‏

نادر ايراني

‏"يكي از شرايط نظم، آزادي، رفاه وعدالت براي اكثريت اعضاي يك جامعه، وجود دولتي قوي، كارآمد ‏وبادوام و مشروع است."‏

حميد رضا جلايي پور از اعضاي حزب مشاركت ايران كه در دفتر جنبش مسلمانان مبارز ايران سخنراني ‏مي كرد ضمن طرح مطلب فوق،افزود: "جامعه اي را سراغ نداريم كه به صورت خود به خودي اكثريت ‏مردمش دريك نظم و آرامش توام با آزادي زندگي كرده، حداقلي از رفاه اجتماعي داشته ودر بين آنان تبعيض ‏ازميان رفته باشد".‏

وي افزود: "تجربه دنياي مدرن نشان مي دهد كه هركشوري كه داراي مولفه هاي رفاه، نظم، آرامش و آزادي ‏بوده، يكي از ابزارهاي نهادي مهم آن، دولت قوي، كارآ، بادوام و مشروع بوده است".‏

وي در ادامه با اشاره به اينکه به نظر مي رسد بعد ازانقلاب مشروطه يكي از خواسته هاي مردم استقرار ‏دولت قوي وسراسري، كارآ و مشروع درايران بوده است، گفت: "نكته مهم اين است كه هنوز اين فرآيند ‏درايران به سرانجام تاريخي خودش نرسيده است تا جايي كه هنوز از هيچ محققي نخوانده ايم كه تاكيد كند ‏فرآيند دولت سازي درايران طي شده است". ‏

وي سپس با طرح اين سوال كه ازمنظر جامعه شناختي چگونه امكان دارد يك دولت كارآ و بادوام و مشروع ‏ساخت، به دو الگو در اين باره اشاره كرد وگفت: "در جامعه ضعيف دولت قدرتمندو كارآمد و مشروع شكل ‏نمي گيرد، لذا طرفداران اين الگو براي رسيدن به يك دولت كارآ، مشروع و قوي، به يك جامعه قوي و كارآ ‏وبه عبارتي يك خاك خوب نظر دارند". وي با ذكر اين الگو تاكيد كرد "پنج فرايند بايد وجود داشته باشد تا ‏جامعه اي قوي وكارآمد ايجاد شود و از دل آن دولتي كارآ بيرون بيايد".‏

وي اولين فرآيندرا براي جامعه اي قوي، فرآيند اقتصادي غيرحكومتي ذكركرد وگفت: "مهمترين فعاليت مردم ‏فعاليت معيشتي است و تا زماني كه بند ناف مهمترين فعاليت معيشتي مردم به دولت وابسته باشد، جامعه قوي ‏وجود نخواهد يافت".‏

‏ وي در توضيح فرآيند دوم، "مهمترين ابزار جامعه قوي را تعميق سازوكارهاي دموكراسي" ذكركرد و گفت: ‏‏"سازو كارهاي دموكراسي مجموعه تمهيداتي است كه قدرت را درجامعه تعميق و تثبيت مي كندتا جايي كه ‏دراين شرايط دولت فضا براي سلطه برمردم نمي يابد. درجامعه اي كه فرآيندهاي دموكراسي ضعيف است ‏دولت قادر به كردنكشي بوده و مردم ناتوان از هرگونه اعتراض مدني خواهند بود. با يك بررسي كلي مي ‏توانيم دريابيم دولت هايي در سطح جهاني قوي هستند كه مي توانند برنامه هاي خود را اجراكنند در غيراين ‏صورت ضعيف تلقي مي شوند، حتي اگر اتحاد جماهير شوروي سابق باشد. اتحادجماهيرشوروي دررشد ‏علم، در رشد بهداشت و درمان درروستاها و... پيشرفت زيادي كرده بودند ولي آنها قادرنشدند دولت قوي ‏تشكيل بدهند ودرنتيجه باختند زيرا دو فرآيند اقتصاد غيرحكومتي و سازوكارهاي دموكراتيك در اين كشور ‏فوق العاده ضعيف بود". ‏

