پرونده زهرا در تهران
خواسته خانواده پزشك مقتول تامين مي شود؟ - شنبه 11 اسفند 1386 [2008.03.01]
البرز محمودي
با نظر رييس قوهي قضاييه، موضوع انتقال پرونده زهرا بنييعقوب، پزشك مقتول در بازداشتگاه امر به معروف همدان در ديوان عالي كشور بررسي مي شود تا در صورت نظر مساعد اين شورا، پرونده جهت بررسي به دادگستري استان تهران سپرده شود. موضوعي كه از چندي پيش از سوي وكلا و اولياي دم "زهرا" مطالبه شده و "رحيم" برادر او هم بر آن تاكيد كرده بود: "ما خدمت چند بزرگوار رفتيم وخواهش کرديم که حداقل پرونده به تهران بيايد. چون کاملا احساس مي کنيم که درپرونده اعمال نفوذ مي کنند. خواهش کرديم، نامه نوشتيم...چون درهمدان دستمان به هيچ جايي نمي رسد. کاملا مي دانيم که پرونده آنجا به نتيجه اي نمي رسد."
غير از خانواده و وكلاي پرونده، "مجمع نمايندگان ادوار مجلس" هم ديگر تشكلي بود كه در نامهاي به آيتالله هاشمي شاهرودي خواستار پيگيري موضوع مرگ مشكوك اين دكتر جوان در زندان شد. در بخشي از نامه اين مجمع كه بيش از 400 تن از نمايندگان دورههاي پيشين مجلس پس از انقلاب اسلامي عضو آن هستند خواسته شده بود براي "جلوگيري از اعمال نفوذ متهمان پرونده" رسيدگي به اين پرونده در تهران دنبال شود.
همچنين روزنامه اعتماد روز سه شنبه نوشت که مقام هاي قوه قضائيه پس از نزديک به پنج ماه با درخواست نبش قبر زهرا بني يعقوب موافقت کرده اند. شيرين عبادي، وکيل مدافع خانواده زهرا بني يعقوب به اين روزنامه گفته بود که به همراه سه وکيل ديگر از محل بازداشت خانم بني يعقوب بازديد کرده که اين بازديد ادعاي خانواده زهرا بني يعقوب را که مي گويند وي به علت خودکشي نمرده، تائيد مي کند.
يك روز جمعه
ماجرا از يك روز جمعه آغاز شد. جمعه بيستم مهرماه كه زهرا بني يعقوب به همراه نامزدش در يكي از پارك هاي همدان توسط ماموران امر به معروفبه علت "جرم مشهود" دستگير شد. به گفته پدر زهرا "فردي که دخترم را دستگير کرده بود، يک بناي کم سواد است.. و عصرها به صورت نيمه وقت با ستاد امر به معروف همکاري مي کرده؛ آيا او در حدي هست که يک دکتر را بازداشت کند؟"
زهرابه علت تعطيلي دادگاه در جمعه و شنبه (عيد فطر)، 48 ساعت در بازداشتگاه مركز امر به معروف سپاه همدان حبس مي شد. در حالي که بر اساس قانون ]قانون مراکز امر به معروف و نهي از منکر[فرد دستگير شده را تنها مي توان تا حداکثر 24 ساعت در بازداشت نگه داشت.
پدر اين خانم دکتر (روز بعد از دستگيري) از جريان مطلع مي شود و تا به همدان برسد كار از كار گذشته است. مأموران بازداشتگاه اعلام مي کنند که "زهرا خود را در راهروي طبقه دوم بازداشتگاه با استفاده از پارچه پلاکارد تبليغاتي حلق آويز کرده و جان باخته است. " پزشک قانوني نيز مرگ وي را "فشار بر عناصر حياتي گردن توسط جسم رشته مانند و قابل انعطاف و عوارض ناشي از آن" دانست و زمان مرگ را حدود ساعت نه شنبه شب (بيست و يکم مهر) اعلام کرد.
به دنبال اعلام خبر مرگ اين پزشک جوان، خانواده وي به دليل وجود ابهامات بسيار در اين پرونده و اظهارات ضد و نقيض، با تنظيم شکايتي خواستار پيگيري موضوع از طريق مراجع قضايي شدند.
پدر زهرا در گفت و گو با روزنامه اعتماد در اين مورد گفت: "به من گفته اند دخترم با پارچه خودش را حلق آويز کرده است و زماني که پرسيدم وسايل خودکشي چطور در آن مکان وجود دارد به من گفتند آنجا پر از صندلي و پارچه هاي تبليغاتي است. به هر حال من موضوع را از طريق مراجع قضايي پيگيري مي کنم".
