نظاميان براي انتخابات به صف شدند
در دور ديگري از فعاليت سياسي - پنجشنبه 18 بهمن 1386 [2008.02.07]
آرش سيگارچي
انتخابات مجلس در حالي با حاشيه بزرگي چون رد صلاحيت يك طيف سياسي كشور همراه شده كه در سوي ديگر، حضور نيروهاي نظامي بر آن سايه افكنده است. به گونه اي که حتي "موسوي لاري، وزير كشور دولت خاتمي، انتقاد اصلي را متوجه رييس ستاد انتخابات وزارت كشور مي داند كه تا همين چند ماه پيش از "فرماندهان نظامي در سپاه" بوده است. حضور سپاه در اين انتخابات چنان سنگين شده است كه علاوه بر حضور در هيات هاي اجرايي و نظارت، برسر صندوق هاي راي نيز نيروهاي وابسته به سپاه به عنوان عضو اجرايي صندوق يا براي حفظ امنيت حضور خواهند داشت.
ورود نظاميان به عرصه سياست در سالهاي اخير پديده اي نوست. پيش از اين و البته در زمان رهبري آيت الله خميني، وي صراحتا ورود نظاميان، اعم از ارتشي يا سپاهي را به سياست منع كرده بود بود. او حتي در وصيت نامه خويش هم که نقش مانيفيست مديران انقلاب ايران را دارد، باز سپاه را از هرگونه ورود به سياست برحذر داشته است.
به اين ترتيب بود که سپاه در سالهاي بعد بخشي از انرژي خود را صرف فعاليت هاي اقتصادي كرد. اما پس از دوم خرداد، همزمان با ورود سردار رحيم صفوي به راس مديريت سپاه، بخش سياسي آن بيش از پيش فعال شد كه البته عمده فعاليت آن در تقابل با دولت اصلاح طلب خاتمي بود. از سوي ديگر برخي چهره ها مانند سردار قاليباف، در واقع در صدد تغيير چهره نظامي خويش برآمدند. قاليباف که يکي از فرماندهان سپاه بود و پس از واقعه كوي دانشگاه رييس نيروهاي انتظامي ايران شد، در ارديبهشت 84 لباس نظامي را كنار نهاد و به جامعه مديران سياسي پيوست. او اگر چه ناكام انتخابات رياست جمهوري بود اما بعد توانست به عنوان يك مدير سياسي و اجرايي به ساختمان شهرداري تهران در خيابان بهشت راه يابد.
در اواخر دولت خاتمي و همزمان با برگزاري انتخابات مجلس هفتم، بيشتر اصلاح طلبان در انتخابات مجلس رد صلاحيت شدند و در عوض بسياري از كانديداها كه وابستگي تشكيلاتي به سپاه داشتند وارد مجلس شدند. اين روند در ماههاي ديگر شكل ديگري يافت و با سازماندهي سپاه و بسيج، اين بار آنها سعي كردند رييس جمهوري همسو با ديدگاه هاي خود داشته باشند. انتخابات خرداد و تير 84 با حضور پررنگ سپاه و بسيج برگزار شد كه البته كروبي، بازنده بزرگ آن انتخابات در بخشي از افشاگري هايش به حضور پررنگ سپاه با تعبير "تحركات نيروهاي بسيج و سپاه" اشاره كرد و نسبت به "دخالت نيروهاي مسلح در انتخابات" ابراز نگراني كرد. با اين حال احمدي نژاد به دنبال عملياتي که سردار صفوي آن را"چند لايه و پيچيده" خواند به رياست جمهوري رسيد. پس از آن بود كه برخي از فرماندهان سرشناس سپاه، راه دولت را در پيش گرفتند.