وي درزيرمجموعه دوفرآيند معيشت غيردولتي و سازوكارهاي دموكراتيك، به سه فرآيند ديگر در زير ‏مجموعه اين دو فرآيند اشاره كرد و گفت: "جوامعي قوي هستند كه نهادهاي ميانه در آن ها قوي بوده ووسط ‏هرم جامعه پوك نباشد. جامعه اي كه مردمش عضو محل كار و يا خانواده است جامعه اي قوي محسوب نمي ‏شود".‏

اين استاد دانشگاه جامعه اي را قوي ذكر كرد كه شهروندانش عضو چندين تشكل و گرايش و سازمان باشند ‏ودرادامه گفت: "درآلمان هريك نفر عضو 8 الي 10 تشكل بوده درحالي كه هرشهروند ايراني يا عضو محل ‏كار يا خانواده اش است. از اين رو نهادهاي مياني ضعيف و جامعه مدني نيز ضعيف خواهد شد". ‏

اين عضو حزب مشاركت با ذكر اينكه دولت براي وجود واستمرار چنين جامعه اي دست افشاني مي كند در ‏باره فرآيند چهارم گفت: "جامعه اي قوي خواهد بود كه نهاد هاي علمي وتحقيقاتي اش مستقل ازدولت وامر ‏ونهي او شكل بگيرد". ‏

وي منطق كارعلمي را منطق حقيقت جويي ذكر كرد و گفت: "منطق عمل دولت منطق اجرايي، قدرت وامر ‏ونهي است و نمي توانيم جامعه اي علمي كه توليد كننده علم است، بيابيم كه با دخالت دولت به مرحله توليد ‏انديشه وعلم رسيده باشد". ‏

وي كشورهاي آنگلوساكسون را شاهد مثال سخن خود ذكر كرد ود ر باره فرآيند پنجم گفت: "استقلال نهادهاي ‏ديني از دولت يكي از مهمترين فرآيندها بوده كه بخشي از مهمترين فعاليت هاي هر فرد در طول روز و هفته ‏را تشكيل مي دهد و اگر قرارباشد دولت در اين حوزه نيز دخالت كند ديگر عرصه اي براي رفتار فردي باقي ‏نمي ماند". ‏

وي رويكرد دوم را كه دردولت نهم نيز مشاهده مي شود دانست وگفت: "اين دست از دولت ها، دولتي قوي با ‏جامعه اي ضعيف خواهانند و سياست هاي حاضر از چنين خط مشي اي پيروي مي كنند و معتقدند دولتي ‏مقتدر است كه در دولت مذكور آن پنج فرآيند ضعيف باشد. براساس اين گرايش اگر مردم جيب شان پرپول ‏باشد و برروي پاي خود بايستند،چرخه دموكراسي هم به كارخواهد افتاد و آن گاه اين سوال مطرح مي شود كه ‏معتقدان وپيروان دولت كنوني چه بايد بكنند؟" ‏

جلايي پور با ذكر اينكه دولت سازندگي ودولت اصلاحات دولت هايي بودند كه زياد نمي خواستند از مردم ‏بترسند گفت: "اين دودولت مي خواستند مردم در حوزه معيشت و سياست قوي باشند تا بتوانند در امور خود ‏مشاركت جدي داشته باشند". ‏

‎‎ارزيابي از انتخابات‎‎

وي دربخش دوم صحبت هاي خود به ارزيابي انتخابات آينده پرداخت وگفت: "دولت نهم ـ كه نبايد زياد آن را ‏جدي گرفت زيرا روي صحنه اند ـ و حاميان اصلي آن به سازوكار دموكراسي اعتقادي ندارند، از اين رو ‏مجلس هشتم ادامه بدتر مجلس هفتم خواهد بود". ‏