در همين ارتباط، برادر زهرا نيز خاطرنشان كرد: "خواهرم پس از پايان تحصيلاتش تصميم گرفت در منطقه يي محروم به طبابت بپردازد و از آنجا که پدرم آزاده است زهرا نيازي به گذراندن طرح نداشت و به صورت داوطلبانه مدت 7 ماه در روستايي در 200 کيلومتري رزن و روستاي ديگري در 140 کيلومتري همدان به معالجه بيماران مي پرداخت. خواهرم به هيچ وجه مشکل خانوادگي نداشت و به لحاظ روحي نيز وضعيت اش کاملاً عادي بود. من چند ساعت قبل از حادثه سه بار با او تلفني صحبت کردم و حتي نيم ساعت قبل از حادثه با هم حرف زديم و در آخرين تماس به وي گفتم پدرمان در راه همدان است و به زودي به آنجا مي رسد و مشکل را حل مي کند. زهرا هنگام صحبت با من کاملاً طبيعي بود و به نظر نمي رسيد مشکل روحي خاصي داشته باشد و نمي دانم چطور دقايقي بعد جان باخت. به هر حال طبق نظريه پزشکي قانوني ما خواستار پيگيري قضايي موضوع هستيم".
پيگيري ويژه
ار آنجايي كه پدر زهرا بنييعقوب از كاركنان اداري سپاه است، اين امر باعث شد فرماندهان سپاه نسبت به موضوع مرگ مشكوك دختر همكارشان در زندان حساسيت نشان دهند. در همين حال يک خبر غيررسمي حاكي از اين است كه تعدادي از فرماندهان سپاه نيز هفته گذشته با علياكبر ناطق نوري، رئيس دفتر بازرسي ويژه رهبري ديدار كردند و از او خواستند در اين باره وارد عمل شود، و ناطق نوري هم به آنها قول پيگيري داده است.
سايت اميرکبير نوشته در اين ديدار تعدادي از خانواده هاي سپاهيان خطاب به ناطق نوري گفتهاند: "وقتي با يک فرد مذهبي و خانواده او چنين رفتاري مي شود به گونه اي که اين خانواده بر اين باورند كه در اين نظام قضايي امکان پاسخ گويي مناسب به آنها وجود ندارد و برخورد مسوولان ستاد امر به معروف و بسيج با آنها بسيار بد بوده، پس آنچه که در باره رفتار ناشايست پليس و بسيجيان و ضايطين قضايي با مردم گفته مي شود صحت دارد. خانواده اين دختر به برخي از سپاهيان و خانواده هايشان گفتهاند که هرگز تصور نميکردند در نظامي که همه چيز خود را براي آن هزينه کرده اند چنين برخوردي با آنها شود."
پس از اين ديدار بود كه سخنگوي قوه قضاييه در پنجم دي ماه در پاسخ به سوال خبرنگاري در مورد مرگ زهرا بنييعقوب در بازداشتگاه همدان اظهار داشت:"براساس شكايتي كه اولياي دم وي مطرح كردهاند، متهمان سه نفر بودند كه برايشان قرار وثيقه صادر شده و پرونده در دادسراست."
درخواست انتقال پرونده
با اين حال وكلا و خانواده پزشك مقتول چندان از وضع رسيدگي به پرونده در همدان راضي نبودند. رحيم بني يعقوب برادر زهرا در اين مورد گفته است: "ما خدمت چند بزرگوار رفتيم وخواهش کرديم که حداقل پرونده به تهران بيايد. چون کاملا احساس مي کنيم که درپرونده اعمال نفوذ مي کنند. خواهش کرديم، نامه نوشتيم که پرونده درتهران شايد درجوي مناسب تر بررسي شود. چون درهمدان دستمان به هيچ جايي نمي رسد. کاملا مي دانيم که پرونده آنجا به نتيجه اي نمي رسد."
وي با اشاره به "نقش و نفوذ" رييس ستاد امر به معروف و نهي از منكر يادآور مي شود:" ببينيد رييس ستاد امربه معروف ونهي ازمنکر همدان آدم قوي اي است وهنوز هم سرکارش است. آدمي که قدرتش زياد است و احتمالا ارتباطات زيادي هم دارد. يعني او واقعا نمي تواند کاري کند که موارد ابهام پرونده برطرف شود؟ خيلي ساده مي تواند اين کار را انجام بدهد."
قتل هاي مشابه
زهرا اولين قرباني در بازداشتگاه هاي جمهوري اسلامي نيست چنانكه پيش از او، زهراي ديگري (كاظمي) به جرم آنچه عكسبرداري از زندان اوين بيان شد، در بازداشتگاه به طرزي "مشكوك" كشته شد كه عليرغم گذشت بيش از پنج سال، هنوز مقصران آن حادثه معلوم نشدند.
