ترور مغنية و روابط تهران- دمشق- حزب الله
مصطفي اسماعيل - دوشنبه 6 اسفند 1386 [2008.02.25]
ترور عجيب ناگهاني و مشكوك عماد مغنية، که سالها مخفي و به دور از انظار عمومي با اسامي مستعار و شخصيت هاي مختلف فعاليت مسلحانه مي کرد، سوالاتي گوناگون را در رسانه هاي عربي منطقه ايجاد کرده است.
عماد مغنية كه رسانه هاي غربي اصليت او را از فلسطيني هاي رانده شده سال 1948 عنوان كردند، مغز متفكر جنگ تابستان 2006 بين حزب الله لبنان و اسرائيل بود.
در دهه هشتاد ميلادي مغنيه همكاري گسترده اى با جمهوري اسلامي ايران برقراركرد. او همچنين در حمله جهاد اسلامي و حزب الله به سفارت آمريكا در لبنان كه 63 كشته بر جاى گذاشت نقش عمده اى داشت. همچنين مي توان به نقش موثر او در حمله به پايگاههاي نظامي نيروهاي آمريكايي و فرانسوي كه 300 كشته و زخمي به دنبال داشت، اشاره كرد.
بعضي از كشورهاي عربي مانند كويت او را متهم به حادثه هواپيما ربايي در اين كشور کرده اند. دولت عربستان نيز اتهاماتي در مورد انفجارات شهر خُبر به عماد مغنيه وارد كرده است. آخرين حضور علني مغنيه در سال 1985 در يك حادثة هوابيما ربايي بود كه طي آن يك سرباز پياده نظام آمريكايي كشته شده بود.
بعضى از صاحبنظران مطلع به اوضاع منطقه به اصل روايت ترور عماد مغنيه مشكوك هستند و آن را فريبي براي افكار عمومي مي دانند. آنان اعتقاد دارند كه براي ادامه فعاليت هاي مخفيانه اين فرمانده بلند پايه حزب الله اين واقعه ترور ضروري است. البته اين فرضية چندان توسط صاحب نظران جدي گرفته نشده است.
وزارت امور خارجه آمريكا اعلام كرد كه جهان بدون عماد مغنيه بهتر است. فرانسه نيز اعلام كرد كه او مي بايست قبل از مرگ به باى ميزمحاكمه فرستاده مي شد. اعضاى كنست يا پارلمان اسرائيل به يكديكر تبريك گفتند و اولمرت نخست وزير اسرائيل از اين خبر شاد شد. همه اين تبريك ها و تسليت ها دليل بر درگذشت قطعي عماد مغنيه است و اينكه اين مرد هزار چهره كه به گفته سازمان جاسوسي آمريكا تاكنون چند بار مورد جراحي پلاستيك صورت قرار گرفته است تا هويت واقعي خود را مخفي نمايد، سرانجام در تله و دام سازمانهاى اطلاعاتي گرفتار شد.
نقطه مشتركي كه تمام دوستان و دشمنان عماد مغنيه بر آن اذعان داشتند اين بود كه او به هيج وجه رغبتي براي حضور در رسانه هاي خبرى نداشت و برخلاف ديگر گروههاي اسلام گرا رغبتي براي حضور و عرض اندام و قدرت نمايي در رسانه هاي دنيا نشان نمي داد.
روزنامه اسرائيلي "هاآرتص" در اين مورد مي نويسد: "موساد در اواسط دهه نود سعي در ترور عماد مغنيه طي يك عمليات پيچيده کرده بود، به همين دليل اقدام به ترور برادر عماد مغنية در جنوب لبنان كرد، به اين اميد كه او از مخفيگاه خود در بيروت كه تحت مراقب شديد بود خارج شود و عمليات جستجو و مراقبت و سبس از بين بردن او را آغاز كند. عماد مغنيه همگان را غافلگير كرد و در مراسم تدفين برادرش حاضر نشد".
همين مساله به مغنيه كمك كرد كه با چند شخصيت گوناگون در بين كشورهاي مختلف در حركت باشد.