پروژه ورود نظاميان به دولت تا آنجا پيش رفت كه در آستانه انتخابات يعني پنج ماه پيش، عليرضا افشار، معاون فرهنگي و تبليغات دفاعي ستاد كل نيروهاي مسلح، جايگزين مجتبي ثمرههاشمي در سمت معاون سياسي وزير كشور شد. اين جابجايي از آن جهت اهميت داشت كه انتخابات مجلس پيشرو بود و بزودي بايد افشار در قامت عالي ترين مقام ستاد انتخابات مجلس ايفاي نقش مي كرد. اين حضور در آن مقطع با واكنش تنها چند چهره سياسي از طيف منتقد دولت همراه شد. البته همفكران افشار در نهادهاي ديگر، بشدت از حضور يك فرمانده نظامي در وزارت كشور دفاع كردند، چنانكه دو ماه بعد امام جمعه مشهد صراحتا گفت: "اينکه سپاه و بسيج بهعنوان نيروي نظامي نبايد در سياست مداخله کنند، حرف دشمنان خداست."
اظهاراتي اين چنيني در شرايطي بيان مي شد كه پيش از اين آيت الله خميني بارها بر "عدم مداخله سپاه در سياست" تاكيد داشت.
رد صلاحيت با تاييد سپاه
پس از شروع به كار افشار، در زماني كوتاه ستاد انتخابات مجلس فعاليت خود را آغاز كرد. اين ستاد در حوزه هاي مختلف هيات هاي اجرايي را برگزيد. اگر چه پيش از آن رايج بود كه افراد معتمد شهرها و حوزه هاي راي گيري، همچون اساتيد و روساي دانشگاه ها در اين هيات ها عضو شوند، اما اين بار در يك بدعت حيرت انگيز، بسياري از مقامات محلي نزديك به سپاه و بسيج به عضويت اين هيات ها برگزيده شدند.
پس از پايان ثبت نام كانديدا ها، اين هيات هاي اجرايي بايد صلاحيت كانديداها را احراز مي کردند و پرونده ها را به هيات هاي اجرايي مي فرستادند. در اين مقطع بود كه سپاه نقش محوري خود را براي حذف طيف موسوم به اصلاح طلبان ايفا کرد. پيش از آنكه كار هيات هاي اجرايي آغاز شود در همان ميانه هاي ديماه "صبح صادق" نشريه داخلي سپاه خط را مشخص كرد و نوشت: "از آنجايي كه اصلاح طلبان در انتخابات رد صلاحيت مي شوند، پس خودتان كناره گيري كنيد و از شركت در انتخابات انصراف بدهيد."
اين تنها خط دهي سپاه نبود. رييس ستاد كل نيروهاي مسلح كشور هم در اظهاراتي بر عليه اصلاح طلبان، توصيه كرد: "مباد آنها كه امريكا به آنان دل بسته بتوانند به كرسي هاي مجلس شوراي اسلامي دست يابند و باز آن كنند كه كردند."
سرلشگر فيروز آبادي با اشاره به اصلاح طلبان گفت: "امريكا به عده اي مرعوب و فريفته غرب اميد بسته است؛ آنها كه نامه نوشتند تا با بوش بسازند و به رهبري نوشتند تا با بوش بسازد و در مجلس تحصن كردند و در دانشگاهي كه 50 سال مظهر مبارزه با امريكاست و هنوز خون شهيدان مبارزه با استكبار در آن مي جوشد نفوذ كردند و به نفع امريكا شعار دادند كه ملت ايران بايد اينها را بشناسند."
