زمان مناسب براي نزديکي به آمريکا
تحليل کريستين ساينس مانيتور از قدرت منطقه اي ايران - یکشنبه 12 اسفند 1386 [2008.03.02]

اياسون اتاناسياديس
عليرضا تقريبا 20 ساله، يک جواني متواضع ايراني است. او به عنوان تهيه کننده در صدا وسيماي دولتي ايران کار مي کند. با اينحال، او يک خدمتگزار معمولي جمهوري اسلامي نيست.
عليرضا در نيويورک بزرگ شده بعد از تحصيل در يک دانشگاه معتبر کانادايي، دو سال پيش به کشور برگشته است. توانايي او براي صحبت کردن به انگليسي و فارسي و نيز تسلط او به زبان عربي، به همراه ارتباطات خوب دولتي باعث شده در جمهوري اسلامي قرن 21 به جايي برسد.
قضيه اين است که او چهره نمادين ديپلماتيک آينده ايران است. اگر قرار باشد رشد فزاينده ايران تا چند سال ديگر آمريکا را به پيشنهاد هم پيماني با ايران مجبور کند، هيچ بعيد نيست که عليرضا دست در اين نزديکي نقش مهمي داشته باشد..
به اتفاق عليرضا، که نخواست نام خانوادگي اش منتشر شود، بعد از ظهر يک روز باراني در ماه گذشته در يک رستوران سنتي در ميدان ونک به گفتگو نشستيم و او درباره رشد منطقه اي ايران صحبت کرد.
عليرضا با اشاره به ماجراي رويارويي قايق هاي تندروي ايران با کشتي هاي جنگي آمريکا و با خاطر نشان کردن احساس خوشايندي که در سطوح بالاي ايران وجود دارد، گفت: "ما احتمالاً به آرامي در حال نبرد هستيم."
افراد برجسته ديپلماتيک ايراني عقيده دارند زمان آن فرا رسيده که اين کشور رهبري منطقه را در دست بگيرد. درحاليکه بهاي نفت به نقطه اوج خود رسيده و با توجه به اينکه ايران بعد از اسراييل و ترکيه، صاحب پيشرفته ترين نيروي نظامي در منطقه است و در موقعيت سوق الجيشي شاهراه انتقال انرژي از درياي خزربه خليج فارس قرار گرفته است، اين کشور تحت رهبري حکومت شيعه از نظر استراتژيک در قوي ترين نقطه خود طي 30 سال گذشته قرار گرفته است.
محمود احمدي نژاد در مراسم شليک يک موشک ايراني در ماه گذشته، با جسارت اعلام کرد: "لازم است ما حضور فعال و موثري در فضا داشته باشيم."
انتظاري که ما از محور سني ها براي خنثي ساختن هلال شيعه ها داشتيم، به خاطر چرخش ديپلماتيک حکومت هاي سني نظير عربستان سعودي و مصر به سمت ايران، فرو پاشيده است. محمود احمدي نژاد در حالي سفر خود به عراق را آغاز خواهد کرد که محبوبيت رئيس جمهور ايران در خانه هاي مردم قاهره و رياض رو به افزايش است. مردم مصر و عربستان حرف دل خود را درباره سياست واشنگتن در منطقه شان، که از به زبان آوردنش در خوف و هراس هستند، از زبان احمدي نژاد مي شنوند.
در تهران هم استنباط عمومي از گزارش امنيتي ماه دسامبر آمريکا اين است که بوش با علم به اينکه قادر به وارد آوردن فشار سياسي، اقتصادي يا نظامي به ايران نخواهد بود، سرافکنده شده است.
با توجه به اين دورنما، گزارش امنيتي به دولت بوش اين امکان را داد که بوسيله يک مکانيسم آبرومندانه از تلاش براي تشکيل جبهه بين المللي عليه ايران دست بردارد، و حل و فصل موضوع هسته اي ايران را براي دولت بعدي به ارث بگذارد.
عليرضا عليرغم اعتماد به جهت گيري هاي ايران، از فرهنگ پارتي بازي در جمهوري اسلامي ايران ناراضي است. او مي گويد که زندگي ساده اي را براي خود انتخاب کرده و از ولخرجي هاي شمال شهري دوري مي کند.
او به من گفت چيزي که هر روز صبح او را از تختخوابش بيرون مي آورد، کمک به اين پيش بيني است که روزي واشنگتن، تهران را به عنوان يک هم پيمان در منطقه به رسميت بشناسد. او گفت: "وقتي بالاخره اين توافق بين ايران و ايالات متحده امضاء شود، توافقي که آينده منطقه را ترسيم خواهد کرد، من دوست دارم در آن جلسه باشم – البته نه به عنوان يک مشاهده کننده. من مي خواهم کسي باشم که با تلاش زياد کار را به آنجا کشانده است."
رهبران ايران، اعم از سکولار يا مذهبي، اهدافي در راستاي منافع ملي را دنبال مي کنند. اين اهداف بر پايه تضمين برتري اقتصادي و سياسي کشور بر گلوگاه هاي سوق الجيشي نظير تنگه هرمز، درياي خزر به عنوان نقطه ورود به آسياي مرکزي، پهنه هاي شرقي در مجاورت با افغانستان و بلوچستان پاکستان، و نيز راه ارتباطي مديترانه- بين النهرين به سوي لبنان، سوريه و عراق، استوار شده است.
تهاجم عليه افغانستان و عراق تحت رهبري آمريکايي ها، نقش کمک کننده اي براي دستيابي ايارن به اين اهداف بازي کرده است. اين تهاجم با از سر راه برداشتن حکومت هاي ضد ايراني، باعث گسترش نفوذ اقتصادي و سياسي ايران شد.
ظرف سه سالي که به مسافرت در ايران پرداختم، کاروان هاي متعدد کاميون را ديدم که کالاهاي ايراني را در امتداد بزرگراه ها از شهر مشهد در شمالشرق به سوي هرات در منتها عليه غربي افغانستان حمل مي کردند. نظير همين جريان هم به سوي جنوب عراق وجود داشت.
با توسعه نفوذ ايران در منطقه و نزول آمريکا پس از چندين شکست موجود در سياست خارجي، ايران در اشتياق رسيدن به استيلاي منطقه اي است. عليرضا مي تواند به خوبي يکي از مقاماتي باشد که در نهايت در مورد آينده منطقه، وارد مذاکره با واشنگتن شود.
منبع: کريستين ساينس مانيتور – 27 فوريه
