‏

‏آنا فايفيلد

وبلاگ نويسي براي محمد علي ابطحي، راه گريزي است از همه محروميت هاي مربوط به غيرخودي بودن. ‏هر روز هزاران نفر از ايراني هايي که ذهنيت اصلاح طلبي دارند به وب سايت او سري مي زنند. اين يکي ‏از منابعي است که آنها براي پيگيري اخبار فعل و انفعالات سياسي در اختيار دارند.‏

آقاي ابطحي در جديدترين نوشته وب سايت خود مي گويد: "هر کجا که مي رويم، همه مشغول صحبت از ‏تعداد نامزدهاي رد صلاحيت شده هستند." او با اشاره به رد صلاحيت فله اي اصلاح طلب ها، از اميدها ‏درباره انتخابات مجلس در ماه آينده مي گويد: "از زمان آغاز به کار دولت جديد، کنار گذاشتن مديران طيف ‏هاي مختلف يک اصل بوده است." اين روحاني 48 ساله، عمامه سياهي به سر دارد که نسب او را به حضرت ‏محمد مي رساند. ‏

اين اصلاح طلب ايراني که دوره 8 ساله درخشان سياسي را در زمان محمد خاتمي پشت سر گذاشته، حالا مي ‏بيند حدود 2000 نامزد انتخاباتي آنها از شرکت در انتخابات 14 مارس مجلس بازمانده اند. هرچند هنوز 500 ‏نفر از آنها باقيمانده اند، اما تعداد کثير رد صلاحيت شده ها نشان از عزم مقامات کشور در دور نگهداشتن آنها ‏از صحنه قدرت حکايت دارد. ‏

چيزي که هرگز در رسانه هاي سنتي ايران به چشم نمي خورد، شک و دودلي مخالفان براي شرکت يا ‏انصراف، راي دادن يا کنار کشيدن است که تنها در اينترنت قابل پيگيري است. آقاي ابطحي، که پيشتر رييس ‏دفتر خاتمي بود، در دفترش در تهران به فايننشيال تايمز مي گويد: "اصلاح طلب ها از نداشتن رسانه هاي ‏جمعي براي پوشش دادن وقايع سياسي در تنگنا هستند، به همين دليل وبلاگ ها از اهميت بيشتري برخوردار ‏شده اند."‏

در واقع تمام انواع وبلاگ در ايران رونق دارد. اصلاح طلب ها، تندروها، روحانيون، مهندسان و حتي ‏رييس جمهور ايران- محمود احمدي نژاد- هم عقايد و افکارشان را در اينترنت درج مي کنند. هرچند رييس ‏جمهور پوپوليست ايران وبلاگ خود را فقط يک بار در هر 1 يا 2 ماه به روز مي کند، اما او اخيراً گفته اين ‏به معني عقب نشيني از قولش نيست. او هر هفته 15 دقيقه را صرف نوشتن براي وبلاگش مي کند. ‏

او اخيراً در وبلاگش نوشته: "در واقع، من وقت بيشتري را صرف وبلاگ کرده ام. استقبال و برخورد گرم ‏بازديدکنندگان فراتر از حد انتظار بوده است. بنابراين من مي بايست براي چگونگي صرف کردن زمان مورد ‏نظر براي وبلاگم تصميم گيري مي کردم. آيا بايد نکات جديدي را بيان مي کردم يا اينکه به بازديدکنندگاني که ‏با لطف و بزرگي، عقايد و افکارشان را با من به بحث گذاشته اند پاسخ مي دادم و به خواندن پيام هاي ‏بيشماري که دريافت مي کنم بپردازم؟"‏

رو آوردن به وبلاگ نويسي را مي توان معلول عوامل مختلفي دانست. ايران جامعه جواني است که آزادي ‏بيان در آن محدود اما فرصت فکر کردن به لطف پديده بيکاري، فراوان است. اينجا در مقايسه با بقيه منطقه ‏بسيار متفاوت و عجيب است. در کشوري با جمعيت 70 ميليون نفر، تنها 15 ميليون اشتراک اينترنتي وجود ‏دارد. در اين کشور 800000 وبلاگ وجود دارد که پس از چين در مقام دوم دنيا، از حيث وبلاگ قراردارد.‏
اما پديده وبلاگ نويسي در کشوري با رسانه هاي تحت کنترل دولت، محلي را براي شنيدن صداها فراهم مي ‏آورد. شاخص آزادي رسانه اي جهاني از سوي گزارشگران بي مرز، اخيراً ايران را در بين 169 کشور در ‏رتبه 166 اعلام کرد؛ تنها جلوتر از ترکمنستان، کره شمالي و اريتره. ‏

