جنگ ايران وعراق در کنار ايران عليه صدام جنگيده اند. جنگ هواداران خميني با هواداران صدام حسين هشت سال به طول انجاميد و نزديک به يک ميليون کشته وزخمي از هردوطرف به جا گذاشت احمدي نژاد که به دعوت جلال طالباني رئيس جمهور کرد عراق و هم پيمان سابق شاه ايران در مقابل صدام حسين، به اين کشور سفرکرده است، خواهان پايان دادن به اين فصل خون آلود درتاريخ عراق است و شايد هم اميدواراست که نيروهاي آمريکائي ازعراق خارج شوند تا او بتواند روابط کشورش را با همسايه تقويت کند.
به گفته منابع عراقي، رئيس جمهور ايران در اين سفريک ميليارد دلاروام براي بازسازي کشور به حکومت عراق خواهد پرداخت. بسياري از سني هاي عراق( که بيست درصد جمعيت کشور را تشکيل مي دهند) از "حضور ايراني ها در همه جاي عراق" ناراحت اند. به گفته آن ها: "ايراني ها حتي در لايه هاي قدرت هم
حضور دارند"، درطرح هاي زيادي سرمايه گزاري کرده اند به خصوص در طرح ساخت نيروگاه برق شهرک شيعه نشين صدر درحومه بغداد، و در نجف و کربلا هتل و تأسيسات جهانگردي مي سازند. از اواخر سال 2003 هرساله ميليون ها زائرايراني براي زيارت به دوشهر مقدس شيعيان جهان، نجف و کربلا، مي آيند. هزاران عراقي نيزکه درکشور خود به پزشک دسترسي ندارند براساس يک "توافقنامه پزشکي" براي مداوا مرتباً بين ايران و عراق در رفت و آمدند.
از سال 2003 مبادلات ميان دوکشور ده برابر شده است و رقم آن در حال حاضر ده ميليارد دلار تخمين زده مي شود. در ژوئيه 2007 شعبه يکي از بانک هاي ايراني در بغداد افتتاح شد. بخشي از برق و بنزين و کپسول هاي گاز مورد نياز شهرهاي مرزي نظير بصره و قسمتي از مناطق کرد نشين عراق را ايران تامين
مي کند. اقلامي مانند مصالح ساختماني، ماهي، ادويه، برگه ميوه، گوجه فرنگي، سبزيجات و دستگاه هاي تهويه هوا در سطحي گسترده از تهران به بغداد صادر مي شود. اتومبيل هاي پژوي سفيد رنگ، که از سال 2005 در کارخانه هاي ايران توليد مي شود، در شهرهاي عراق در ترددند. طرح احداث لوله هاي نفت ميان منطقه نفتي بصره و بندر آبادان در ايران، که تنها ده کيلومتر با بصره فاصله دارد، در دست تهيه است.
به طور خلاصه مي توان گفت که اقتصاد دوکشور به سرعت در حال " ادغام" در يکديگرند.
منبع: لوموند، 2 مارس
