جشنواره بين المللي فيلم فجر امسال بسيار بي رونق آغاز شد. چند فيلم خارجي که در اين روز روي پرده رفت ‏آنچنان بي نام و نشان و غريب بود که کمتر سايت خارجي را مي شد يافت که درمورد ان مطلبي نوشته باشند. ‏فيل م هاي مطرح هم با چنان سانسوري روي پرده رفت که تماشاگران ترجيح دادن عطاي ديدن آنها را به ‏لقايشان ببخشند. آنهايي که خيلي اهل سينما نيستند و تنها از طريق ازدحام مقابل سالن ها برنامه ها را پي گيري ‏مي کنند از اهالي سينما مي پرسيدند امسال هنوز جشنواره شروع نشده است؟

‎‎کمي سکوت و ديگر هيچ‎‎

جشنواره فيلم فجر امسال با تصميم مديران به دو بخش بين المللي و داخلي تقسيم شد. بخش بين الملل پنج روز ‏نخست و بخش داخلي به پنج روز دوم جشنواره انتقال يافتند. اما تجربه نشان داده بود که بخش بين الملل به ‏واسطه فيلم هايي که انتخاب مي شوند وسانسور هايي که روي فيلم ها اعمال مي شود براي مخاطبين بخش ‏جذابي نيست. بنابراين جشنواره در اين روزهاي نخست کاملا سوت و کور بود. از ايران هم سه فيلم ‏کنعان(ماني حقيقي)، آتش سبز(محمدرضا اصلاني) و آواز گنجشک ها(مجيد مجيدي) در بخش رقابت بين ‏الملل حضور داشتند که فيلم آخر به دليل حضور در جشنواره برلين و تقاضاي دبير اين جشنواره از بخش بين ‏الملل سينماي ايران خارج شد تا بتواند بنابر مقررات جشنواره هاي الف در برلين حضور پيدا کند.
‏

با خروج فيلم مجيدي فيلم باد در علفزار مي پيچد ساخته خسرو معصومي جايگزين آن شد.‏
داوران جشنواره هم در دو بخش با تغييراتي مواجه شدند که اين هم از عجايب بود که داوري را در ميانه کار ‏تغيير دهند. دکتر حسن بلخاري جايگزين احمد ميراحسان شد و يدالله صمدي نيز بر صندلي کيانوش عياري ‏نشست. عياري به اين دليل کنار رفت که خود تهيه کننده يکي از فيلم هاي بخش مسابقه بود. اما شنيده مي شود ‏ميراحسان را به خاطر مطالب تندي که عليه جشنواره در مطبوعات نوشته حذف کرده اند.‏

فيلم هاي ايراني بخش مسابقه سينماي ايران جشنواره امسال چندان چنگي به دل نمي زد و جز کنعان که حرف ‏هاي تازه اي براي گفتن داشت تقريبا منتقدان و مردم را نا اميد کرد. آتش سبز تا آنجا بد بود که جلسه پرسش و ‏پاسخ جشنواره را به سمتي کشاند که منتقدان محمدرضا اصلاني کارگردان فيلم را به سخره گرفته بودند و او ‏هم که در جريان نبود به صورت جدي به آنها پاسخ هاي طولاني مي داد.‏

فيلم باد در علفزار مي پيچد هم تکميل سه گانه معصومي پس از رسم عاشق کشي و جايي در دوردست به ‏شمار مي آيد که از هر سه فيلم قبلي ضعيف تر بود.‏

‎‎کنعان: تجربه تازه‎‎

اما کنعان براي ماني حقيقي که دوفيلم توقيف شده آبادان و کارگران مشغول کارند را در کارنامه دارند تجربه ‏اي تازه محسوب مي شود. حقيقي از اولين افرادي است که در ايران از دوربين ديجيتال استفاده کرده اند.او ‏هر دوفيلم قبلي را با اين تکنيک گرفته بود. اما اين بار با دوربين 35 فيلم خود را ساخته است.‏

‏ فيلم از ميزانسن هايي تودر تو بهره مي برد و بازي هاي فيلم به خصوص ترانه عليدوستي که نقش زني 35 ‏ساله را بازي مي کند فوق العاده است. فيلم به احساس دروني آدم ها مي پردازد و چون نويسندگان اين فيلم ‏يعني خود حقيقي و اصغر فرهادي نويسندگان فيلم چهارشنبه سوري نيز بوده اند ؛ ادامه اي منطقي براي ان به ‏شمار مي آيد. فيلم در ظاهر به خيانت زني به مرد خود مي پردازد، اما درلايه هاي زيرين احساسات آدم ها را ‏پس پرده فکرشان به تصوير مي کشد. فيلم بنا بر همين حس ريتمي کند دارد اما حرکات دوربين تو در توي ‏حقيقي اين ريتم دروني را اندکي پويا تر مي کند.‏

محمدرضا اصلاني هم بعد از زماني حدود 30 سال که از شطرنج باد مي گذرد آتش سبز را جلوي دوربين ‏برده است. او در اين سال ها بيشتر به مستند سازي مشغول بوده و براي دومين کار سينمايي خود داستاني را ‏که از منظر توليد بسيار سنگين است، دستمايه قرار داده است.‏

فيلم به روايت دختري به نام ناردانه مي پردازد که درکودکي به او الهام شده با مرگ ازدواج مي کند. پس در ‏جواني به قلعه اي مي رود و با پيکر مرده اي رو به رو مي شود. او بايد هفت شب داستان از روي کتابي ‏بخواند و روزه بگيرد و هر شب يک تير از بدن مرد در بياورد تا او زنده شود و با ناردانه ازدواج کند.‏

اصلاني در پس اين داستان طي هفت قصه هفت برهه از تاريخ ايران را نشان مي دهد. اما سال ها دور او از ‏سينما سبب شده کار آنچنان که بايد به سينما نزديک نشود. بازي ها به شدت يکنواخت و بد است و شايد هيچ ‏کس تصور نمي کرد عزت الله انتظامي بتواند به اين بدي در يک فيلم سينمايي بازي کند. تدوين فيلم هم ‏مشکلات اساسي دارد و اصولا فيلم براي رسيدن به زباني پالوده بايد به شکل مجدد تدوين شود.‏

اصلاني در قاب بندي هاي خوب فيلمبردارش مرتضي پورصمدي مي کوشد متناسب با دوره اي که ان را ‏روايت مي کند از نشانه هاي تصويري همان دوران استفاده کند اما اين تصاوير هيچ کجا با يکديگر همنشيني ‏پيدا نمي کنند.‏