بازنويسي گزارش هسته اي ايران
وال استريت جورنال و ارزيابي اطلاعاتي آمريکا - یکشنبه 21 بهمن 1386 [2008.02.10]
به درياسالار مايکل مک کانل مدير سازمان ملي اطلاعات آمريکا بخاطر تلاش براي برگرداندن اعتبار اين سازمان امتياز دهيد. وي اين هفته در پاسخ به سؤالات کميسيون اطلاعات سنا از "صحت و کارکشتگي" جرياني که منجر به انتشار ارزيابي تکان دهنده سازمان اطلاعات آمريکا (ناي) درباره برنامه هسته اي ايران گرديد، دفاع کرد. اما شهادت او برابر با وارونه کردن نتيجه قضاوت قبلي بود.
ارزيابي ناي که در دسامبر سال گذشته منتشرگرديد، بخاطر اشاره به "عنصر کليدي توقف برنامه هاي تسليحات اتمي ايران در سال 2003" به تيتر محافل خبري جهان تبديل شد. به رغم "اعتماد نسبي" سازمان اطلاعات آمريکا، در اين ارزيابي آمده است که اين سازمان "با اعتماد کامل" بيان مي کند که فعاليت اين برنامه از سال 2003 متوقف شده است. ارزيابي ناي همچنين به قضاوت هاي فرضي سياسي تبديل شده است، مانند اينکه "تصميم گيري هاي تهران توسط رويکرد هزينه و فايده و نه شتاب براي دستيابي به سلاح بدون در نظر گرفتن هزينه هاي سياسي، اقتصادي و نظامي هدايت مي شوند."
بنابراين تعجبي ندارد که محمود احمدي نژاد بلافاصله گزارش ناي را "بيانيه پيروزي" برنامه هاي هسته اي ايران خواند. به رغم اينکه پيش نويس يک قطعنامه ضعيف ديگر بر عليه ايران هم اکنون در دست تهيه است، اما تلاش هاي ديپلماتيک براي تصويب دور سوم تحريم هاي اقتصادي سازمان ملل به تدريج متوقف گرديدند به طوري که روسيه تصميم گرفت سوخت نيروگاه هسته اي بوشهر را به ايران انتقال دهد، اقدامي که ريسک نگران کننده تکثير و گسترش سلاح هاي اتمي را بدنبال دارد و روسيه قبلا ً ماهها آن را به تعويق انداخته بود.
به علاوه، گزارش ناي تلاش هاي آمريکا را براي استقرار سپر ضدموشکي در اروپاي مرکزي پيچيده کرد. اسرائيلي ها نيز نگران شدند که اين گزارش، سيگنال مرگ حساسيت آمريکا درباره ايران باشد و احتمالا ً آنها را وادار کند دست به اقدامي يکجانبه بر عليه ايران بزنند. در داخل آمريکا نيز دموکرات ها از گزارش ناي براي متهم کردن دولت بخاطر ارائه اطلاعات جنجالي استفاده کردند. جان ادواردز مي گويد:"اين موضوع کاملا ً روشن و به طرز وحشتناکي شبيه به موضوعي است که درباره عراق شاهد آن بوديم."
اکنون درياسالار مک کانل به وضوح در تلاش است صدمات وارده را جبران نمايد، حتي اگر مستقيما ً نتواند به اين موضوع اشاره کند. او در جلسه دفاع از خود اعتراف کرد:" فکر مي کنم شيوه اي را که به واسطه آن برنامه اتمي را تعريف کرديم، تغيير دهم." او در عين حال افزود، طرح تسليحاتي و تسليحاتي شدن "کم اهميت ترين بخش" يک برنامه تسليحات اتمي است.
مک کانل از اينکه نويسندگان گزارش ناي در پاورقي اين گزارش عنوان کرده اند که منظور از "برنامه تسليحات اتمي" صرفا ً طرح تسليحاتي، تسليحاتي شدن و حذف غني سازي اورانيوم است، تاحدودي ابراز تأسف کرد. او در عين حال با نظر سناتور ايوان بيه (دموکرات ايالت اينديانا) درباره اينکه پي بردن به ازسرگيري فعاليت تسليحاتي ايران براي آمريکا "بسيار دشوار" است و اين موضوع که "با توجه به قابليت هاي صنعتي و فني ايرانيان، آنها احتمالا ً در ساخت بمب موفق خواهند شد،" موافقت کرد.
مک کانل در بيانيه مکتوب خود حتي از اين هم فراتر رفته است. وي در اين بيانيه خاطر نشان کرده است که دوره داد و قال درباره رويکرد هزينه و فايده آخوندها و يا سياست هويج و چماق، که در گزارش ناي به آنها اشاره شده، بسر آمده است. در عوض، اين ارزيابي جديد (ناي) تأکيد مي کند که ايران همچنان غني سازي يعني"سخت ترين چالش توليدات اتمي" را ادامه مي دهد و "ادامه تلاش هاي ايران به منظور ارتقاي موشک هاي باليستيک که قابليت هدف گيري آفريقاي شمالي و اروپا را دارند،" يک مؤلفه اصلي قابليت تسليحات اتمي اين کشور بشمار مي رود.
بعد ديگر گزارش ناي معطوف به سلاح هاي کشتار جمعي است. در اين گزارش آمده است:"ما ارزيابي مي کنيم که تهران تأسيساتي با کاربرد دوگانه در اختيار دارد تا در مواقع ضروري عامل جنگ شيميايي را توليد کند. تهران همچنين تحقيقاتي را انجام مي دهد که ممکن است استفاده هاي مخرب داشته باشند. ايران پيش از اين تحقيقاتي درباره عامل مخرب جنگ بيولوژيکي انجام داده و همچنان بدنبال دستيابي به فناوري هايي است که استفاده دوگانه دارند و مي توانند در جنگ بيولوژيکي استفاده شوند."
تمامي مسائل ياد شده صرفا ً آنچه را که درباره اهداف ايران مشخص بوده است، تأييد مي کنند. توضيحات مک کانل بر اين نکته تأکيد مي کند که گزارش ابتدايي ناي در بهترين حالت يک شکست مفتضحانه در افکار عمومي و در بدترين حالت طغيان تحليلگران سازمان اطلاعات است که بدنبال تضعيف سياست کنوني آمريکا هستند. به گفته يک منبع اطلاعاتي آمريکا، گزارش ناي اساسا ً کار دست پروردگان وزارت امور خارجه آمريکا بوده است که سابقه "حزبي شديدي بر عليه مقامات دولت بوش" دارند. آنها کارشان را خيلي خوب انجام داده اند. همانطور که سناتور بيه در جلسه دفاعيه مک کانل اشاره کرد، گزارش ناي "تبعات ناخواسته اي را بدنبال داشته است که، به نظر خود من، براي منافع امنيت ملي کشورمان زيانبار بوده اند."
جبران بي موقع صدمات ناشي از گزارش ناي توسط درياسالار مک کانل بايد مجددا ً توجه جامعه جهاني را به واقعي بودن تهديد هسته اي ايران معطوف دارد. حيف که بازنويسي مجدد گزارش ناي توسط مک کانل هرگز نخواهد توانست مانند نسخه اول اين گزارش توجه رسانه ها را بخود جلب کند.
منبع: وال استريت جورنال، 8 فوريه، 2008