وي با ذكر اينكه‎ ‎‏"درمجلس هفتم آقاي خاتمي و كروبي در اطلاعيه اي به ايجاد يك دولت مهره چيني شده ‏درآينده اشاره كردند وبايد بگويم كه همان روند به شكل خيلي بدتري دارد ايجاد مي شود"، تحصن مجلس ششم ‏را طبيعي ترين عكس العمل نسبت به اين جريان ذكر كرد وگفت: "علامت هاي اين روند معيوب و بد آن است ‏كه از دوسال پيش به اين طرف برگزاركنندگان انتخابات، افراد خاصي را براي رفتن به مجلس مشخص كرده ‏بودند، و چندي پيش كه با برخي از اين فرماندهان براساس برنامه هاي كاري، جلساتي برگزار كرديم، ‏دريافتيم كه آخر موضوع آن است كه عده اي دموكراسي را حيله غربي مي دانند كه جمهوري اسلامي گرفتار ‏آن شده است". ‏

وي با ذكر اينكه "اگر مجري انتخابات، دموكراسي را حيله غرب بداند به طور طبيعي وظيفه شرعي خود مي ‏داند كه با اين دموكراسي مقابله كرده وآن را از محتوا تهي كند" گفت: "ببينيد، د رانتخابات هاي قبلي هيات ‏هاي اجرايي هيچگاه با قاطعيت تمام به حذف نيروهاي اصلي انتخابات اقدام نمي كردند، اما در اين دوره هيات ‏هاي اجرايي به اين كار اقدام كردند و از اين كار خود نيز هيچ شرمندگي هم ندارند زيرا اگر شرمنده بودند مي ‏گفتند تعدادي را نيز شوراي نگهبان رد صلاحيت كند. به عبارت ديگر شمشير را از رو بسته اند". ‏

جلايي پور با اشاره به اينكه عنوان مي كنند "رد صلاحيت ها به دليل ابهامات و مشكلات قانوني انجام شده و ‏كساني كه اين رويه را در پيش گرفته اند، حكومت به وسيله قانون مي كننند ولي قانوني حكومت نمي كنند، ‏چون در اين صورت تمامي اقداماتي كه انجام مي دهند غيرقانوني است" گفت: "اين دست ازاقدامات حقوق ‏اصلي مردم را ناديده مي گيرد، لذا به نظر من اين گروه در ادامه مجلس هفتم، به دنبال مهندسي بي ‏رودربايستي هستند حتي نه مثل مجلس هفتم. آنان مي خواستند مجلس هفتم، يك مجلس تو دست با اكثريت رام ‏باشد، ولي اين باردوچيز مي خواهند: 1- اصلاح طلبان وهركسي كه روي پاي خود مي ايستد بايد از صحنه ‏حذف شوند به همين دليل برخي از اصول گراها نيز رد شدند 2- آن چيزي كه مهمتر است اينكه مي گويند ما ‏اصلاح طلبان را حذف مي كنيم،، اما نمي گذارند اصلاح طلبان نيز كنار بروند، بلكه اصلاح طلبان بايد در ‏انتخابات نيز شركت كنند تا مردم راي بدهند و اصلاح طلبان ببينندكه از صندوق بيرون نمي آيند". ‏

وي درادامه با بيان اينكه "دراينجا دو حذف يكي حذف درسطح سياسي و ديگري حذف در سطح افكارعمومي ‏انجام مي دهند" گفت: "زماني كه آقاي خاتمي رييس جمهوربود انتخاباتي برگزارشد كه آقاي هاشمي شكايت از ‏تخلف انتخاباتي را به خدا برد حالا كه ديگر مجري وناظر و... همه يكي هستند به نحوي كه گروه مهندسي ‏امر صادرمي كند وديگران اجرا مي كنند".‏

‏ وي افزود: "در شرايط حاضر گروه اصول گرايان باهم نيستند و اگر باهم بودند به اين معنا بود كه با يكديگر ‏مي كوشيدند يك انتخابات را برگزار كنند و ممكن بود در جايي باهم اختلاف داشته باشند، ولي درحال حاضر ‏انتخابات به مثابه يك عمليات نظامي درنظر گرفته شده كه همه چيز بايد برسرجايش باشد".‏
‏ ‏
‏ جلايي پور دربخش ديگري از سخنان خود با اشاره به اينكه مثلا "بخشنامه شده كه اين عده نبايد در انتخابات ‏حضور داشته باشند" گفت: "اين حركات به قول معروف تقوا دررفته دارد اجرا مي شود".‏

