گزارش♦ چهار فصل
احمد باطبي - شنبه 11 اسفند 1386 [2008.03.01]
نمايشگاه عکس "چشم درون" روز سه شنبه 30 بهمن در محل موزه هنر هاي معاصر تهران افتتاح شد. نمايشگاه عکس "چشم درون" به دليل وسعت پوشش محتوايي و معنايي عکس هاي ارائه شده، همچنين مکان برگزاري آن بزرگ ترين نمايشگاه عکاسي محسوب مي شود که امسال بخش هاي متنوعي را نيز شامل مي شود. گزارش ويژه همکارمان را در اين زمينه مي خوانيد....
گزارشي از نمايشگاه عکس "چشم درون"
همچون در يک آينه
بزرگ ترين نمايشگاه عکس امسال با نام "چشم درون" روز سه شنبه 30 بهمن در محل موزه هنر هاي معاصر تهران افتتاح شد. مهم ترين ويژگي نمايشگاه امسال وسعت پوشش محتوايي و معنايي عکس هاي ارائه شده، همچنين مکان برگزاري آن است. مجموعه عکس هاي به نمايش در آمده در نمايشگاه از ميان عکس هاي گنجينه دائمي هنر هاي معاصر تهران و همچنين آثاري از عکاسان ايراني فعال در حوزه هاي مختلف و مجموعه اي از عکس هاي ريکاردو زيپولي عکاس و ايران شناس ايتاليايي انتخاب شده است.
در اين دوره از نمايشگاه، 6 نكوداشت در بخش هاي مختلف در نظر گرفته شده که شامل موارد زير است:
يک ميهمان: ريکاردو زيپولي متولد 1952 پراتوي ايتاليا . مدرس زبان و ادبيات فارسي از دانشگاه کافوسکاري ونيز. آثار تحقيقي و ادبي او بيشتر در خصوص مسايل تاريخي و سبک شناسي در حوزه ادبيات فارسي متمرکز است. زيپولي در عرصه ترجمه نيز فعال بوده و آثاري را از شعراي سبک هندي به خصوص بيدل دهلوي به زبان ايتاليايي برگردانده است. از نمايشگاه هايي که او تا به امروز برگزار کرده ميتوان به اين موارد اشاره کرد : انستيتوي هنرهاي معاصر/ لندن 1976 . چهاردهمين بينال هنري سان پائولو / برزيل 1977 . گالري راه ابريشم تهران 2005 .
يک شهر: بم . مجموعه آثاري از محمد رضا جوادي، معمار و عکاس. پژوهش گر و مدرس معماري در دانشکده هاي معماري ايران و برگزار کننده نمايشگاه هاي مختلف داخلي و خارجي از جمله : بورژ / فرانسه، اکسپوي بين الملل آشي / ژاپن 2005، نمايشگاه گروهي باغ ايراني / ايتاليا 2005، جشن هنر مدرن / موزه هنر هاي معاصر تهران 1384، باغ ايراني / موزه هنر هاي معاصر تهران 1383، رقص زمين / گالري صبا تهران 1383 . بم 1383 .
يک پيشگام: نيکل فريدني ( 1314 – 1386 ). عکاسي که نيم قرن از عمرش را در عکاسي از طبعيت، آثار تاريخي، مردم مناطق مختلف ايران از جمله ابيانه، و ... سپري کرده است . فريدني همچنين 15 سال در شرکت نفت به عنوان عکاس هوايي فعاليت نموده و 40 سال به صورت حرفه اي در صنعت ظهور و چاپ عکس حضور داشت. او همچنين عنوان دکتراي افتخاري عکاسي را در سال 1382 از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي کسب کرده و عضو انجمن عکاسان دوستدار ميراث فرهنگي و گردش گري ايران نيز بوده است. از جمله نمايشگاه هايي که اين هنرمند در طور عمر پربارش برگزار کرده مي توان به اين موارد اشاره کرد. نمايشگاه انفرادي در شهرداري تورنتو 1360، اولين نمايشگاه انفرادي در خانه عکاسان ايران 1381، نمايشگاه نفرادي در نگار خانه لاله 1382، سه نمايشگاه در گالري نيکول 1383-84 . کتاب هاي منتشر شده از اين هنرمند عبارتند از ايران 1369، فرش ايران ( چاپ ژاپن ) 1369، گيلان 1377، ايران ( دوجلدي سياه و سفيد – رنگي ) 1381، اصفهان 1374، چشم انداز هاي ايران 1380 / ايران 1382 .