وبلاگ هاي ضد دولتي به همراه وب سايت هايي نظير فيس بوک، يو تيوب و هر سايتي با محتواي ‏پورنوگرافيک فيلتر مي شوند و اين شامل بسياري از سايت هاي مد غربي هم هست. ‏

مطمئناً بحث هاي اينترنتي تاثيرگذار هستند. فشارهاي وبلاگ نويس ها در آزاد شدن يعقوب سالکي از زندان ‏در سال گذشته نقش داشته اند. او به خاطر ابراز نظر غير واقعي از اقليت قومي که به آن تعلق داشت، به ‏زندان افتاده بود. ‏

تحليلگران پيش بيني مي کنند نقش اينترنت در انتخابات ماه آتي مجلس برجسته تر شود. پنج وب سايت، از ‏جمله سايت نوسازي متعلق به محافظه کارها، در همين ماه توقيف شدند و بعضي نويسندگان به "اقدام عليه ‏امنيت ملي، متهم شده اند. ‏

براي اصلاح طلبان که صحنه را در انتخابات سال 2005 به احمدي نژاد واگذار کرده اند و در طول دوران ‏زمامداري او بيشتر به حاشيه رانده شده اند، استفاده از اينترنت اهميت حياتي دارد. در ايران صدها وبلاگ ‏سياسي وجود دارد، اما اصلاح طلباني نظير آقاي ابطحي از پيشروها هستند. آنها ازوبلاگ براي بحث و تبادل ‏نظر براي تلاش در ارايه بهترين نمايش و برنده شدن در انتخابات مجلس استفاده کرده اند. ‏

آقاي ابطحي مي گويد: "برخي خواستار بايکوت انتخابات هستند، برخي پيشنهاد معرفي نامزدهاي جديدي که ‏به عنوان اصلاح طلب شناخته نمي شوند را به عنوان يک استراتژي مي دهند. اين نظرات واقعاً به وبلاگ ‏سرازير شده اند. چيزي که من به آنها گفته ام اين است که اگر ما انتخابات را نديده بگيريم، اين بهترين چيزي ‏است که احمدي نژاد انتظارش را دارد. براي ما بهتر اين است که در انتخابات شرکت کنيم."‏

در اين انتخابات براي موفقيت اصلاح طلبان محدوديت وجود دارد. آنها با رقابتي که تنها بين گروه هاي ‏محافظه کار در گرفته است، از دور رقابت کنار گذاشته شده اند.رقابت ميان تندروهاي پوپوليست تحت ‏رهبري آقاي احمدي نژاد، مصلحت انديشاني نظير محمد باقر قاليباف- شهردار تهران- و نيز علي لاريجاني- ‏مذاکره کننده ارشد هسته اي سابق- بالا گرفته است. ‏

ضمناً مخاطبان اينترنتي اصلاح طلبان هم محدود است. کريم سجادپور، کارشناس مرکز صلح بين الملل ‏کارنگي از واشنگتن، مي گويد: "آزادي مطبوعات ظرف چند سال اخير در ايران محدود شده است. حتي خيلي ‏از مقامات دولتي هم به طور فزاينده از روزنامه ها و وبلاگ هاي اينترنتي در کسب اطلاعات استفاده مي ‏کنند."‏

آقاي سجادپور مي گويد: "چالشي که اصلاح طلبان با آن روبرو هستند اين است که اکثر ايراني هاي خارج از ‏پايتخت به تلويزيون دولتي براي کسب اخبار و اطلاعات وابسته اند. آراي آنها هم بيش از شهرنشينان تهراني ‏تحت تاثير قرار مي گيرد."‏

هنوز امکان دارد شوراي نگهبان اجازه شرکت در انتخابات 14 مارس را به عده بيشتري از اصلاح طلبان ‏بدهد، اما به عقيده تحليلگران اين اتفاق در دقايق آخر رخ خواهد داد. به اين ترتيب فرصت به محافظه کاران ‏داده مي شود تا با چاپ پوستر و برگزاري همايش هاي انتخاباتي از وضع موجود بهره مند شوند. اين براي ‏اصلاح طلبان، نقش مهمتري را به اينترنت مي دهد تا نامزدهاي دقيقه آخري، ابزار مهمي را براي استفاده در ‏اختيار داشته باشند. ‏

وبلاگ نويسي در سايت سروش 20، يکي از سايت هاي فراواني که به معرفي نقطه نظرات سياسي تندروها ‏مي پردازد نوشته است: "نتايج روند رد صلاحيت هر جوري که باشد، اصلاح طلبان در بوق و کرنا خواهند ‏کرد که در مورد ما اشتباه شده است."‏

منبع: فايننشيال تايمز، 19 فوريه ‏