‎‎واكنش ها به انتخابات‎‎

جلايي پور در بيان استراتژي ها و تاكتيك هايي كه نسبت به انتخابات وجود داردگفت: "يك راهكار اين است ‏كه برخي همه اين سخنان را مي پذيرند ولي در نهايت معتقدند(مانند طيف آقاي كروبي) كه چاره اي جز ‏حضور درانتخابات نداريم. اين عده مي گويند هرچند ممكن است حتي يك كرسي مجلس را نيز به دست نياوريم ‏ولي محيط بعد از انتخابات عليه ما نا امن نمي شود، به قول معروف مي گويند مانند نهضتي ها مي شويم". ‏

جلايي پور استدلال مذكور را كه اصول گرا ها مطرح مي كنند "بي ربط" دانست وگفت: "اين ها گمان مي ‏كنند امام خميني با پشتوانه 20 ميليوني هستند، درحالي كه خبرندارند يك سوم مردم را به زور عليه دوسوم ‏مردم به گروگان گرفته اند ولذا از اين شوخي ها كرده وخودشان را با آن موقع مقايسه مي كنند". ‏

وي طيف دوم را ائتلاف اصلاح طلبان ذكر كرد وبا اشاره به اينكه اين عده معتقد به مشاركت محدود ‏واعتراضي هستند گفت: "اين عده نيز اغلب تحليل ها را قبول دارند ولي مي گويند براي 50 تا60 صندوق ‏مي توانيم درانتخابات شركت كنيم ولي نه به آن معنا كه بگوييم اين انتخابات درهمه جا مشروع است.بلكه با ‏بيان خلاف ها و با اعتراض در انتخابات شركت مي كنيم.لذا يكي از علامت هاي اين حركت اين است كه ‏درهمه جا ليست نمي دهند. اين دسته به تريبون مجلس زياد اهميت نمي دهند زيرا مي گويند اگر درداخل ‏مجلس تريبون باشد حتما در بيرون آن نيز يافت مي شود. اين گروه با توسل به رسانه ديجيتالي، بر اين نظرند ‏که بالاخره حرف ها گفته مي شود و امكان اينكه خفقان ايجاد شود ديگر وجود ندارد".‏

‏ وي افزود: "درضمن اين گروه معتقد است كه فردموثر لازم نيست در مجلس باشد بلكه در هركجا باشد با او ‏برخورد خواهند كرد". ‏

جلايي پور با اشاره به دليل ديگري كه آن را مهم مي داند واصلاح طلبان برآن تكيه مي كنند گفت: "اين بار ‏معلوم نيست از صندوق ها چي بيرون بيايد، در زمان خاتمي نيروهاي مخالف و موافق يكديگر را كنترل مي ‏كردند، ولي آلان همه درخدمت يكديگر هستند و از اين رومعلوم نيست اگر كسي راي چشمگيري بياورد، ‏همان اعلام شود". ‏

وي يكي ديگر از مهمترين دلايل اصلاح طلبان را، برخلاف انتخابات هاي قبلي، ائتلاف گسترده اي ذكر كرد ‏كه از يك سال پيش به اين طرف آغاز شده و تاكيد كرد: "در اين حركت ائتلافي بيشترين راي برمشاركت ‏محدود اعتراضي قرار گرفته و بايد به اين راي احترام گذاشت زيرا تا دلتان بخواهد در اين كشور ما داراي ‏تكنواز سياسي هستيم، و عمل جمعي نيز به آن معنا است كه هرفرد از راي خود فاصله گرفته و به راي جمع ‏عمل كند". ‏

وي رويكرد دسته سوم را عدم مشاركت درانتخابات دانست و گفت: "نكته اي كه باعث مي شود تا اندازه اي ‏طرح هاي طرف مقابل هم نقش برآب شود اين است كه كساني كه با طرح هاي مختلف ورويكردهاي مختلف ‏به انتخابات مي نگرند، مهمترين هنرشان اين خواهد بود كه يكديگر را تخطئه نكنند. در غير اين صورت جناح ‏اقتدارگرا به هدف خود خواهد رسيد". ‏

‏ ‏