يک نگاه: مجيد کور رنگ بهشتي متولد 1346 اصفهان فارغ اتحصيل نقاشي از دانشگاه آزاد اسلامي. از نمايشگاه هايي که از اين هنرمند تا به امروز برگزار شده عبارت است از : خانه عکاسان ايران 1377 . گالري افرند 1378. خانه عکاسان ايران 1378، مجتمع فرهنگي هنري تهران 1379 . گالري برگ تهران 1380 . گالري کلاسيک اصفهان 1384. حوزه هنري اصفهان 1383. نمايشگاه گروهي نگاه ايراني / فرانسه 2005. نمايشگاه گروهي سيار نقره ايراني / ايالات متحده آمريکا 2008 – 2004 . نمايشگاه گروهي / ونيز ايتاليا 2007 . از اين هنرمند دو کتاب با نام هاي وسعت بي واژه و از نقش و نگار در و ديوار شکسته نيز منتشر شده است .
يک مجموعه: گنجينه عکس هاي عکاسان خارجي موزه هنر هاي معاصر تهران. منتخبي از آثار ويليام فوکس تالبوت / نادار / آگوست ساندر / آلفرد استيگليتز / آنسل آدامز / جوليا مارگرت کامرون / ادوارد استايخن / لويس هايگن / مارگرت بورکت – وايت / من ري / واکر اوانز .
يک تاريخ : عکاسي ايراني . نگاهي به عکاسي ايران از دوره قاجار تاامروز، با آثاري از حدود 200 عکاس ايراني.
دو روز پيش از افتتاح نمايش گاه چشم درون، متوليان برگزاري نمايشگاه در کنفرانس خبري به تشريح چگونگي برگزاري آن پرداختند. در اين نشست ريكاردو زيپولي (عكاس ميهمان از كشور ايتاليا)، دكتر حبيب الله صادقي (مدير كل دفتر امور هنرهاي تجسمي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سرپرست موزه هنرهاي معاصر تهران)، سيف الله صمديان (دبير نمايشگاه چشم درون)، به سوالات خبر نگاران پاسخ داند .
سيف الله صمديان درباره چگونگي شكل گيري اين نمايشگاه و هم چنين انتخاب عنوان "چشم درون" براي اين نمايشگاه گفت: "در واقع حضور آقاي ريكاردو زيپولي، بهانه ما از برگزاري اين نمايشگاه شد. ايشان طي ارتباطي كه از طريق سفارت ايتاليا و بخش رايزني بين الملل موزه هنرهاي معاصر تهران برقرار كردند، خواستار برپايي نمايشگاهي از عكس هايشان در ايران بودند. عكس هاي ايشان نگارخانه هاي A2 و B2 موزه را پر مي كرد و براي 8 نگارخانه ديگر موزه، تصميم گرفتيم از عكس هاي ديگر عكاسان ايراني استفاده كنيم. نام نمايشگاه را به خاطر نوع نگاه آقاي زيپولي كه نگاهي شاعرانه و حسي است، چشم درون گذاشتيم."
در ادامه اين جلسه، ريكاردو زيپولي نيز درباره كشور ايران، عكس هاي حاضر در اين نمايشگاه صحبت كرد و گفت: "تا سال 2004 هيچ عكسي از ونيز نگرفتم. چون به عقيده من ونيز آن قدر زيباست كه عكاس نمي تواند در اين عكس ها دستي ببرد و از آنجا كه به نظر من عكاسي حاصل رابطه بين عكاس و واقعيت است، عكاس بايد در واقعيت دخالت كند، كه در مورد ونيز نمي شد اين كار را انجام داد. تا اين كه در نوامبر سال 2004 من در ميداني در شهر ونيز، به هنگام گذركردن، در شيشه يك پنجره انعكاس برجي را ديدم كه شبيه صورت بود. برايم خيلي عجيب بود و من از اين پنجره عكس گرفتم و وقتي چاپ كردم خيلي خوشم آمد و از آن زمان به بعد، به دنبال انعكاس تصاوير در شيشه پنجره ها بودم."