در پي ترور وي، اين پرسش در رسانه هاي منطقه مطرح شد که كدام گروه يا سرويس اطلاعاتي اقدام به ترور عماد مغنيه كرده است؟ حال آن كه عماد مغنيه برخوردار از يك گارد بسيار ويژه بود و رسيدن و كنترل كردن حركات اين فرمانده بلند پايه كه خود نيز مدت زماني مسوول حفاظت از مقامات بلند پايه حزب الله بوده است، كارى بسيار سخت بلكه محال به شمار مي آمد. دشواري اين عمل خود نشان مي دهد که چرا دولت ايالات متحده مبلغ 25 ميليون دلار جايزه براي دستگيري عماد مغنية تعيين كرد. آيا عماد مغنية از داخل سرويس هاي اطلاعاتي منطقة به اين مبلغ فروخته شد؟
ايران، سوريه و حزب الله همگي بر اين نكته تاكيد داشتند كه دولت اسرائيل مسؤول ترور فرمانده حزب الله است. چندى قبل گزارش وينوگراد در مورد جنگ اخيراسرائيل با حزب الله در تل آويو منتشر شد. اين گزارش دولت و نظاميان ارتش اين كشور را بسختي مورد انتقاد قرار داده و آنان را متهم به قصور كرد. بسياري معتقدند اسرائيل در شرايط كنوني هيج دليل قانع كننده اى نمي بيند كه وارد جنگي ديكرعليه لبنان شود و قدرت داخلي و منطقه اى حزب الله را دو چندان كند. حزب الله نيز سخت درگير رقابت با گروههاي ائتلافي موسوم به 14 آذار كه از طرفداران رفيق حريري نخست وزير پيشين لبنان و برخي گروههاي مخالف با مداخله سوريه در لبنان به رهبري وليد جنبلاط و سمير جعجع است، ضرورتي براي آغاز جنگي دوباره تا قبل از بسامان آمدن اوضاع داخلي لبنان نمي بيند.
برخي از رسانه هاى خبري عربي اعلام كردند كه سوريه قصد اعلام كشته شدن عماد مغنية را نداشته و كشته شدن او را پس از اينكه رسانه هاي دنيا به آن اشاره کردند، مطرح نموده است. دولت و رهبران سوريه در مورد كشته شدن عماد مغنيه مورد سووالات فراواني هستند. در حالي كه سوريه هميشه خبر از افزايش فعاليت هاى سياسي گروههاى فلسطيني و نفي اقامت بعضي از رهبران مبارزه عليه اسرائيل را در دمشق اعلام كرده بود، بعضى از روزنامه هاى عربي مي پرسند چرا و به چه دليل عماد مغنيه پيش از آغاز به كار كنفرانس سران كشورهاى عربي در دمشق حضور داشت ؟
سيد حسن نصر الله در آخرين نطق تلويزيوني خود سوريه را مسوول تحقيق در مورد مرگ عماد مغنيه دانست و هرگونه دخالت ايران و حزب الله را در اين حادثه رد كرد.
از طرفي ديگر مايك مک كانل رئيس اداره اطلاعات ملي آمريكا در گفتگوى تلويزيوني با شبكه فاكس نيوز اعلام كرد كه "حزب الله، اسرائيل را متهم به ترورعماد مغنية كرده است ولي تاكنون هيج دليل قاطعى كه بر اين امر دلالت كند وجود ندارد، ولي بعضي از وقايع و شواهد دلالت بر اين دارد كه مساله كشته شدن عماد مغنية يك مساله داخلي حزب الله است" وي همچنين احتمال دست داشتن سوريه را در اين مساله بعيد ندانست. مک كانل اضافة كرد: "ما سخت در تلاش براي حل اين مساله هستيم."
چندى پيش نيز وزراي خارجه عربستان سعودي و مصر در كنفرانسي خبرى از سوريه خواستند كه از هم پيماني با ايران و حزب الله خارج شده و به آغوش جهان عرب و ملت هاى عربي باز گردد و در تصميم گيرى با كشورهاي عربي يك صدا باشد.
حال سوال مطرح شده توسط برخي از تحليل گران رسانه اي اين است كه چرا سوريه با درخواست ايران مبني بر تشكيل گروه حقيقت ياب و تحقيق در مرگ عماد مغنيه مخالفت كرده است، در حالي كه سه طرف درگير در اين قضيه اتفاق نظر دارند كه اسرائيل مسؤول اول و آخر اين ترور است؟
جلوگيري سوريه از ورود اسلامگرايان تندرو و بستن مرزهاي خود با عراق در چند ماه اخير، حضور اين کشور در آناپوليس و سخنان بشار اسد كه هرازچندگاهي اعلام مي دارد كه خواهان صلح و گفتگو با اسرائيل است، همه اشاراتى مهم است كه نشان از آن دارد كه سوريه امروزي با انواع مختلفى از فشارهاى عربي و بين المللي مواجه مي شود و اكنون نيز ترور عماد مغنيه دليل ديگرى است بر فشار و باسخگويي به هم بيمانان ديروز و امروز.
---
* مصطفی اسماعیل، همکار عراقي "روز" - بغداد
