چيپ کامينز

زماني که آمريکا، سپاه پاسداران انقلاب ايران را در ماه اکتبر بخاطر مشارکت در امر تکثير و گسترش تسليحات و ‏تأمين بودجه مالي تروريسم تحريم کرد، نام يک شرکت کوچک نفتي ايران با عنوان شرکت اورينتال نفت کيش را نيز ‏در زمره ليست سياه قرار داد. به گفته وزارت دارائي آمريکا، اين شرکت يا در مالکيت سپاه پاسداران است و يا زير ‏نظر سپاه اداره مي شود. ‏

شرکت اورينتال نيز اعلام کرده است که اين اقدام آمريکا يک اشتباه بزرگ و سنگين است. همزمان با پافشاري آمريکا ‏و متحدان غربي اش بر تحريم هاي مجدد سازمان ملل به منظور محدود کردن اهداف هسته اي ايران، پرونده اورينتال، ‏چه سزاوار تحريم باشد چه نباشد، گواه بر عواقبي است که ليست سياه واشنگتن مي تواند بدنبال داشته باشد. ‏

به گفته مديران و سهامداران اورينتال و بر اساس اسناد اين شرکت، سپاه پاسداران در سال 2006 مذاکراتي را در ‏جهت خريداري شرکت اورينتال آغاز کرد. اما اين قرارداد هيچگاه به نتيجه نرسيد. در عوض، يک کنسرسيوم ‏خصوصي اين شرکت را خريداري نمود. ‏

تحريم ها، کسب و کار شرکت اورينتال را کساد کرده و باعث افزايش هزينه هاي آن شده اند. اين شرکت هم اکنون با ‏ارسال نامه هايي به مقامات آمريکايي و ديپلمات هاي اروپايي در تلاش است نام خود را از زمره ليست سياه آمريکا ‏درآورد. اورينتال با استخدام وکلاي آمريکايي به طور ناموفق تلاش کرده است پرونده خود را در واشنگتن به جريان ‏اندازد. ابوالقاسم موسوي مدير عامل شرکت اورينتال مي گويد:" ما يک شرکت تجاري هستيم. ما مي خواهيم پول ‏درآوريم و به اين مسأله فيصله دهيم."‏

به اعتقاد اقتصاددانان و تجار ايراني، تحريم هاي سازمان ملل و تحريم هاي يکجانبه آمريکا تأثير چنداني بر سياست ‏خارجي ايران نداشته اند و در عوض به مردم عادي و شرکت هاي خصوصي لطمه زده اند. اما مقامات آمريکايي ‏معتقدند که تحريم هاي سازمان ملل و اقدامات واشنگتن به دقت سران ايران را نشانه گرفته اند و تاکنون کارگر بوده اند. ‏به گفته مقامات وزارت دارائي آمريکا، آنها همچنان نسبت به تصميم گيري خود در قبال شرکت اورينتال متعهد خواهند ‏بود. ‏

مقامات وزارت دارائي آمريکا دلايل موجهي براي اتخاذ موضع سختگيرانه در قبال شرکت اورينتال دارند. اين شرکت ‏که از منابع نفت و گاز طبيعي سواحل درياي خزر و خليج فارس بهره برداري مي کند، در پاييز سال 2006 با ‏مشکلاتي مواجه شد. به گفته مديران اورينتال، مالکان بخش خصوصي اين شرکت، از جمله سيروس ناصري نماينده ‏اسبق ايران در سازمان ملل، بدنبال خريدار بوده اند. سپاه پاسداران يکي از طرفين ذي نفع است. ‏

اما سپاه هرگز قراردادي را منعقد نکرده است. در عوض، يک کنسرسيوم به رهبري استراتس گروپ، يک شرکت ‏مختلط خصوصي، پا به ميان گذاشت. به گفته مقامات استراتس، شرکت اورينتال براي اين کنسرسيوم، که تلاش مي کند ‏سهام انرژي خود را افزايش دهد، يک قالب مناسب استراتژيک است.‏

شرکت استراتس يک شرکت کوچک ساختماني است که در دهه 1970 توسط محمد صدر هاشمي پايه گذاري شد. اين ‏شرکت هم اکنون از محل بنگاه هاي معاملات ملکي، ساخت و ساز و سهام بانکي، سالانه 5 ميليارد دلار درآمد دارد. ‏صدر هاشمي، تاجر مشهوري که قبل از انقلاب در ارتش خدمت مي کرد، اولين بانک خصوصي ايران، بانک اقتصاد ‏نوين، را پايه گذاري کرده است. ‏

او در مصاحبه اي خاطر نشان کرده است، شرکت استراتس قراردادهاي دولتي دارد، اما دولت هيچگونه مالکيت يا ‏نفوذي بر شرکت او ندارد. به علاوه، اين شرکت هيچگونه قرارداد تجاري با سپاه پاسداران ندارد. مقامات شرکت ‏IOEC‏ نيز اعلام کرده اند که آنها هيچگونه ارتباطي با سپاه پاسداران ندارند و از اينکه نام شرکت اورينتال در ليست ‏سياه واشنگتن آمده است، متعجب اند. وزارت دارائي آمريکا در ليست سياه خود نه نامي از شرکت استراتس و نه ‏IOEC‏ بخاطر ارتباط با سپاه پاسداران آورده است. نجف پزشکيان مشاور ارشد مدير عامل ‏IOEC‏ مي گويد، قرارداد ‏اورينتال " يک فرصت عالي براي ما بود."‏

بر اساس اسناد فروش شرکت اورينتال، شرکت استراتس و ‏IOEC‏ در ژانويه 2007 قرارداد خريد شرکت اورينتال را ‏امضا کردند. استراتس 51% سهام اورينتال، يکي از شرکت هاي وابسته به استراتس 1% سهام و ‏IOEC‏ 48% سهام ‏اين شرکت را خريداري کرده اند. ‏

موسوي در نامه اي به دفتر نظارت بر اموال خارجي در وزارت دارائي آمريکا، که با مقوله تحريم ها سر و کار دارد، ‏درخواست کرده است نام شرکت اورينتال از ليست سياه واشنگتن خارج شود. اورينتال تاکنون هيچگونه پاسخي دريافت ‏نکرده و تلاش کرده است با استخدام يک وکيل آمريکايي پرونده خود را در واشنگتن به جريان اندازد. اما به گفته ‏مقامات اين شرکت، وکلاي آمريکايي اين کار را تقبل نخواهند کرد.‏

منبع: وال استريت ژورنال، 29 فوريه