وي همچنين درباره انتخاب ابياتي از بيدل دهلوي براي بيان احساس عکس هايش گفت: "بيدل از بزرگ ترين شاعران فارسي زبان سبك هندي و از مشكل ترين شعراست كه من خيلي دوستش دارم. حدود 50 تا از غزل هايش را ترجمه كردم، هنگامي كه روي اشعار بيدل كار مي كردم ابياتي را مي ديدم كه در آن كلمه آيينه بود. در واقع من راجع به اين ابيات تحقيق مي كنم و معتقدم اين توجه به انعكاس در پنجره ها را مديون بيدل هستم. به عقيده من بين اين دو در مفهوم ارتباط مستقيم وجود دارد. ارتباط ونيز با شرق از گذشته معروف بوده است. نكته جالب توجه اين است كه آيينه شيشه اي كه بيدل درباره آن شعر مي گويد، در دوره رنسانس است كه شيشه در ونيز توليد و از آن جا به همه جا صادر مي شده است. در پايان بايد بگويم كه اين نمايشگاه دعوتي است براي ديدار غيرمعمولي از ونيز و نمونه اي از نمايش هماهنگي تمدن كشور است. ونيز و بيدل، ايتاليا و ايران، غرب و شرق، در زماني كه اين دو تمدن به عنوان دو تمدن متمايز معرفي مي شوند كه در واقع اين طور نيست."
در پايان حبيب الله صادقي، از حضور آقاي زيپولي و همكاري سفارت ايتاليا تشكر كرد و افزود: "همكاري بين شرق و غرب، همكاري ديرينه اي بوده و ما تاثير متقابل فرهنگ ها را از ديرباز داشته ايم. من از اين كه مي بينم، مردم و ملت ايتاليا از همكاري با ايران ياد مي كنند، خوشحال مي شوم."
مراسم افتتاحيه اين نمايشگاه نيز در روز سه شنبه 30 بهمن در سالن اجتماعات موزه هنر هاي معاصر تهران با استقبال فراوان مردم، سفيران كشورهاي مختلف و هنرمندان و عكاسان پيشكسوت و جوان نيز برگزار شد. سخنرانان اين مراسم سيف الله صمديان، دکتر حبيب الله صادقي، سفير ايتاليا و ريکاردو زيپولي به تشريح ديدگاه هاي خود در خصوص اين نمايشگاه پرداختند. سپس حاضرين به همراه ديگر هنرمندان به گالري مربوطه مراجعه کرده و از بخش هاي مختلف نمايشگاه باز ديد به عمل آوردند. عباس كيارستمي، نيكي كريمي، فاطمه معتمدآريا از جمله هنرمندان سينما بودند که در مراسم افتتاحيه حضور داشتند .
عباس کيارستمي در خصوص عکس هاي ريکاردو زيپولي در مقدمه کتاب "ونيز در ها و پنجره ها" مي گويد: ريکاردو زيپولي را با عکس هايش از ايران شناختم . عکس هايي که بيشتر از همه از عکس هاي مربوط به ايران دوست دارم. بدون شک نگاه من به طبيعت ايران متاثر از عکس هاي ريکاردو زيپولي است. وقتي هم که دوربينش ونيز را نشانه مي گيرد انگار قلب من را نشانه گرفته. با نعکاس هاي جادويي واقعيت در فضاهايي سرشار از شعر و گرافيک، حس و هندسه که ونيز قديم را از ونيز امروز عبور مي دهد.
اين نمايشگاه تا پايان فروردين ماه سال آينده در محل موزه هنر هاي معصر تهران، خيابان کارگر، پارک لاله برقرار است .