اين اظهارات از سوي ساير فرماندهان سپاه نيز تكرار شد؛ چنانكه فرمانده سپاه قزوين با تاكيد بر اينكه "دقت كنيد مجلس ششم تكرار نشود"، خاطر نشان كرد: "شما ديديد كه در ۸ سال چه اتفاقاتي افتاد. در ۸ سال دوره اصلاحات، بسياري از ارزشهاي انقلاب زير سوال رفت. فردي كه در راديو بي بي سي، دوران هشت سال دفاع مقدس را زير سوال ميبرد و يا كاريكاتوريستي كه به مقدسات اهانت كرده بود، در اين نشريات فعاليت ميكند و شما اخيراً شنيده ايد كه يكي از همين مدعيان در زنجان به ساحت مقدس امام حسين(ع) نيز توهين كرده است. ما امروز روي مصداق و افراد كاري نداريم، بلكه بايد در انتخابات، معيارهايي كه توسط امام راحل و مقام رهبري تبيين شده است، ملاك عمل قرار دهيم. مجلس هشتم بايد جاي افراد سالم، صالح، مقاوم و مدافع ارزشها باشد و نبايد بگذاريم افراد آلوده وارد مجلس شوند تا مجلس را آلوده كنند، نبايد نامحرمان و نا اهلان وارد مجلس شوند." [مشروح سخنان فرمانده قزوين را اينجا بخوانيد]
پس از رد صلاحيت گسترده اصلاح طلبان، هرچند برخي از ايشان به رايزني ها براي تاييد صلاحيت ها اميدوار شدند اما اين اميد وقتي كمرنگ شد كه باز نشريه داخلي سپاه هرگونه تاييد صلاحيت را اقدامي "غير قانوني" اعلام و تهديد كرد که: "شايد برخي از اين افراد ]اصلاح طلب[ فاقد صلاحيت، مجوز حضور در انتخابات را بگيرند، اما آيا مردم هم اين اقدام غيرقانوني را ناديده ميگيرند و به آنها رأي ميدهند، در گذشته كه فرجام اين اقدامات براي افزونخواهان تلخ بود، يقيناً اين مرتبه نيز همينگونه خواهد بود چرا كه ميوه ريشه تلخ، تلخ است."
اين روند و خط دهي سپاه همچنان تا روزهاي اخير ادامه داشته بطوريكه روز گذشته سردار ناصر شعباني، فرمانده دانشكده فرماندهي و ستاد سپاه پاسداران كشور (دافوس)، با حمله به اصلاحطلبان، از اينكه آنان "جرأت كردهاند كانديداي انتخابات مجلس شوند"، انتقاد كرد و گفت: "امروز مردم با هوش بالاي خود بهترين انتخاب و گزينه را در عرصه انتخابات خواهند داشت."
وي همچنين به ايرنا گفت: "آنان كه تا ديروز شعار خروج از حاكميت را سر ميدادند و يك روز حرفهائي زدند كه دل دشمنان نظام و انقلاب و اسلام را شاد كردند، آنان كه در مجلس تحصن كردند و نامهاي مبني بر توقف غنيسازي اورانيوم دادند، چگونه به خود اجازه ميدهند براي تائيد صلاحيت نامنويسي كنند. آيا اين افراد امروز جايگاهي در مجلس قانونگذاري دارند و آيا به راستي اين چنين افراد صلاحيت خدمت به نظام اسلامي و ارزشهاي بالا و والاي آن را دارند؟" [مشروح سخنان اين فرمانده سپاه را اينجا بخوانيد]
گرايش سپاه به اصولگرايان
ديگر ترديدي نيست كه سپاه مايل اينبار اصولگرايان اکثريت قاطع مجلس را در دست بگيرند. اين نظريه وقتي اثبات مي شود كه به سخنان نماينده ولي فقيه در سپاه توجه كنيم.وي در اين مورد تاكيد دارد: "از تفكر اصولگرايي حمايت ميكنيم. حمايت و ترويج ما از اصولگرايي به معناي حمايت از يك انديشه و تفكر مبنايي است و ما بايد به معيارها و مباني توجه كنيم. مادامي كه مجموعههايي در اين چارچوب حركت ميكنند، قطعاً مورد حمايت نيروهاي ارزشي قرار خواهند گرفت. اصولگرايي به معناي پايبندي به اصول و حركت براساس مباني ديني است."
