آمريکا به دنبال قطعنامه سوم
نگاه واشنگتن پس به گزارش آژانس - یکشنبه 5 اسفند 1386 [2008.02.24]
جوبي واريک و رابين رايت
دولت بوش پس از انتشار گزارش آژانس بين المللي انرژي اتمي درباره عدم اعتراف کامل ايران به فعاليت هاي گذشته خود که به گفته کارشناسان آمريکا بخشي از برنامه مخفيانه تسليحات اتمي بشمار مي رود، تلاش هاي خود را براي اعمال تحريم هاي شديدتر بر عليه ايران افزايش داده است.
در گزارش آژانس همچنين آمده است، ايران با سرپيچي از قطعنامه هاي شوراي امنيت سازمان ملل، دائما ً در حال پيشرفت در زمينه توليد اورانيوم غني شده است. اما آژانس اتمي هيچگونه مدرکي دال بر تلاش ايران براي ساخت سلاح اتمي ارائه نداده است.
اين گزارش متنوع حربه تازه اي براي کاخ سفيد بشمار مي رود که بدنبال جلب حمايت بين المللي براي تصويب سومين قطعنامه تحريم ها بر عليه ايران است. چند ساعت پس از انتشار اين گزارش، کاندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريکا خاطر نشان کرد، اکنون دلايل "بسيار محکمي" براي تصويب سريع اين قطعنامه در سازمان ملل وجود دارند.
رايس گفت، "ايران بوضوح همه نوع اظهاراتي بيان مي کند که نشان مي دهد قصد ندارد با اراده جامعه بين الملل کنار بيايد. ايران سؤالات مربوط به فعاليت هاي گذشته برنامه هاي مخفيانه خود را که به گفته خود آنها چنين برنامه اي در کار نبوده، پاسخ نداده است."
همزمان با سخنراني رايس، وزارت امور خارجه آمريکا نيز شروع به اعمال نفوذ در ميان متحدان براي تصويب قطعنامه به تعويق افتاده تحريم ها بر عليه ايران کرد. اين وزارتخانه اعلام کرد، با اميد به تصويب اين قطعنامه، ميزبان مذاکرات روز دوشنبه ميان قدرت هاي اصلي جهان از جمله روسيه، چين، انگليس، فرانسه و آلمان خواهد بود.
در گزارش آژانس اتمي آمده است، ايران به اکثر سؤالات مربوط به گذشته هسته اي خود پاسخ داده است، به استثناي يک مورد مهم: ايران تاکنون هيچگونه پاسخ قابل قبولي به اتهامات آمريکا مبني بر انجام تحقيقات مربوط به آزمايش مواد منفجره بسيار قوي تسليحاتي و طرح موشکي در دهه 1990 نداده است. مبناي اين اتهامات، اسناد موجود در يک کامپيوتر لپ تاپ ربوده شده است که نشان مي دهند ايران در دهه 1990 تحقيقاتي را در زمينه ساخت تسليحات اتمي انجام داده است.
مقامات آژانس اتمي در ماه جاري اسناد مربوط به تحقيقات گذشته تسليحاتي ايران، را که توسط دولت بوش ارائه شده اند، در اختيار مقامات ايراني قرار دادند. اما در گزارش آژانس آمده، ايران به مقامات آژانس اتمي گفته است که اين ادعاهاي آمريکا "بي پايه و اساس" و اين اسناد "جعلي" هستند. بدنبال تصميم هفته گذشته کاخ سفيد مبني بر اجازه دسترسي ايران به اين اسناد که مبناي ادعاهاي آمريکاست، آژانس اتمي اعلام کرده است، قصد دارد نسخه هاي اصلي اين اسناد را در اختيار ايران قرار دهد.
يک مقام بلندپايه آژانس اتمي اعلام کرده است: "حل و فصل مسائل مربوط به اسناد لپ تاپ براي درک طبيعت کامل گذشته برنامه اتمي ايران ضروري است. ما پيشرفت کرده ايم، اما هنوز به انتهاي مسير نرسيده ايم."
اما به رغم اينکه ايران گزارش آژانس اتمي را موفقيتي براي خود دانسته، دولت بوش بدنبال مهيا کردن زمينه تصويب قطعنامه تحريم ها ظرف دو هفته آينده است. زلماي خليل زاد نماينده آمريکا در سازمان ملل در همين راستا خاطر نشان کرده است، اگرچه يافته هاي آژانس اتمي ثابت مي کنند که تهران همواره قطعنامه هاي سازمان ملل را مبني بر تعليق غني سازي اورانيوم نقض مي کند، اما اين يافته ها پرونده تحريم هاي آمريکا را بر عليه ايران تقويت خواهند کرد.
خليل زاد مي گويد: "گزارش آژانس شامل مسائلي است که کاملا ً نگران کننده هستند. ايرانيان آن (وجود برنامه نظامي تسليحات اتمي) را نپذيرفته و به وجود آن اعتراف نکرده اند. بله، آنها به برخي از سؤالات پاسخ داده اند و پيشرفت هايي هم در زمينه برخي موضوعات حاصل شده اند که اصلي ترين موضوعات نيستند. اما هيچگونه پيشرفتي در رابطه با اصلي ترين موضوعات مربوط به گذشته هسته اي ايران حاصل نشده است. در واقع، شرايط بدتر شده است."
انتظار مي رود مناظره بر سر تحريم ها شدت يابد. در حال حاضر، چهار کشور عضو شوراي امنيت، آفريقاي جنوبي، ليبي، اندونزي و ويتنام، نسبت به تصويب سومين قطعنامه بر عليه ايران ابراز ترديد کرده اند. مخالفت روسيه و چين نيز آمريکا را وادار کرده است طرح هاي تحريم هاي شديدي را که نيروهاي مسلح ايران را هدف خواهند گرفت، کاهش دهد. اما در عوض نتيجه مذاکرات 22 ژانويه در برلين، کسب توافق ضعيفي درباره انجام اقدامات داوطلبانه در خصوص نظارت بر معاملات مالي، فروش تسليحات و سفر مقامات بلندپايه ايران است.
منبع: واشنگتن پست، 23 فوريه، 2008