غير از اين، آبان سال گذشته نيز "توحيد غفارزاده" دانشجوي دانشگاه آزاد شاهرود توسط يک بسيجي به جرم همراه بودن با نامزدش به ضرب چاقو کشته شد. با اين حال تاکنون هويت ضارب اعلام نشده و مقامات قضائي در خصوص نتيجه اين پرونده هيچ پاسخي نداده اند؛ در عوض تعدادي از دانشجوياني که در انتشار اين خبر نقش داشتند به انحاي گوناگون مورد آزار قرار گرفته اند.
همچنين بزرگترين پرونده قضائي بسيجيان در اقدام به قتل به "بهانه نهي از منکر" به قتل هاي محفلي کرمان شهرت يافته که در آن گروهي از اعضاي پايگاه علي اصغر مولاي کرمان تعدادي زن و مرد را در طي چند سال ربودند و به قتل رساندند. با اين حال کليه متهمان بسيجي اين پرونده پس از بارها صدور حکم اعدام و نقض آن در حال حاضر آزاد هستند.
حتي سايت هاي محلي در همدان نسبت به قتل هاي اينچنيني در سال گذشته خبرهايي دارند. به گزارش خبرنامه بوعلي، "اين بار اولي نيست که شهر همدان شاهد چنين حادثه اي مي شود" دوم مهر 85 نيز يك مرد چهل و سه ساله در استان همدان، يك پسر و دختر جوان را به خاطر همراه نداشتن مجوز محرميت و به بهانه امر به معروف و نهى از منكر بازداشت كرد و در جريان انتقال آنها به يك پاسگاه، با شليك گلوله پسر ۲۵ ساله به نام حسن اهل همدان را به قتل رساند و نامزد ۱۹ ساله او به نام افسانه را به شدت مجروح كرد. ماموران انتظامى همدان تأييد كردند كه هنگام شناسايى متهم به قتل وقتى "تصاويرى كه مأموران آگاهى از فرد مظنون و خودرو وى تهيه كرده بودند پس از ارائه به افسانه، وى را دچار ترس و اضطراب شديد كرد، به طورى كه وى به مأموران اطمينان داد كه تصاوير متعلق به ضارب وى و قاتل نامزدش است". پليس همدان در نهايت اعلام كرد كه قاتل مردى ۴۳ ساله است كه در روستاى كهنوش از توابع خرمدره معدن گرانيت دارد اما تاكنون هويت او را فاش نكرده اند و تنها اعلام شده كه نام او "ن" است.
كميسيون زنان تحكيم وحدت هم در بيان وقايع كرماشاه در تير ماه جاري گزارش داد: "دانشگاه کرمانشاه طي دو سال اخير يکي از خبرسازترين دانشگاهها در خصوص آزار جنسي با سواستفاده از قدرت بوده است. اخباري که از اين دانشگاه به گوش مي رسد عموما غير رسمي و حاصل مصاحبه هاي تلفني با دانشجويان اين دانشگاه است که با خبرنگاران تماس گرفته و اخبار و گاه شايعات را گزارش مي دهند. خبرنگاران محلي از ممنوعيت تهيه و انتشار گزارش در خصوص اين حوادث در نشريات خود خبر مي دهند و اينکه مسئولان اين نشريات حاضر به درگير شدن با مسئولان دانشگاه کرمانشاه نيستند".
براساس اعلام اين سايت، آخرين خبر، خبر مرگ "مهسا ن"، دختر دانشجويي بود که از يک سال پيش شايعه تجاوز يکي از اساتيد بنام دانشگاه به وي بر سر زبانها بود و پس از مرگ با طناب دارنيز بحث بر سر اينکه آيا وي اقدام به خودکشي کرده يا به قتل رسيده در گرفت.مهسا پدر نداشت و با 5 برادر و مادر خود در کرمانشاه زندگي مي کرد. يکي از دوستان مهسا که تا ساعت 5 روز حادثه با وي در آزمايشگاه دانشگاه مشغول کار بوده نسبت به اقدام به خودکشي وي ابراز ترديد مي کند و مي گويد تا زماني که با هم بودند هيچ ناراحتي و حالت غيرعادي در او نديده بود.
اين سايت همچنين در خرداد گذشته نيز از ملاير "خودکشي دختر دانشجو به دليل حکم تعليق و اتهام رابطه نامشروع" را گزارش داده بود.براساس اعلام اين سايت، روز سه شنبه 22 خرداد اين دانشجو در اثر خودکشي با قرص به بيمارستان امام حسين شهرستان ملاير منتقل شده و تحت درمان قرار گرفته است. اين دانشجو چندي قبلي به اتهام رابطه نامشروع به يک ترم محروميت از تحصيل بدون احتساب سنوات محکوم شده بود.