حال كه سپاه همسويي شوراي نگهبان و هيات هاي اجرايي انتخابات را دارد، در قطعه آخر سناريوي خود سعي دارد مردم را به پاي صندوق هاي راي بكشاند. بطوريكه روز گذشته سردار سرلشكرمحمدعلي جعفري، در نهمين همايش سراسري هاديان و بيست سومين همايش سراسري مسوولان سياسي سپاه، با اشاره به حساسيت انتخابات هشتم مجلس شوراي اسلامي، گفت: "دشمنان انقلاب و كساني كه درصدد كمرنگ نشان دادن حضور مردم هستند، براي اين انتخابات سرمايهگذاري كردهاند. اين دشمنان درصدد آسيبپذيرنمودن انقلاب اسلامي هستند، لذا هاديان سياسي با روشنگري و هدايت جامعه بزرگ سپاه و بسيج ميتوانند در خنثيسازي توطئههاي دشمنان ايفاي نقش كنند."
او در اين سخنان به نقش "هاديان سياسي" اشاره كرد كه "قرار است هدايت گر مردم به سوي صندوق هاي راي باشند."
انتخاباتي با دغدغه هاي فراوان
تا كنون انتخابات بر اساس آنچه كه نشريه داخلي سپاه پيش بيني كرده پيش رفته است. چند روز پيش سايت رسمي اصلاح طلبان خبر داده بود كه رد صلاحيت ها بر اساس "چراغ سبز" وزارت كشور صورت گرفته است. و البته که سردار افشار آن را تكذيب کرد.
دغدغه ديگري كه در مورد انتخابات وجود دارد بحث حضور نيروهاي بسيج، سپاه و نزديكان اين نيروها بر سر صندوق هاي راي است. در دوره هاي گذشته رايج بود كه اعضاي اجرايي صندوق ها از ميان كارمندان آموزش و پرورش و يا ساير ادارات تامين مي شد اما اينک به نوشته سايت اصلاح طلبان: "نگراني ها زماني افزايش مي يابد که شنيده مي شود در صورت عدم حضور فرهنگيان به عنوان نيروهاي اجرايي شعب اخذ راي پيشنهادهايي درباره جايگزيني نيروهاي بسيج يا افرادي نزديک به اين نيروها به جاي فرهنگيان مطرح شده است. حضور سردار افشار فرمانده سابق بسيج در جايگاه معاونت سياسي وزارت کشور و رياست ستاد انتخابات کشور يکي از دلايل بروز اين شايعه به نظر مي آيد."
اين موضوعي است كه وزير كشور دوران خاتمي هم بر آن تاكيد دارد. موسوي لاري در اين ارتباط با تأكيد بر اينكه طبق صراحت قانون انتخابات، دخالت نظاميان در كليهي امور انتخابات ممنوع است، خاطرنشان مي كند: "عامل اين نگراني نحوهي چينش نيروهاي ناظر و مجري انتخابات كه در تمام حوزههاي انتخابيه كاملا از يك طيف و جناح انتخاب شدهاند تا حدي كه حتي عناصر معتدل جناحها نيز كنار گذاشته شدهاند و اين نگران كننده است."
دغدغه ها به همين موارد محدود نيست چرا كه حتي قرار است براي تامين امنيت انتخابات هم از بسيج و سپاه بهره گرفته شود. در اين مورد فرمانده نيروي انتظامي با اشاره به افزايش حدود 50 درصدي صندوقهاي اخذ راي در انتخابات پيش رو، گفته است: "براي تامين امنيت انتخابات با نظر شوراي تامين استانها و شهرستانها از نيروهاي بسيج و سپاه كمك ميگيريم."
با اين حساب، نه تنها سپاه در هيات هاي اجرايي و بعضا در هيات هاي نظارت حضور دارد، نه فقط كانديداهايي بسياري در انتخابات دارد، بلکه سر صندوق هاي راي نيز ناظراني خواهد داشت؛ و البته بخشي از نيروهاي امنيتي صندوق هاي راي از نيروهاي سپاه و بسيج خواهند بود.
